Nông nghiệp Vĩnh Phúc chuyển mình trong gian khó

28/09/2020

Trên chặng đường chuyển mình từ “lượng” sang “chất”, giai đoạn 2015 - 2020, ngành Nông nghiệp Vĩnh Phúc đã phải đối mặt với không ít khó khăn, thách thức cả về khách quan và chủ quan, từ thiên tai, dịch bệnh đến bão giá, bệnh dịch tả lợn châu Phi và gần đây nhất là dịch bệnh Covid-19. Song với những chủ trương đúng đắn cùng sự vào cuộc của các cấp chính quyền, sự tham gia tích cực của các doanh nghiệp và nhân dân trong tỉnh đã giúp ngành Nông nghiệp đạt nhiều kết quả quan trọng, đóng góp tích cực vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Tạo dấu ấn trên nhiều lĩnh vực

Với phương châm chuyển đổi sản xuất nông nghiệp từ chiều rộng sang chiều sâu, thời gian qua, ngành Nông nghiệp Vĩnh Phúc tích cực tham mưu tỉnh tổ chức lại sản xuất nông nghiệp nhằm điều chỉnh những vướng mắc, bất cập trong sản xuất, đáp ứng những đòi hỏi về kinh tế và thị trường và bảo đảm thực hiện có hiệu quả Đề án Tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với chuyển đổi cơ cấu lao động nông thôn tỉnh Vĩnh Phúc đến năm 2020, định hướng đến năm 2030. Từ các cơ chế, chính sách hỗ trợ của tỉnh đã tạo bước chuyển quan trọng, tác động tích cực đến năng suất, chất lượng của các cây trồng chủ lực, đưa giá trị sản xuất và giá trị thu nhập trên một đơn vị diện tích đất canh tác đều tăng qua các năm; đến hết năm 2020, ước đạt trên 145 triệu đồng/ha, tăng 6%; thu nhập đạt trên 65 triệu đồng/ha đất canh tác, tăng 7,3% so với năm 2015..

Nhờ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa các giống lúa mới cho năng suất, chất lượng cao
vào sản xuất, nông dân Vĩnh Phúc liên tục đón những vụ mùa bội thu

Điểm nhấn trong bức tranh nông nghiệp tỉnh nhà trong 5 năm qua phải kể đến các cơ chế, chính sách hỗ trợ tái cơ cấu ngành Nông nghiệp đã chuyển đổi được gần 12.000 ha đất trồng lúa kém hiệu quả sang trồng các loại rau, củ, quả; hỗ trợ gần 98.000 ha các giống lúa cho năng suất, chất lượng và giá trị kinh tế cao, chiếm 75% tổng diện tích trồng lúa của tỉnh; gần 16.000 ha rau, quả sản xuất hàng hóa và trên 67.000 ha cây vụ Đông được nhận hỗ trợ. Qua đó, giúp nhiều nông dân trong tỉnh có sự chuyển dịch mạnh cơ cấu cây trồng và mùa vụ theo hướng sản xuất hàng hoá, từng bước thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng sản phẩm. Riêng từ năm 2017, Vĩnh Phúc đã đưa 55% diện tích giống lúa mới, chất lượng cao vào sản xuất thay thế giống lúa KD18 thuần chủng. Tỉnh cũng đã áp dụng và chứng nhận quy trình thực hành sản xuất nông nghiệp VietGAP cho 33 cơ sở chăn nuôi lợn, 3 cơ sở chăn nuôi bò sữa, 9 cơ sở nuôi trồng thuỷ sản và 4 cơ sở sản xuất, sơ chế rau, củ; công nhận 18 sản phẩm nông nghiệp đạt chất lượng sản phẩm OCOP.

Nhằm tạo bước đột phá trong việc thực hiện đề án tái cơ cấu nông nghiệp, năm 2017, tỉnh đã có chủ trương tiếp tục dồn điền đổi thửa, tích tụ ruộng đất để xây dựng cánh đồng lớn, sản xuất lúa chất lượng cao. Đi cùng chủ trương này, BTV Tỉnh ủy đã ban hành Chỉ thị số 11 về tiếp tục thực hiện công tác dồn thửa đổi ruộng trong nông nghiệp và chọn 2 xã Ngũ Kiên, Cao Đại của huyện Vĩnh Tường thực hiện thí điểm. Chỉ sau 2 năm triển khai, toàn huyện Vĩnh Tường đã có 39 thôn, xóm của 8 xã tham gia với tổng diện tích hơn 1.330 ha, hiện trung bình mỗi hộ chỉ còn 1-2 thửa, riêng xã Phú Đa mỗi hộ từ 1-3 thửa. Sau dồn thửa đổi ruộng, nông dân Vĩnh Tường nói riêng và tỉnh Vĩnh Phúc nói chung tới đây sẽ thay đổi nhận thức, thói quen trong sản xuất nông nghiệp, các khâu từ làm đất, gieo cấy, thu hoạch sẽ đều được áp dụng cơ giới hóa, không chỉ giúp giảm chi phí, giải phóng sức lao động mà còn nâng cao năng suất cây trồng, mang lại thu nhập tốt hơn cho người nông dân. Đây được coi là một trong những bước khởi đầu mới cho phát triển nông nghiệp cao tại tỉnh.

Chủ động khắc phục khó khăn, triển khai quyết liệt những giải pháp đột phá để bù đắp những thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh gây ra là một trong những dấu ấn rất nổi bật của tỉnh trong nhiệm kỳ qua. Còn nhớ, Vĩnh Phúc là tỉnh thứ 23 xuất hiện dịch tả lợn châu Phi với ổ dịch đầu tiên ghi nhận vào ngày 27/3/2019. Ngay sau khi nhận được thông tin xuất hiện dịch bệnh, lãnh đạo các cấp, ngành, địa phương đã nhanh chóng vào cuộc, triển khai các biện pháp phòng chống dịch bệnh theo quy định và yêu cầu các địa phương tăng cường công tác phòng, chống dịch, thường xuyên kiểm tra, giám sát dịch bệnh trên đàn lợn, thực hiện ngay việc phun khử trùng tiêu độc tại các địa phương thuộc vùng dịch, vùng uy hiếp và vùng đệm theo quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Đặc biệt, tại khu vực xảy ra dịch phải kiểm soát chặt chẽ, không để xảy ra việc vận chuyển, buôn bán lợn và các sản phẩm từ lợn chưa được kiểm dịch. Cùng với đó, tỉnh đã tiến hành đồng loạt nhiều giải pháp để phòng, chống hạn chế tối đa thiệt hại từ dịch gây ra và kịp thời thực hiện các chính sách hỗ trợ, giúp người chăn nuôi giảm bớt những khó khăn, yên tâm tái đàn trở lại khi dịch bệnh đi qua.

Trong chăn nuôi, nhiều tiến bộ kỹ thuật đã được áp dụng rộng rãi, nhiều giống gia súc, gia cầm có năng suất, chất lượng tốt được đưa vào sản xuất, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng, hạ giá thành sản phẩm. Ước quy mô, giá trị sản xuất ngành chăn nuôi năm 2020 tăng 1,2 lần so với năm 2015 với các vùng sản xuất hàng hóa tập trung lớn như: Chăn nuôi lợn tại các xã thuộc huyện Lập Thạch, Yên Lạc; chăn nuôi gia cầm chuyên trứng, chuyên thịt tại các xã thuộc huyện Tam Dương và Tam Đảo; chăn nuôi bò sữa tại huyện Vĩnh Tường, Lập Thạch, Tam Đảo…Một số trang trại đã áp dụng công nghệ cao vào chăn nuôi và liên kết theo chuỗi từ sản xuất đến chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Như một lẽ tất yếu, những thành quả về phát triển sản xuất nông nghiệp đã kéo theo việc thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới đạt kết quả cao. Sau gần 10 năm thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới, đến nay, toàn tỉnh có 100% số xã đạt chuẩn nông thôn mới; 4/9 huyện, thành phố đạt chuẩn, hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới, 5 địa phương còn lại đang được UBND tỉnh làm hồ sơ đề nghị Trung ương công nhận đạt chuẩn. Diện mạo nông thôn Vĩnh Phúc đã thực sự đổi thay toàn diện, kinh tế nông nghiệp có sự chuyển biến rõ rệt với kết cấu hạ tầng nông thôn được tập trung đầu tư xây dựng đồng bộ, khang trang, đời sống của người dân ngày càng được cải thiện; hết năm 2019, thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn đạt trên 38 triệu đồng/người/năm; tỷ lệ hộ nghèo tiếp cận đa chiều còn trên 1,4%.

Nhiều giải pháp trong tình hình mới

Bên cạnh những điểm nhấn thành tựu, nông nghiệp của tỉnh còn bộc lộ những hạn chế cần khắc phục. Đó là nông thôn phát triển chưa đồng đều, nông nghiệp phát triển chưa bền vững. Tăng trưởng còn phụ thuộc nhiều diễn biến thời tiết, dịch bệnh, thị trường. Hạ tầng phát triển nông, lâm nghiệp, thủy sản cũng như các điều kiện để tái cơ cấu ngành Nông nghiệp chưa đáp ứng; quy mô sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ vẫn là phổ biến, tình trạng bỏ ruộng không sản xuất gia tăng; lao động trong ngành nông, lâm nghiệp còn khá lớn trong khi đào tạo nghề cho lao động nông thôn hiệu quả chưa cao; việc liên doanh, liên kết sản xuất giữa nông dân và doanh nghiệp còn hạn chế; doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp còn ít.

Tiếp tục dồn thửa, đổi ruộng, đưa cơ giới hóa vào sản xuất là một trong những
nhiệm vụ được ngành Nông nghiệp đặt ra trong thời gian tới

Theo đó, ngoài những yếu tố khách quan thì nguyên nhân chủ quan dẫn đến hạn chế trên là do nhận thức của một số cấp ủy, chính quyền về vai trò, vị trí của nông nghiệp, nông dân, nông thôn chưa đầy đủ. Việc tuyên truyền, phổ biến chủ trương, chính sách có nơi, có lúc còn chưa tốt. Tư duy sản xuất nhỏ tự cung, tự cấp còn tồn tại. Hạ tầng kỹ thuật thiếu và yếu, cơ chế, chính sách thu hút đầu tư chưa đột phá, chưa khơi dậy tiềm năng đất, ứng dụng công nghệ cao chưa nhiều, chậm chuyển dịch lao động sang phi nông nghiệp.

Khắc phục những tồn tại, hạn chế kể trên, thời gian tới, cùng với tiếp tục tổ chức thực hiện tốt các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp của Nghị quyết T.Ư 7, khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, tỉnh Vĩnh Phúc sẽ tập trung thực hiện một số giải pháp trọng tâm như: Quan tâm đầu tư cho sản xuất nông nghiệp, nông dân, nông thôn, trong đó tập trung nguồn lực tiếp tục đầu tư cho chương trình xây dựng nông thôn mới nâng cao. Tiếp tục đổi mới hình thức tổ chức sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản; thu hút mạnh các nguồn lực đầu tư cho nông nghiệp; đẩy mạnh dồn thửa, đổi ruộng và ứng dụng các tiến bộ khoa học - công nghệ vào sản xuất, nhất là công nghệ sinh học; nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất tiên tiến, tạo ra sản phẩm sạch, có chất lượng cao. Gắn sản xuất với chế biến, tiêu thụ nông sản trên cơ sở phát triển mạnh các hình thức hợp tác, liên kết giữa hộ gia đình với các tổ chức tín dụng, tổ chức khoa học, công nghệ và doanh nghiệp. Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp để tạo ra thực phẩm sạch, an toàn. Tạo môi trường thuận lợi để hình thành và phát triển mạnh các loại hình doanh nghiệp nông thôn. Chuyển đổi mạnh từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang chăn nuôi tập trung, từng bước đưa chăn nuôi ra khỏi khu dân cư; quy mô lớn, bảo đảm kiểm soát an toàn sinh học, gắn xử lý môi trường…

Những thành tựu đạt được trong 5 năm qua cùng các giải pháp cụ thể được đề ra trong thời gian tới sẽ là nền tảng, động lực để ngành Nông nghiệp Vĩnh Phúc tiếp tục ra sức phấn đấu hoàn thành các mục tiêu đưa tốc độ tăng trưởng nông lâm nghiệp, thủy sản tăng 2,3 - 2,4%/năm, từng bước mang lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho người nông dân trong tỉnh theo đúng tinh thần Nghị quyết số 12 của BCH Đảng bộ tỉnh khóa XVI về nâng cao thu nhập và phúc lợi của người dân đến năm 2025 và định hướng đến năm 2030.

Bích Phượng

Các tin đã đưa ngày: