Phát huy truyền thống vẻ vang 70 năm xây dựng và phát triển cơ quan quản lý nhà nước về công tác dân tộc

28/04/2016

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn xác định vấn đề dân tộc, công tác dân tộc và đoàn kết các dân tộc có vị trí chiến lược quan trọng. Ngay sau khi giành được độc lập, Cơ quan công tác dân tộc - với tổ chức tiền thân là Nha Dân tộc thiểu số được thành lập tại Nghị định số 359/NĐ ngày 09/9/1946 chiểu theo Sắc lệnh số 58-SL ngày 03/5/1946 của Chủ tịch Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà với chức năng, nhiệm vụ "Xem xét các vấn đề chính trị và hành chính thuộc về các dân tộc thiểu số trong nước và thắt chặt tình thân thiện giữa các dân tộc sống trên đất Việt Nam". Từ đó, ngày 9/9 được lấy là ngày truyền thống của ngành dân tộc.

Trải qua chặng đường 62 năm, công tác dân tộc ngày càng được phát triển. Đáp ứng yêu cầu công tác dân tộc trong giai đoạn mới, ngày 14/10/2008 Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã ký Quyết định số 1491/QĐ-TTg, lấy ngày 03/5 hàng năm là ngày truyền thống của cơ quan quản lý Nhà nước về lĩnh vực công tác dân tộc. Đến nay, cơ quan công tác dân tộc đã đi qua chặng đường lịch sử 70 năm xây dựng và phát triển với nhiều tên gọi và tổ chức khác nhau, khi là cơ quan độc lập, khi được lồng vào Ban Dân tộc Trung ương của Đảng  trong cùng một bộ máy. Cơ quan công tác dân tộc không ngừng đổi mới, phát triển, hoàn thành tốt nhiệm vụ mà Đảng và Nhà nước giao phó, đóng góp quan trọng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ xâm lược, thống nhất đất nước và trong sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Đối với Vĩnh Phúc, từ năm 1950 đến nay, tỉnh đã nhiều lần thay đổi về địa giới hành chính. Trải qua các thời kỳ, cơ quan làm công tác dân tộc của tỉnh cũng có những tên gọi khác nhau. Giai đoạn từ 1986-2000, với tên gọi Chi cục Định canh định cư thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cơ quan này đã tiến hành thực hiện nhiệm vụ liên quan đến phát triển đời sống kinh tế-xã hội của đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong tỉnh. Giai đoạn từ 2000-2004, với tên gọi Phòng Tôn giáo - Dân tộc và Miền núi thuộc Văn phòng UBND tỉnh, thực hiện chức năng giúp UBND tỉnh quản lý Nhà nước về dân tộc và tôn giáo. Đến tháng 8/2004, thực hiện Nghị định 53/2004/NĐ-CP  ngày 18/02/2004 của Chính phủ về kiện toàn tổ chức bộ máy làm công tác dân tộc thuộc Uỷ ban nhân dân các cấp, Ban Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Vĩnh Phúc được thành lập và đi vào hoạt động với chức năng tham mưu giúp UBND tỉnh quản lý Nhà nước về lĩnh vực công tác dân tộc và tôn giáo. Tháng 4/2008, thực hiện Nghị định số 13/2008/NĐ-CP ngày 04/02/2008 của Chính phủ quy định tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, công tác tôn giáo chuyển sang Sở Nội vụ. Ngày 04/4/2008, UBND tỉnh có Quyết định số 1013/QĐ-UBND về việc đổi tên Ban Dân tộc và Tôn giáo thành Ban Dân tộc tỉnh Vĩnh Phúc.

Mặc dù có biến động về cơ cấu tổ chức, nhưng từ khi thành lập Ban Dân tộc (năm 2004) đến nay, dưới sự lãnh đạo của Tỉnh uỷ, sự chỉ đạo điều hành của Uỷ ban nhân dân tỉnh, Ủy ban Dân tộc, sự phối kết hợp các cấp, các ngành từ tỉnh đến cơ sở, Ban Dân tộc đã thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao, công tác dân tộc trên địa bàn tỉnh đạt được nhiều kết quả quan trọng. Các chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước được triển khai thực hiện đồng bộ, hiệu quả, và đạt được những thành tựu nổi bật như sau:

Về Chương trình 135: Từ năm 2004 đến hết năm 2015, Ban đã tham mưu với UBND tỉnh đầu tư các hợp phần thuộc chương trình 135, phát triển cơ sở hạ tầng; phát triển sản xuất; dự án đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cơ sở và cộng đồng; thực hiện chính sách hỗ trợ học sinh con hộ nghèo đi học, hỗ trợ hộ nghèo cải thiện vệ sinh môi; hỗ trợ các hoạt động văn hoá, thông tin, trợ giúp pháp lý; thực hiện chương trình truyền thông. Năm 2004, tỉnh Vĩnh Phúc có 6 xã đặc biệt khó khăn, đến nay, 6 xã đã không còn trong danh sách xã 135 và Vĩnh Phúc là tỉnh đầu tiên của cả nước hoàn thành mục tiêu chương trình này.

Về Chương trình 134: Đến hết năm 201,0 Vĩnh Phúc hoàn thành chương trình xóa nhà tạm, dột nát trên địa bàn toàn tỉnh; đã hỗ trợ cho 989 hộ dân tộc thiểu số xây dựng nhà ở; 1.304 hộ xây dựng cải tạo công trình nước sinh hoạt phân tán; giải quyết hỗ trợ đất ở, giải quyết các thủ tục hợp thức và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 83 hộ. Đồng thời, hỗ trợ thực hiện các chính sách thay thế hỗ trợ đất sản xuất, lồng ghép với các chương trình giảm nghèo và phát triển nông thôn mới; đã đầu tư xây dựng 32 công trình cấp nước sinh hoạt tập trung ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số thiếu nước sinh hoạt, qua đó đã giúp đồng bào từng bước xoá đói, giảm nghèo, ổn định cuộc sống và phát triển kinh tế-xã hội, vươn lên làm giàu.

Các chính sách cho vay vốn phát triển sản xuất đối với hộ đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn được bố trí đủ theo định mức bằng nguồn ngân sách địa phương, qua đó giúp người dân bớt khó khăn, có điều kiện phát triển kinh tế và vươn lên thoát nghèo.

Cơ quan quản lý nhà nước về công tác dân tộc các cấp trong tỉnh triển khai thực hiện tốt chế độ chính sách đối với người có uy tín; quan tâm chăm lo, thăm hỏi, động viên và phát huy vai trò của người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Hàng năm, Ban Dân tộc tỉnh tổ chức hội nghị bồi dưỡng, cung cấp thông tin và tổ chức cho người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số đi thực tế, tham quan, học tập kinh nghiệm tại các tỉnh; thực hiện cấp Báo Vĩnh Phúc, Báo Dân tộc phát triển và các chế độ chính sách khác đối với người có uy tín trên địa bàn tỉnh.

Các chính sách về y tế, văn hóa, giáo dục và đào tạo đã được Ban phối hợp với các ngành, các địa phương triển khai thực hiện có hiệu quả. Cơ sở vật chất và thiết bị y tế vùng dân tộc thiểu số và miền núi được tăng cường, đến nay 100% các xã miền núi đã có Trạm y tế xã, đa số thôn, đã có cán bộ y tế chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho đồng bào; Hệ thống các thiết chế văn hóa vùng dân tộc thiểu số và miền núi được củng cố và quan tâm đầu tư. Đến nay 100 % các xã vùng dân tộc thiểu số và miền núi có nhà văn hoá hoặc điểm bưu điện văn hoá. Công tác giáo dục được quan tâm chú trọng, cơ sở vật chất trường lớp học được đầu tư xây dựng, nâng cấp và kiên cố hoá. Tỉnh có trường PTTH nội trú, huyện Tam Đảo, Lập Thạch, thị xã Phúc Yên đều có Trường Dân tộc nội trú dành cho con em người DTTS.

Ban Dân tộc đã tham mưu với Tỉnh ủy, UBND tỉnh tổ chức thành công Đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số tỉnh Vĩnh Phúc lần thứ nhất năm 2010 và lần thứ II năm 2014. Đó là dịp tổng kết, đánh giá kết quả công tác dân tộc, khẳng định đường lối nhất quán của Đảng và Nhà nước ta về vấn đề dân tộc và đại đoàn kết dân tộc. Đồng thời là dịp ghi nhận, biểu dương công lao to lớn của đồng bào các dân tộc thiểu số tỉnh trong suốt quá trình đấu tranh cách mạng; xây dựng, củng cố niềm tin và tạo sự đồng thuận cao của đồng bào các dân tộc vào sự lãnh đạo của Đảng. Đây cũng là là diễn đàn giao lưu, học tập, đợt sinh hoạt chính trị-xã hội sâu rộng, nhằm đánh giá kết quả thực hiện các chính sách dân tộc, công tác dân tộc và công tác vận động đồng bào các dân tộc thiểu số trong những năm qua, rút ra những bài học kinh nghiệm trong công tác dân tộc.

Các chương trình, chính sách được triển khai đồng bộ, đã góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tạo sự thay đổi bộ mặt nông thôn miền núi vùng dân tộc thiểu số. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực; sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản bước đầu phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế của vùng; các ngành dịch vụ phát triển đa dạng, có chuyển biến tích cực cả về quy mô, cơ cấu và chất lượng. Tỷ lệ hộ nghèo trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trung bình mỗi năm giảm 1,84%: Năm 2011 là 12% đến cuối năm 2015 tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 5,1%. hiều hộ đã có tích luỹ và mở rộng phát triển sản xuất, phát triển kinh tế, du lịch dịch vụ. Các công trình cơ sở hạ tầng đầu tư đã phát huy hiệu quả, nhiều tuyến đường được mở mới đến thôn của các xã vùng miền núi. Văn hóa các dân tộc được tôn trọng, giữ gìn, phát huy. Đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào được cải thiện.

Những thành tựu đạt được trong 70 năm qua của đồng bào các dân tộc thiểu số tỉnh Vĩnh Phúc có sự đóng góp tích cực của các thế hệ cán bộ làm công tác dân tộc. Để tiếp tục phát huy truyền thống của ngành và thực hiện tốt công tác dân tộc trên địa bàn tỉnh, thời gian tới, cơ quan quản lý Nhà nước về công tác dân tộc sẽ triển khai thực hiện tốt một số nhiệm vụ, giải pháp cụ thể:

Một là: Tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, vận động để cán bộ, đảng viên và nhân dân hiểu rõ vai trò, vị trí, tiềm năng, lợi thế của vùng dân tộc thiểu số và chính sách dân tộc nhất quán của Đảng và Nhà nước ta. Từ đó thực hiện có hiệu quả công tác dân tộc theo nội dung Chiến lược công tác dân tộc trong tình hình mới; chủ động đấu tranh chống lại âm mưu diễn biến hoà bình, lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, lôi kéo chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc của các thế lực thù địch.

Hai là: Tập trung các nguồn lực phát triển kinh tế- xã hội vùng dân tộc, có chính sách thu hút đầu tư vào vùng dân tộc thiểu số và miền núi, nhằm tạo việc làm, tăng thu nhập, nâng cao đời sống cho đồng bào dân tộc thiểu số. Đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng sản xuất hàng hóa; quy hoạch, sắp xếp, ổn định dân cư gắn với đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng và xây dựng nông thôn mới.

Ba là: Rà soát, đánh giá các chương trình, chính sách đối với đồng bào DTTS, tránh chồng chéo, dàn trải, kiến nghị với Ủy ban Dân tộc, Chính phủ loại bỏ những chính sách chồng chéo, kém hiệu quả. Phân tích kỹ những biến động mới, những xuất hiện mới trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số để làm cơ sở cho việc xây dựng chính sách; việc đầu tư phải thật sự phù hợp, thiết thực với điều kiện kinh tế - xã hội của vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Bốn là: Xây dựng kế hoạch phát triển toàn diện văn hoá dân tộc thiểu số; giữ gìn, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hoá, truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số. Bảo tồn tiếng nói, chữ viết, trang phục, phong tục, tập quán, tín ngưỡng truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số. Chú trọng phát triển du lịch gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa của các dân tộc trên địa bàn tỉnh; xây dựng nếp sống văn minh, bài trừ mê tín, dị đoan, hủ tục lạc hậu trong vùng dân tộc thiểu số.

Năm là: Thực hiện các chính sách an sinh xã hội, chính sách dạy nghề và giải quyết việc làm cho đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn 2016 - 2020, Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020 trên địa bàn tỉnh. Tiếp tục thực hiện có hiệu quả công tác giảm nghèo, đặc biệt là các chính sách tạo việc làm và xuất khẩu lao động cho người lao động vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Sáu là: Đề cao và phát huy tốt vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trong việc tuyên truyền, vận động người dân chấp hành tốt các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước. Phát huy truyền thống đoàn kết giữa các dân tộc; xây dựng, bổ sung quy ước, hương ước của xã, thôn, góp phần xây dựng đời sống văn hóa tiến bộ, văn minh phù hợp với điệu kiện của từng địa phương, cơ sở.

Với truyền thống của ngành trong 70 năm qua, cùng với sự chỉ đạo, hướng dẫn của Ủy ban Dân tộc, sự lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên, sâu sát của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh; sự phối hợp kịp thời, chặt chẽ của các sở, ban, ngành, đoàn thể, các huyện, thành, thị; sự nỗ lực cố gắng của toàn thể cán bộ, công chức, nhân viên làm công tác dân tộc, chúng ta tin tưởng vững chắc rằng trong thời gian tới cơ quan quản lý nhà nước về công tác dân tộc sẽ thực hiện thắng lợi các mục tiêu, kế hoạch đề ra.

Hoàng Minh Ái

                                                                       Trưởng Ban Dân tộc tỉnh Vĩnh Phúc

Các tin đã đưa ngày: