Cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước trong ngành Xây dựng

16/11/2004
Cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước trong ngành Xây dựng
Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước, Nghị quyết Trung ương 3 khoá IX và chủ trương của tỉnh về tiếp tục sắp xếp, đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả DNNN, những năm qua, hệ thống DNNN trực thuộc ngành Xây dựng đã được sắp xếp lại và từng bước đổi mới.

CỔ PHẦN HOÁ DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC
TRONG NGÀNH XÂY DỰNG 

Dây chuyền tạo hình sản phẩm
của Công ty cổ phần Gạch
Bá Hiến Viglacera

Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước, Nghị quyết Trung ương 3 khoá IX và chủ trương của tỉnh về tiếp tục sắp xếp, đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả DNNN, những năm qua, hệ thống DNNN trực thuộc ngành Xây dựng đã được sắp xếp lại và từng bước đổi mới. Trên cơ sở bảo đảm tổ chức nhỏ gọn, đủ mạnh, hợp lý và hiệu quả, Đảng ủy, Ban Giám đốc Sở Xây dựng đã chỉ đạo các đơn vị, DN lựa chọn hình thức CPH để sắp xếp lại và đổi mới SXKD. Việc sắp xếp lại và cổ phần hoá các DN đã đem lại hiệu quả kinh tế rõ rệt trong các lĩnh vực SXKD.

        Có thể nói, ngành Xây dựng là đơn vị dẫn đầu cả tỉnh về sắp xếp và đổi mới DNNN. Chỉ trong thời gian ngắn từ đầu năm 2003 đến nửa đầu năm 2004, đã có 5/10 DNNN trực thuộc thực hiện xong CPH và ổn định SXKD mang lại hiệu quả. Mặc dù có những đặc thù riêng không giống với những DN trong các ngành kinh tế và các lĩnh vực sản xuất khác (nhất là các DN xây lắp, các công ty xây dựng, tư vấn kiến trúc, cấp thoát nước, sản xuất vật liệu xây dựng và một số hoạt động trong lĩnh vực khoa học xây dựng khác), song Đảng ủy, Ban Giám đốc Sở đã có những cố gắng tích cực trong việc sắp xếp và đổi mới các DN.

        Trước khi thực hiện CPH, các DN trong ngành đã được sắp xếp theo các loại hình SXKD khá phù hợp theo chuyên ngành và lĩnh vực sản xuất. Tuy nhiên, phần lớn các DN khó khăn trong tìm kiếm việc làm, hiệu quả SXKD chưa cao, một số DN trong tình trạng thua lỗ kéo dài, bộ máy quản lý hành chính cồng kềnh, năng lực sản xuất và sức cạnh tranh thấp, không đáp ứng được yêu cầu thị trường, do đó cũng không mở rộng được thị trường.

        Một số cán bộ quản lý ngành cho rằng, phần lớn các DN mở rộng được sản xuất nhưng phát triển không vững chắc kể cả những ngành nghề có thế mạnh như xây lắp, sản xuất vật liệu xây dựng. Hướng phát triển đa ngành nghề nhưng lại thiếu mũi nhọn, nguồn vốn nhỏ, thiếu và dàn trải dẫn đến phân tán về tiềm lực, phân tâm về quản lý, còn nặng về tư tưởng bao cấp. Tình trạng phổ biến dễ nhận thấy là đa số công nghệ, thiết bị chưa được đổi mới hoặc đầu tư thiếu đồng bộ trong cảnh thiếu vốn kéo dài. Tính chất sản xuất của một số DN vẫn là thủ công trong khi khả năng tự tích luỹ và tự đầu tư phát triển còn hạn chế. Không ít DN phải vay lãi từ ngân hàng tới 90% vốn cho SXKD dẫn đến tình trạng “lãi giả lỗ thật”, làm ra bao nhiêu trả lãi và vốn vay ngân hàng bấy nhiêu, ấy là chưa kể khi nợ đọng sản phẩm dẫn đến “vay mà trả nợ”! Vì thế, đổi mới và sắp xếp lại DN là vấn đề khá bức xúc đặt ra đối với toàn ngành.

        Đến nay, ngành Xây dựng đã thực hiện CPH 5 trong tổng số 10 DNNN trực thuộc là các DN: Công ty cổ phần VLXD Tam Đảo, Công ty cổ phần Gốm và Xây dựng Đoàn Kết, Công ty CP Xây dựng số I, Công ty CP Xây dựng và Kinh doanh nhà, Công ty CP Vật liệu xây dựng Vĩnh Phúc. Những tháng cuối năm 2004, Công ty Tư vấn xây dựng và Công ty Vật liệu xây dựng Bồ Sao (đã định giá tài sản xong trước tháng 10) sẽ thực hiện CPH, nâng tổng số DN CPH lên 7/10 DN. Đồng chí Nguyễn Văn Chuyển,  Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, đến hết năm 2005,  100% số DNNN trong ngành sẽ thực hiện xong CPH và ổn định đi vào sản xuất.

        Theo đánh giá của Ban Đổi mới và PTDN tỉnh, vốn đầu tư của các DN sau khi chuyển đổi đã tăng lên hàng tỷ đồng, tạo được tiền đề nâng cao trình độ công nghệ và sức cạnh tranh. Người lao động trong các DN chuyển đổi đều nhận thức vai trò làm chủ thực sự để cùng góp vốn tham gia SXKD, tạo được các điều kiện thuận lợi cho DN chủ động sản xuất, không để mất thời cơ trong kinh doanh. Do đó, hiệu quả SXKD tăng, thu nhập của người lao động tăng từ 20- 40%, chưa kể phần lợi tức được tính thường kỳ đạt từ 10 đến 33%. Tiêu biểu là Công ty CP Vật liệu xây dựng Tam Đảo, Công ty CP Gốm và Xây dựng Đoàn Kết, Công ty CP Xây dựng và Kinh doanh nhà.

        CPH các DNNN trực thuộc ngành Xây dựng trong thời gian qua mặc dù còn gặp nhiều khó khăn trong khâu chuẩn bị và tổ chức thực hiện, nhưng về cơ bản đã hoàn thành kế hoạch đề ra. Những khó khăn, vướng mắc từng bước được giải quyết, nhất là những khó khăn về tư tưởng nhận thức của đội ngũ cán bộ lãnh đạo cũng như của người lao động về CPH. Các giải pháp lành mạnh hoá tài chính DN, các chính sách ưu đãi người lao động và chính sách huy động vốn được bàn bạc thấu đáo, dân chủ, công khai. Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, các công ty cổ phần ngoài việc xây dựng lại phương án SXKD trong tình hình mới còn áp dụng nhiều cơ chế, chính sách khuyến khích người lao động nâng cao tay nghề, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, thi thợ giỏi và trên hết là nâng cao năng suất, chất lượng lao động vì sự phát triển của DN cũng như quyền lợi người lao động. Công ty cổ phần Xây dựng và Kinh doanh nhà sau khi CPH có 300 lao động. SXKD vẫn còn nhiều khó khăn, Công ty từng bước khắc phục, chủ động tìm kiếm việc làm cho người lao động. Tổng doanh thu 9 tháng đầu năm 2004 đạt 20,5 tỷ đồng, trích nộp ngân sách 270 triệu đồng, nâng mức thu nhập bình quân của người lao động lên 760.000đ/tháng. Người lao động phấn khởi và yên tâm sản xuất.

        Thực tiễn và kinh nghiệm SXKD ở các công ty đã CPH cho thấy, sắp xếp lại DN đã và đang tạo được động lực để công ty từng bước phát triển, thoát ra khỏi cảnh trì trệ, thua lỗ kéo dài như trước đây. Bộ máy quản lý gọn, nhẹ và có hiệu quả. Các chương trình đầu tư mở rộng sản xuất và rút gọn được các đầu mối gắn với việc tổ chức lại SXKD, từng bước tích tụ tiềm lực để phát triển.

        Tuy nhiên, việc triển khai sắp xếp lại DN ở một số đơn vị còn chậm hoặc lúng túng trong quản lý, điều hành; còn bị động do công tác chuẩn bị chưa kỹ để thời gian kéo dài; tiêu thức phân loại chưa hợp lý, ảnh hưởng đến tâm lý người lao động. Vấn đề lành mạnh hoá tài chính DN cũng như việc xử lý công nợ vẫn còn nhiều khó khăn như ở Công ty Vật liệu xây dựng Bồ Sao, Công ty Xây dựng và Phát triển hạ tầng. Đó là những thách thức đang đặt ra cho các DN.

Đặng Quang Giới

Các tin đã đưa ngày: