Chợ an toàn thực phẩm - mô hình cần được nhân rộng

04/05/2020

Bắt đầu triển khai tại chợ Vĩnh Yên từ năm 2018, thời gian qua, Dự án “Xây dựng mô hình chợ thí điểm bảo đảm an toàn thực phẩm” đã phát huy hiệu quả tích cực, không chỉ góp phần nâng cao chất lượng an toàn thực phẩm mà còn là kênh quan trọng bảo vệ quyền lợi cho người tiêu dùng, đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp.

Ngay từ khi dịch bệnh Covid-19 xuất hiện, công tác phòng chống dịch
đã được Ban quản lý chợ Vĩnh Yên siết chặt

Mô hình thí điểm chợ Vĩnh Yên an toàn thực phẩm được xây dựng theo quy định Bộ tiêu chí an toàn thực phẩm của TCVN 11856:2017 từ cuối năm 2018 với tổng kinh phí trên 280 tỷ đồng. Tham gia mô hình, cán bộ Ban quản lý chợ, tiểu thương kinh doanh thực phẩm đều được phổ biến, tuyên truyền các quy định pháp luật về bảo đảm an toàn thực phẩm; được khám sức khỏe định kỳ và cấp giấy chứng nhận bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm. Một số thương nhân kinh doanh thực phẩm tiêu biểu được cấp miễn phí bàn hoặc mặt bàn bán thực phẩm tươi sống, tủ kính đựng thực phẩm chế biến… Do đã nắm vững kiến thức về an toàn thực phẩm cộng thêm Ban quản lý chợ thường xuyên tuyên truyền, nhắc nhở, kiểm tra nên từ khi xảy ra dịch bệnh Covid-19, các tiểu thương kinh doanh trong chợ đều chấp hành nghiêm quy định, quyết tâm không để chợ Vĩnh Yên là nơi lây lan dịch bệnh.

Theo đánh giá của Sở Công Thương, sau khi đi vào hoạt động, mô hình thí điểm bảo đảm an toàn thực phẩm tại chợ Vĩnh Yên đã góp phần nâng cao chất lượng công tác quản lý của Ban quản lý chợ, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác kiểm tra, giám sát của các ngành chức năng trong lĩnh vực an toàn thực phẩm. Chợ Vĩnh Yên được công nhận đạt các tiêu chí về an toàn thực phẩm không chỉ giúp người tiêu dùng được tiếp cận các sản phẩm thực phẩm an toàn mà còn khuyến khích các tập thể, cá nhân, doanh nghiệp sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm bảo đảm an toàn vệ sinh. Sau thành công bước đầu của mô hình này, Sở Công Thương tiếp tục lựa chọn chợ Trung tâm thương mại Yên Lạc, huyện Yên Lạc; chợ thị trấn Vĩnh Tường và chợ Bồ Sao, huyện Vĩnh Tường để thực hiện chương trình nhân rộng “Mô hình chợ thí điểm bảo đảm an toàn thực phẩm”. Tuy nhiên, để triển khai xây dựng được mô hình đáp ứng đầy đủ các tiêu chí về chợ bảo đảm an toàn thực phẩm như chợ Vĩnh Yên vẫn còn rất nhiều khó khăn.

Dù đang triển khai theo mô hình thí điểm chợ bảo đảm an toàn thực phẩm song việc xử lý
ô nhiễm môi trường tại Chợ trung tâm thương mại Yên Lạc còn gặp nhiều khó khăn

Khảo sát tại các chợ kể trên, điều dễ nhận thấy là bên cạnh việc gắn bảng nội quy, sơ đồ, các mặt hàng bày bán được sắp xếp khá thuận tiện cho người mua; nhiều hộ kinh doanh thực phẩm tại chợ đã đầu tư tủ kính, tủ lạnh, bàn, quầy trung bày thực phẩm; các sạp hàng thực phẩm đều được gắn biển tên, số điện thoại. So với trước kia, khu vực kinh doanh thực phẩm đã sạch sẽ, gọn gàng hơn; người kinh doanh cũng nâng cao ý thức bảo đảm an toàn thực phẩm, người tiêu dùng yên tâm và thuận lợi hơn trong mua sắm... Thế nhưng, khi đối chiếu các tiêu chí chợ kinh doanh thực phẩm, các chợ này đều chưa đáp ứng đủ yêu cầu đặt ra: Cơ sở vật chất hạ tầng chợ còn hạn chế, hệ thống thoát nước hầu hết các chợ chưa bảo đảm, nền chợ ẩm thấp; hệ thống xử lý nước thải và chất thải không đạt yêu cầu, gây ô nhiễm môi trường; nguồn nước phục vụ tại chợ không đủ, chưa bảo đảm vệ sinh. Khu vực chế biến, kinh doanh thực phẩm tại các chợ chưa được chia theo nhóm hàng riêng biệt dễ gây lây nhiễm chéo; trang thiết bị phục vụ kinh doanh thực phẩm còn thiếu và thô sơ, chưa đáp ứng yêu cầu an toàn thực phẩm. Trong khi đó, các lực lượng chức năng còn gặp khó khăn trong việc kiểm tra, ngăn chặn các nguồn thực phẩm, nhất là các mặt hàng tươi sống, rau củ quả do các tiểu thương nhập mối ở nhiều nơi; một bộ phận các tiểu thương vẫn còn chạy theo lợi nhuận, lén lút kinh doanh các sản phẩm không đạt chất lượng yêu cầu… Chưa kể, giữa thời điểm dịch bệnh Covid-19 đang diễn biến phức tạp nhưng công tác phòng chống dịch bệnh còn khá lỏng lẻo, có chợ không lập chốt kiểm tra nhiệt độ, không có nước rửa tay, sát khuẩn, không nhắc nhở việc đeo khẩu trang mà vẫn để tiểu thương và người dân tự ý ra vào chợ.

Bà Dương Thị Vĩnh Hà, Phó trưởng Phòng Quản lý thương mại, Sở Công thương thừa nhận, ngoài vấn đề an toàn thực phẩm, giữa đại dịch Covid-19, khi so sánh công tác tuyên truyền, phòng chống dịch bệnh tại chợ Vĩnh Yên với các chợ truyền thống khác trên địa bàn tỉnh càng thấy việc xây dựng, duy trì và nhân rộng mô hình chợ thí điểm bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm là rất cần thiết và cấp bách. Trong tổng số 71 chợ đã và đang triển khai xây dựng trên địa bàn tỉnh, ngoài chợ Vĩnh Yên được xây mới và đi vào hoạt động từ năm 2018, hầu hết các chợ còn lại đều không đáp ứng các tiêu chí so với TCVN 11856:2017 – chợ kinh doanh thực phẩm. Vì vậy, chương trình xây dựng mô hình chợ bảo đảm an toàn thực phẩm sẽ là điều kiện tốt để các địa phương phát triển chợ theo xu hướng văn minh, hiện đại. Qua đó, không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe nhân dân, giảm tỷ lệ ngộ độc thực phẩm, thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế, văn hóa xã hội và thể hiện nếp sống văn minh mà còn nâng cao ý thức, trách nhiệm của doanh nghiệp quản lý chợ và các thương nhân kinh doanh thực phẩm trong việc thực hiện các quy định an toàn thực phẩm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và thay đổi dần thói quen tiêu dùng theo hướng tích cực.

Để đạt mục tiêu đến năm 2025, toàn tỉnh có 18 chợ được xây dựng theo mô hình thí điểm bảo đảm an toàn thực phẩm, ngành Công thương Vĩnh Phúc đang đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật và các chính sách liên quan tới an toàn thực phẩm để các cơ sở sản xuất kinh doanh và người dân biết, nâng cao nhận thức, trách nhiệm và tự bảo vệ mình. Tiếp tục kiến nghị Bộ Công Thương, UBND tỉnh dành nguồn kinh phí hỗ trợ thực hiện các hoạt động: Nhân rộng mô hình chợ thí điểm bảo đảm an toàn thực phẩm; đào tạo, tập huấn công tác an toàn thực phẩm cho cán bộ quản lý chợ, các hộ kinh doanh trong chợ; trang bị một số thiết bị kỹ thuật để kiểm nghiệm nhanh thực phẩm, nguồn nước sử dụng trong kinh doanh thực phẩm. Có thêm cơ chế hỗ trợ và chính sách khuyến khích đầu tư xây dựng chợ nhằm nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng chợ đáp ứng yêu cầu của TCVN 11856:2017 - chợ kinh doanh thực phẩm, từng bước khắc phục tình trạng chợ đang xuống cấp, chợ lán tạm, chợ tự phát. Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra an toàn thực phẩm tại các chợ trên địa bàn; kiểm soát, ngăn chặn có hiệu quả đối với hoạt động sản xuất, vận chuyển, kinh doanh thực phẩm giả, gian lận thương mại, thực phẩm không rõ nguồn gốc và nhập lậu, vi phạm quy định về ghi nhãn hàng hóa, góp phần phát huy hiệu quả mô hình chợ thí điểm an toàn thực phẩm.

Bích Phượng

Các tin đã đưa ngày: