Cổ phần hóa - Bước nâng cao hiệu quả doanh nghiệp

15/09/2004
Cổ phần hóa - Bước nâng cao hiệu quả doanh nghiệp
Cổ phần hóa (CPH) là khâu quan trọng tạo chuyển biến cơ bản để các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) địa phương nâng cao hiệu quả hoạt động, mở rộng SXKD, giải quyết việc làm cho người lao động, tăng nguồn thu cho ngân sách...

CỔ PHẦN HOÁ - BƯỚC NÂNG CAO HIỆU QUẢ DOANH NGHIỆP

     Cổ phần hóa (CPH) là khâu quan trọng tạo chuyển biến cơ bản để các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) địa phương nâng cao hiệu quả hoạt động, mở rộng SXKD, giải quyết việc làm cho người lao động, tăng nguồn thu cho ngân sách...

Sản phẩm thuốc viên của Công ty Cổ phần Dược phẩm Vĩnh Phúc được sản xuất trên dây chuyền công nghệ hiện đại.

     Hơn hai năm qua, toàn tỉnh đã sắp xếp, chuyển đổi được 22 DN, trong đó CPH được 16 DN; chuyển 1 đơn vị sự nghiệp có thu (Công ty Dịch vụ đô thị Vĩnh Yên) thành DNNN hoạt động công ích; sáp nhập 3 DN và giải thể 2 DN khác. Đến thời điểm này, công tác sắp xếp, đổi mới và chuyển đổi hình thức sở hữu DNNN địa phương đạt trên 65% chỉ tiêu so với phương án tổng thể của tỉnh được Chính phủ phê duyệt.

Nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh

     Trước khi tiến hành sắp xếp lại, các DNNN địa phương được ghi nhận là đã góp phần nhất định vào sự tăng trưởng kinh tế - xã hội chung của tỉnh, giải quyết việc làm cho hàng ngàn lao động. Tuy nhiên, ngoài một số DN hoạt động SXKD ổn định, có lãi, còn phần lớn các DN đều có quy mô nhỏ bé, vốn nhà nước tại DN chỉ khoảng 1 đến vài tỷ đồng, sản phẩm kém sức cạnh tranh trên thị trường, hiệu quả SXKD thấp. Trong khi số nợ phải thu khó đòi ở một số DN ngày càng tăng, việc làm ăn thua lỗ liên tục thì đây còn là nguy cơ làm mất vốn nhà nước. Thời kỳ 1999 - 2001 lao động trong DNNN hàng năm có tăng, nhưng chủ yếu là hợp đồng thời vụ, khoán việc, chưa ổn định (nhất là ở các lĩnh vực may, da giày, xây dựng), với trình độ tay nghề thấp. Đó là chưa kể năng lực của nhiều cán bộ quản lý DNNN còn bất cập so với yêu cầu... Thực trạng nêu trên cho thấy, việc đổi mới quản lý DNNN và tiến hành sắp xếp lại DNNN của tỉnh là nhiệm vụ rất cấp bách.

     Theo đánh giá của cơ quan chức năng, việc sắp xếp và CPH một số DNNN trên địa bàn tỉnh trong thời gian qua đã được triển khai khẩn trương, tích cực, hiệu quả SXKD được nâng lên rõ rệt. Do chuyển đổi sở hữu, phần lớn số người lao động trong DN trở thành cổ đông của công ty cổ phần, làm thay đổi phương thức quản lý, nâng cao hiệu quả kinh doanh. Qua khảo sát ở 16 công ty cổ phần cho thấy, vốn đầu tư của các DN tăng từ vài tỷ đồng trở lên, tạo tiền đề để nâng cao trình độ công nghệ, tăng sức cạnh tranh của sản phẩm, không bỏ lỡ thời cơ trong kinh doanh; thu nhập của người lao động tăng từ 20 - 40%, cổ tức đạt từ 10 - 33% (cao hơn lãi suất ngân hàng), chưa kể phần lợi tức được tính thường kỳ. Đối với Công ty cổ phần Dược Vĩnh Phúc - là một trong số không nhiều DN trước chuyển đổi hoạt động SXKD ổn định, có chiều hướng phát triển. Năm 2003 doanh thu đạt 150,6 tỷ đồng, lãi gần 300 triệu đồng. Đại hội cổ đông của Công ty lần thứ nhất (tháng 6-2004) đã thông qua nhiệm vụ phát triển SXKD trong 5 năm 2004 - 2009. Theo đó phấn đấu tổng doanh thu hàng năm và thu nhập của người lao động hàng năm tăng 5-10%, đảm bảo cổ tức cho các cổ đông theo mức trung bình của lãi suất ngân hàng trong năm, thực hiện tốt nghĩa vụ thuế với nhà nước. Ông Đỗ Văn Doanh, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc Công ty khẳng định với chúng tôi: “An toàn, hiệu quả, phát triển là mục tiêu của DN”. Ông cho biết thêm: Có chủ trương đúng, tiềm năng lớn, nhưng kết quả SXKD chưa tương xứng, đòi hỏi DN phải tập trung khai thác sử dụng có hiệu quả số vốn hiện có và thu hút thêm các nguồn vốn khác để phát triển sản xuất, nâng cao sức cạnh tranh và uy tín DN trên thị trường. Năm nay, Công ty sẽ đưa vào hoạt động dây chuyền sản xuất thuốc viên theo tiêu chuẩn DMP của ASEAN; tiếp đó sẽ có phòng kiểm nghiệm thuốc theo tiêu chuẩn DLP, hệ thống bảo quản thuốc theo tiêu chuẩn DSP, hệ thống phân phối thuốc GDP của ASEAN và Tổ chức Y tế thế giới.

     Ở Công ty cổ phần Gốm xây dựng Đoàn Kết, do tiết kiệm chi phí điện, nguyên liệu, vật tư, mở rộng SXKD nên từ khi CPH đến nay mới tròn 1 năm, doanh thu và cổ tức đã vượt từ 10 - 15%, năng suất lao động tăng 1,7 lần, thu nhập bình quân gần 700.000đ/tháng. Người lao động ở đây thực sự gắn bó với công ty trên hai lợi ích: Tiền công và cổ tức. Hai lợi ích này chính là động lực làm cho họ luôn có trách nhiệm với công việc được giao và với các hoạt động nói chung của DN. Mọi người đều tự ý thức việc học hỏi để nâng cao tay nghề, chất lượng sản phẩm, đạt năng suất lao động cao để có thu nhập khá hơn.

     Nét đặc thù của Công ty cổ phần May Hương Canh là thực hiện chủ trương giao khoán máy móc, thiết bị cho người lao động. Với biện pháp này máy móc, thiết bị được bảo dưỡng thường xuyên, chất lượng sản phẩm được nâng cao. Công ty còn đầu tư mở rộng thêm 1.000m2 nhà xưởng, trang bị thêm 100 máy may công nghiệp tạo ra nhiều loại áo giắc-két, quần âu nam, nữ đáp ứng yêu cầu thị trường Hoa Kỳ, tạo việc làm ổn định cho hơn 400 cán bộ, công nhân...

Vẫn còn vướng mắc

     Hiệu quả của việc sắp xếp và CPH DNNN thời gian qua đã được thực tế khẳng định, nhưng vẫn còn không ít khó khăn, vướng mắc cần tháo gỡ. Trước hết là vướng mắc tài chính ở một số DN khó có thể xử lý dứt điểm, nợ vay ngân hàng không có khả năng thanh toán; tài sản, hàng hóa tồn kho kém phẩm chất; nợ BHXH, lỗ còn treo lại... Quá trình sắp xếp và CPH một số DN bị chậm do khi tiến hành xác định giá trị tài sản DN trước CPH nhất là giá trị vô hình về lợi thế địa điểm đất đai làm sao cho phù hợp? Khi có ý kiến khác nhau giữa hội đồng xác định giá trị tài sản với DN là phải “để lại” chờ ý kiến chỉ đạo của cấp trên. Chẳng hạn, Công ty VLXD Bồ Sao chậm CPH do gặp khó khăn quá lớn về việc trả nợ Quỹ hỗ trợ phát triển, chưa kể nhiều nguyên nhân chủ quan khác. Các DN nợ nhà nước lại chưa có biện pháp cụ thể xử lý khoanh, giãn nợ. Vốn nhà nước tại DN còn lại rất ít hoặc ở số âm (-) cũng không thể CPH được. Đó là chưa kể tới các đơn vị như: Công ty Công trình giao thông, Công ty Thương mại tổng hợp Vĩnh Phúc... tình hình tài chính tại DN nhiều năm không lành mạnh, chưa xác định được trách nhiệm trong việc để mất vốn nhà nước...

     Ông Nguyễn Văn Lại, Phó Trưởng ban thường trực Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển DN tỉnh cho biết, nguyên nhân của việc sắp xếp và CPH một số DN còn chậm còn do một số sở, ngành chủ quản chưa thực sự vào cuộc một cách kiên quyết, trong khi việc tiến hành CPH chỉ mang lại kết quả mong muốn bằng giải pháp cụ thể. Việc phê duyệt phương án tài chính để sắp xếp lại DNNN còn chậm; năng lực thực hiện nhiệm vụ của cán bộ ở một số khâu công việc còn hạn chế; Quỹ hỗ trợ các DN chưa có cơ chế cụ thể. Tỉnh cần bố trí ngân sách để giúp lành mạnh tài chính DN trước khi chuyển đổi và có hướng dẫn để đưa giá trị quyền sử dụng đất vào giá trị tài sản DN khi CPH. Đối với những DN có vốn nhà nước dưới 5 tỷ đồng mà không CPH được thì kiên quyết chuyển sang hình thức giao, bán đồng thời với xử lý dứt điểm số DN thuộc diện CPH nhưng thua lỗ, mất hết vốn.

     Từ nay đến giữa năm 2005, toàn tỉnh phấn đấu cơ bản hoàn thành việc sắp xếp và CPH 17 DNNN. Giải pháp chủ yếu đặt ra là: Tiếp tục làm chuyển biến nhận thức trong tư tưởng và hành động của tổ chức Đảng, chính quyền, đoàn thể, người lao động trong DNNN về chủ trương CPH. Đối với giám đốc DN xin hoãn hoặc chậm trễ trong việc thực hiện chủ trương CPH và đa dạng hóa sở hữu sẽ có hình thức xử lý kỷ luật; đồng thời với tăng cường hiệu lực quản lý và phối kết hợp chặt chẽ giữa các sở, ngành, giám đốc DN với Ban đổi mới và phát triển DN tỉnh thực hiện sắp xếp, đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả DNNN trực thuộc tỉnh đúng thời hạn theo đề án đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Tin, ảnh của: Hồng Quân, T.T.H
Báo VP

Các tin đã đưa ngày: