Nông dân Vĩnh Phúc được mùa lúa xuân

21/05/2020

Hỗ trợ giống lúa chất lượng cao để thay thế dần các giống lúa kém chất lượng được xác định là một trong những giải pháp quan trọng phát triển ngành hàng lúa gạo của Vĩnh Phúc trong chương trình Tái cơ cấu nông nghiệp. Chính sách này đã tiếp tục đem lại cho nông dân các địa phương trong tỉnh một vụ xuân 2020 thắng lợi. 

Về xã Sơn Lôi, huyện Bình Xuyên những ngày lúa chín rộ mới thấy hết niềm vui, hạnh phúc của người nông dân khi thành quả sau hơn 3 tháng bỏ công sức chăm sóc của họ đã đến ngày thu hoạch. Trên các cánh đồng đã không còn cảnh người nông dân tất bật với gánh lúa trĩu nặng mồ hôi mà thay vào đó là những chiếc máy gặt đập liên hợp hiện đại đang làm việc hết công suất để nông dân nhanh chóng mang thóc về nhà.

Việc thu hoạch mùa vụ của bà con nông dân giờ đây không còn vất vả
khi đồng ruộng được cơ giới hóa

Cùng chúng tôi ra thăm đồng, ông Dương Văn Bằng, Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Lôi cho biết, tổng diện tích gieo cấy toàn xã trong vụ Xuân 2020 đạt 367 ha. Năm nay, dù ít sâu bệnh nhưng thời điểm thời tiết giao mùa vào tháng 4 có những đợt rét kéo dài kèm mưa nên năng suất, sản lượng không được như mong muốn, nhất là với trà xuân sớm thường được người dân cấy các loại giống cũ, đã thoái hóa. Rất may, nhờ làm tốt công tác tuyên truyền nên phần lớn người dân trong xã đã chuyển sang cấy trà xuân muộn với 2 giống lúa chất lượng cao chủ lực là TBR225 và Thiên ưu 8; lúa sinh trưởng rất tốt, năng suất ước đạt 62 - 63 tạ/ha, tương đương với những vụ xuân trước.

Đi dọc các xã của huyện núi Lập Thạch, đến đâu chúng tôi cũng được chia sẻ niềm vui mùa thu hoạch của bà con nông dân. Theo các hộ dân ở đây, vụ xuân năm nay mặc dù thời tiết không thực sự thuận lợi, cộng thêm thời gian lúa làm đòng, trổ bông đúng lúc dịch bệnh Covid-19 đang diễn biến phức tạp khiến việc thăm đồng, chăm sóc lúa ít nhiều bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, nhờ tuân thủ đúng khung thời vụ theo khuyến cáo của ngành Nông nghiệp và đưa các giống lúa mới như TBR22, Thiên ưu 8, ADI28, DQ11, DT39 Quế Lâm… vào trồng thay cho các giống lúa thuần chủng trước đây nên năng suất lúa ước đạt từ 220 - 250kg/sào, ở những chân ruộng tốt còn có thể thu hoạch từ 270 - 300kg/sào.

Ông Lê Kiên Cường, Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Lập Thạch cho biết: Đến thời điểm này, huyện đã thu hoạch xong trên 80% diện tích lúa Xuân; năng suất ước đạt từ 58 - 62 tạ/ha. Tuy không phải là vụ đạt năng suất cao nhất song trước những tác động xấu của diễn biến thời tiết, dịch bệnh, để có kết quả này, ngành Nông nghiệp đã phối hợp với chính quyền địa phương sát sao chỉ đạo, tuyên truyền người dân gieo cấy đúng khung lịch thời vụ. Đồng thời, chủ động cung ứng các dịch vụ thủy lợi và tích cực phòng trừ sâu bệnh; đưa ra các giải pháp phù hợp ứng phó với điều kiện thời tiết bất thường… Đặc biệt, chính sách khuyến khích nông dân lựa chọn những bộ giống có năng suất, chất lượng cao thông qua việc hỗ trợ tới 70% chi phí mua thóc giống cũng đã góp phần quan trọng giúp huyện nâng cao giá trị, sản lượng cho cây lúa. 

Xác định vụ xuân có vai trò quyết định đến sản lượng lương thực và giá trị sản xuất cho cả năm, ngay từ cuối tháng 10/2019, ngành Nông nghiệp đã triển khai sản xuất vụ Xuân 2020, trên cơ sơ đó, các địa phương xây dựng kế hoạch, bố trí thời vụ gieo cấy phù hợp bảo đảm lúa phân hóa đòng và trỗ gặp thời tiết thích hợp. Đồng thời, chỉ đạo các đơn vị chức năng tổ chức khảo nghiệm, lựa chọn các giống lúa có năng suất, chất lượng cao và phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng của từng vùng trên địa bàn tỉnh để tiếp tục thực hiện cơ chế, chính sách hỗ trợ 70% giá thóc giống. Với tổng diện tích được hỗ trợ trên 14.930 ha, trong vụ này, các giống lúa chất lượng được nông dân đưa vào sản xuất đã chiếm chiếm hơn 70% tổng diện tích gieo trồng lúa toàn tỉnh. Cùng với đó, Chi cục Thủy lợi phối hợp với các Công ty TNHH một thành viên thủy lợi: Liễn Sơn, Tam Đảo, Lập Thạch, Phúc Yên đã xây dựng kế hoạch và thống nhất lịch tưới cụ thể và các huyện, thành, thị, các xã, hợp tác xã quản lý tốt nguồn nước, bảo đảm tưới, tiêu hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả, góp phần nâng cao năng suất cây trồng. Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh đã làm tốt công tác dự thính, dự báo, phòng trừ sâu bệnh hại, vì vậy, các điểm phát sinh ổ dịch sâu bệnh gây hại được phát hiện sớm và có biện pháp phòng trừ kịp thời, qua đó, đã giảm thiệt hại do sâu bệnh gây ra, bảo vệ an toàn sản xuất.

Với gần 80% diện tích gieo cấy sử dụng các giống lúa chất lượng cao, người dân xã Triệu Đề,
huyện Lập Thạch tiếp tục đón một vụ xuân thắng lợi với năng suất ước đạt 60 tạ/ha

Ông Nguyễn Văn Dũng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, vụ Xuân năm nay, thời tiết có nhiều diễn biến khó lường, nhất là trong tháng 4 trên địa bàn tỉnh chịu tác động của không khí lạnh và mưa lớn làm ảnh hưởng đến khả năng thụ phấn của trà lúa trổ sớm. Tuy nhiên, với sự nỗ lực của bà con nông dân cùng ngành chuyên môn trong công tác chăm sóc và quản lý dịch bệnh nên Vĩnh Phúc tiếp tục có một vụ mùa bội thu. Theo đánh giá sơ bộ, tổng diện tích gieo cấy toàn vụ đạt trên 29.830ha, năng suất lúa ước đạt 63 tạ/ha, tăng 0,7 tạ/ha, sản lượng đạt gần 188.000 tấn, tăng gần 100 tấn so với vụ xuân 2019.

Dẫu vậy, những “nốt trầm” của mùa thu hoạch vẫn đến với không ít bà con nông dân khi tận mắt chứng kiến năng suất lúa của ruộng nhà mình kém hơn hẳn ruộng lúa bên cạnh. Tần ngần đứng nhìn mấy tải thóc vừa được máy gặt chở lên bờ, bà Nguyễn Thị Hải, thôn Ái Vân, xã Sơn Lôi, huyện Bình Xuyên kể: Năm nay, thấy nhiều người trong thôn chuyển hẳn sang trồng giống lúa mới nhưng tôi chỉ trồng có 4 sào TBR225, hơn 6 sào còn lại đều trồng giống lúa Khang dân thuần chủng. Giờ thu hoạch thấy TBR225 cho năng suất từ 200 - 250kg/sào trong khi Khang dân mất mùa, chỉ đạt từ 120 - 150kg/sào mà tiếc quá. Giá như cứ trồng toàn bộ giống lúa mới thì vừa được hỗ trợ tới 70% tiền mua giống lại cho sản lượng cao hơn.

Chị Nguyễn Thị Duyên, thôn Mục, xã Đôn Nhân cũng đang xót xa khi năng suất lúa vừa thu hoạch của gia đình kém hơn hẳn so với vụ xuân 2019. Do đồng ruộng không quá phụ thuộc vào điều tiết nước của thủy nông nên chị cùng nhiều người dân địa phương vẫn giữ thói quen cấy sớm không đúng khung thời gian nông vụ. Thêm vào đó, gần như toàn bộ diện tích hơn 4 sào chị đều trồng giống lúa Khang dân nên lúa trổ bông sớm đúng dịp mưa rét, bị lép hạt, có ruộng còn bị sâu bệnh khiến năng suất sụt giảm.

Trên thực tế, giống là 1 trong 4 yếu tố quyết định thắng lợi trong sản xuất nông nghiệp, nhất là sản xuất lúa gạo. Những ánh mắt, tiếng thở dài đầy nuối tiếc của người nông dân khi tận mắt chứng kiến sự chênh lệch về năng suất giữa việc gieo cấy đúng theo khung lịch thời vụ, sử dụng giống lúa nằm trong cơ cấu với canh tác theo tập quán truyền thống, sử dụng giống lúa cũ đã thoái hóa hoặc mua giống trôi nổi ngoài thị trường năm nào cũng có… Khắc phục tình trạng này, bên cạnh sự vào cuộc của các ngành chức năng, quan trọng nhất vẫn phải phụ thuộc vào sự thay đổi thói quen cố hữu từ chính người nông dân. Chỉ khi người nông dân kiên quyết nói không với các giống cũ, giống thoái hóa cho năng suất thấp và thực hiện đúng các khuyến cáo, hướng dẫn của ngành Nông nghiệp về cơ cấu giống, khung lịch thời vụ những tổn thất không đáng có này mới được hạn chế.

Bích Phượng

Các tin đã đưa ngày: