Chương trình OCOP thúc đẩy phát triển sản xuất, ngành nghề nông thôn

28/07/2021

Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đã góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế khu vực nông thôn Vĩnh Phúc những năm gần đây. Nhờ đó, đã khơi dậy được tiềm năng, thế mạnh của tỉnh trong việc phát triển sản phẩm đặc trưng chủ lực mà trọng tâm là phát triển sản phẩm nông nghiệp có lợi thế ở mỗi địa phương theo chuỗi giá trị.

Đến xã Phú Xuân, huyện Bình Xuyên ngày giữa tháng 7, chúng tôi cảm nhận rõ hơn những nụ cười rạng rỡ của bà con nông dân nơi đây bởi không chỉ vụ lúa chiêm vừa qua bội thu mà sản phẩm gạo ngon Phú Xuân cũng mới được UBND tỉnh cấp Giấy chứng nhận OCOP 3 sao.


Chương trình OCOP như một luồng gió mới tạo động lực để người dân Phú Xuân tích cực sản xuất

Chia sẻ niềm vui, bà Lê Thị Hương, Chủ tịch Hội đồng quản trị hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Nhân Lý, xã Phú Xuân cho biết: Hiện nay, đơn vị có 6 tổ sản xuất với 2.460 thành viên canh tác trên diện tích hơn 148 ha, trong đó lúa là cây trồng chủ lực và chiếm tới 98% diện tích. Với điều kiện thổ nhưỡng, cùng với việc canh tác lúa được áp dụng khoa học, hạn chế tối đa thuốc bảo vệ thực vật, chỉ sử dụng phân bón hữu cơ, hạt gạo ở Phú Xuân có những ưu điểm vượt trội so với những địa phương khác trong và ngoài tỉnh. Khi xay sát, hạt gạo không bị gãy, luôn trắng trong, có mùi thơm; khi nấu thì cơm không bị dính, hạt cơm dẻo và dai, có vị thơm đặc trưng không lẫn vào đâu được. Nhờ vậy mà gạo Phú Xuân luôn được người tiêu dùng ưu tiên lựa chọn dù giá gạo có cao hơn so với loại gạo tẻ khác.

Để xây dựng thương hiệu gạo Phú Xuân, 5 năm qua, Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Nhân Lý đã mạnh dạn vay vốn đầu tư cơ sở hạ tầng, mua sắm trang thiết bị, máy móc, ứng dụng cơ giới hóa vào sản xuất để nâng cao năng suất lao động, hạ giá thành sản phẩm; xây dựng hệ thống sản xuất theo chuỗi và áp dụng quy trình sản xuất khoa học, được kiểm soát từ khâu đầu vào đến khi thu hoạch, đóng gói. Đặc biệt, nhờ sự trợ giúp của các cấp chính quyền và ngành chức năng trong tìm kiếm thị trường, thiết kế bao bì, nhãn mác, đến nay sản phẩm gạo của địa phương đã được nhiều người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh biết đến, đón nhận. Hiện ngoài việc liên kết làm nguyên liệu chính cho các sản phẩm chế biến từ gạo của Công ty cổ phần thực phẩm Điện Biên, tham gia chương trình trợ giá cho người dân các địa phương bị ảnh hưởng bởi dịch Covid – 19, sản phẩm gạo Phú Xuân đã có mặt hơn 20 tỉnh, thành phố trong cả nước với giá bán 20 nghìn đồng/kg.

“Từ những nỗ lực đã đạt được, trong thời gian tới, hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Nhân Lý tiếp tục duy trì, nâng cao chất lượng sản phẩm gạo để đáp ứng và thu hút được thêm nhiều khách hàng tiêu dùng sản phẩm. Cùng với đó, sẽ liên kết với các địa phương lân cận sản xuất lúa theo quy trình Vietgap; đưa sản phẩm vào các hệ thống siêu thị; triển khai thêm các sản phẩm khác từ gạo như rượu, dấm, mì gạo để nâng cao giá trị gạo Phú Xuân, đồng thời, giải quyết việc làm cho lao động dư thừa ở nông thôn, nâng mức thu nhập của mỗi thành viên lên 55 triệu đồng/người/năm” – bà Hương nói.

Theo ông Lưu Tiến Hùng, Chủ tịch UBND xã Phú Xuân, hiệu quả lớn nhất của chương trình mỗi xã một sản phẩm là huy động được nhiều hộ nông dân gia nhập mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị sản phẩm. Thời gian tới, địa phương tiếp tục đồng hành với người dân, doanh nghiệp nâng cao chất lượng, thăng hạng sao sản phẩm gạo ngon Phú Xuân; hoàn thiện hồ sơ tham gia đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP ngô nếp, ngô ngọt của địa phương. Đồng thời, khuyến khích mở rộng diện tích, mô hình liên kết sản xuất, bao tiêu nông sản hữu cơ theo chuỗi; tích cực tạo điều kiện cho các chủ thể tham gia tập huấn, nâng cao năng lực xây dựng, triển khai phương án sản xuất kinh doanh và kỹ năng bán hàng thương mại điện tử...

Tại vùng đất chiêm trũng Tiên Lữ, huyện Lập Thạch, sản phẩm tương nếp Thủy Phương cũng đã được đầu tư bài bản và được chứng nhận sản phẩm OCOP năm 2019.

Thoăn thoắt đôi tay khuấy đều men tương trong chum ủ, chị Khương Thị Lý, Giám đốc Hợp tác xã sản xuất và chế biến lương thực, thực phẩm sạch Thủy Phương kể: Có truyền thống từ xa xưa, tuy nhiên, nghề làm tương ở Tiên Lữ chỉ dừng lại ở góc độ gia đình làm nhỏ lẻ, tự phát. Với mong muốn liên kết chặt chẽ, hỗ trợ cùng nhau phát triển kinh tế từ ngành nghề truyền thống và đưa đặc sản của quê hương đến với nhiều người tiêu dùng trên mọi miền tổ quốc, đầu năm 2018, Hợp tác xã sản xuất và chế biến lương thực, thực phẩm sạch Thủy Phương được thành lập với 8 hộ thành viên. Đến nay, sản lượng tương nếp bình quân hằng năm của hợp tác xã đạt trên 30.000 lít. Ngoài doanh thu từ sản phẩm tương, hợp tác xã còn tập trung sản xuất sản phẩm dấm gạo, cá thính và bánh gạo rang mang lại nguồn thu nhập từ 50-75 triệu đồng/hội viên/năm.

Luôn chú trọng đến quy trình sản xuất an toàn, thực hiện các công đoạn làm tương
bảo đảm tiêu chuẩn, không hóa chất, không phụ gia, sản phẩm tương nếp Thủy Phương
đang vươn xa tới thị trường 

Cùng với tương nếp Thủy Phương, huyện Lập Thạch còn có các sản phẩm: thanh long ruột đỏ Lập Thạch, xúc xích thảo quế Bình Minh và thịt lợn thảo quế Bình Minh được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao; 3 ý tưởng đang chờ thẩm định công nhận đạt chuẩn OCOP là: sản phẩm cá thính, bánh gạo rang Tiên Lữ; sản phẩm mắm tép Triệu Đề.

Chia sẻ về hành trình xây dựng mỗi xã một sản phẩm làm động lực phát triển sản xuất ngành nghề nông thôn, ông Nguyễn Huy Lập, Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Lập Thạch cho biết, khi triển khai chương trình OCOP, huyện chỉ đạo các xã, thị trấn, mặt trận tổ quốc các cấp và các tổ chức, đoàn thể trên địa bàn đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức để người dân thực sự là chủ thể của chương trình; quy hoạch vùng sản xuất hàng hóa nông nghiệp tập trung, lựa chọn các sản phẩm, xây dựng các hình thức tổ chức sản xuất. Đồng thời, xây dựng cơ chế hỗ trợ để các tổ chức kinh tế phát triển sản phẩm, nhãn mác, bao bì sản phẩm, tăng cường xúc tiến thương mại.

Với mục tiêu giai đoạn 2021- 2025, toàn huyện củng cố, phát triển mới 10 tổ hợp tác, 5 hợp tác xã tham gia phát triển sản phẩm OCOP, huyện Lập Thạch sẽ tập trung chỉ đạo quyết liệt các xã, thị trấn tăng cương rà soát các tổ chức kinh tế, các sản phẩm có tiềm năng để hướng dẫn, hỗ trợ các cơ sở sản xuất đăng ký tham gia; ưu tiên việc thăng hạng sao, phát triển các sản phẩm đã được công nhận. 

Số liệu thống kê từ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, giai đoạn 2018 – 2020, toàn tỉnh có 40/112 ý tưởng sản phẩm của 67 chủ thể đăng ký tham gia chương trình mỗi xã một sản phẩm được công nhận sản phẩm OCOP. Trong đó, 11 sản phẩm của 3 chủ thể được đánh gia phân hạng chất lượng 4 sao; 29 sản phẩm của 13 chủ thể xếp loại 3 sao. Thông qua chương trình, các địa phương đã thấy được tiềm năng, thế mạnh để có những chính sách, giải pháp phù hợp nhằm phát triển sản phẩm OCOP, nhất là bảo tồn và phát triển ngành nghề truyền thống của địa phương. 

Tuy nhiên, theo đánh giá của Văn phòng Điều phối nông thôn mới tỉnh, đây là chương trình mới, liên quan đến nhiều lĩnh vực, quá trình triển khai thực hiện, một số địa phương còn lúng túng trong cách làm, cách xác định lợi thế, tiềm năng, sản phẩm và chủ thể kinh tế; mới chỉ tập trung vào hoàn thiện các sản phẩm đã có, chưa thật sự quan tâm phát triển các sản phẩm mới, sản phẩm khởi nghiệp và các sản phẩm gắn với vùng nguyên liệu, đặc biệt là các làng nghề truyền thống. Bên cạnh đó, nguồn lực triển khai chương trình còn hạn chế, chủ yếu là lồng ghép và từ nội lực của chủ thể kinh tế; một số cơ chế hỗ trợ chưa được cụ thể hóa, chưa chú trọng đến phát triển theo chuỗi giá trị, vùng nguyên liệu và cơ sở chế biến…dẫn đến những khó khăn trong quá trình triển khai. 

Để đưa chương trình OCOP trở thành chương trình phát triển kinh tế quan trọng ở khu vực nông thôn của tỉnh, giai đoạn 2021-2025, Vĩnh Phúc sẽ tập trung phát triển mới từ 70-80 sản phẩm OCOP đạt chất lượng từ 3 sao trở lên; phát triển, nâng cấp sản phẩm 2-3 sản phẩm đạt 5 sao cấp quốc gia; phát triển mới từ 15-20 tổ chức kinh tế tham gia chương trình; hình thành từ 10-12 điểm trưng bày và bán sản phẩm OCOP tại các trung tâm thương mại, khu du lịch...

Lê Duyên

Các tin đã đưa ngày: