Để kinh tế trang trại đủ lực phát triển

08/04/2006
Để kinh tế trang trại đủ lực phát triển
Những năm gần đây, các mô hình kinh tế trang trại trên địa bàn tỉnh ta đã dần được khẳng định và có tác động tích cực đến sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh cũng như nâng cao thu nhập cho người dân...

Những năm gần đây, các mô hình kinh tế trang trại trên địa bàn tỉnh ta đã dần được khẳng định và có tác động tích cực đến sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh cũng như nâng cao thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, kinh tế trang trại ở tỉnh ta vẫn chưa đủ lực để bứt lên và còn thiếu những yếu tố để phát triển bền vững.

     Theo số liệu của Sở NN&PTNT, năm 1999, Vĩnh Phúc có 81 trang trại, năm 2001 có 124 trang trại và hiện nay là 475 trang trại; trong đó có 68 trang trại trồng cây lâu năm, 45 trang trại lâm nghiệp, 14 trang trại trồng cây hàng năm, số còn lại là trang trại chăn nuôi, nuôi trồng thuỷ sản và kinh doanh tổng hợp. Tổng vốn đầu tư của các trang trại là 40.479 triệu đồng.

     Sự ra đời của các trang trại bước đầu đã tạo nên bước chuyển đáng mừng cho nền kinh tế nông nghiệp của tỉnh - một nền kinh tế vốn nhiều năm chỉ xoay quanh khả năng "tự cung tự cấp". Khi các trang trại ra đời, tỉnh đã khai thác tốt hơn quỹ đất bị bỏ hoang hoá, canh tác đất có hiệu quả gấp 1,5 lần so với sản xuất theo lối truyền thống. Hiện tại, các trang trại đã giải quyết việc làm cho 3.243 lao động.

     Những kết quả đạt được bước đầu của kinh tế trang trại ở tỉnh ta là một tín hiệu đáng mừng. Nhưng trong bức tranh ấy vẫn còn những mảng tối đáng quan tâm. Điều dễ nhận thấy là phần lớn trang trại ra đời mang tính tự phát của một quá trình tích tụ đất theo quy mô gia đình. Điều này kéo theo hệ quả là năng lực xây dựng phương án, tổ chức sản xuất kinh doanh, nguồn vốn hoạt động… của hầu hết các chủ trang trại không đáp ứng được yêu cầu thực tế. Tuy chưa có số liệu điều tra cụ thể nhưng thực tế cho thấy, phần lớn những nông dân trở thành ông chủ theo dạng này đều quản lý, điều hành sản xuất trang trại theo kiểu tiểu nông, truyền thống. Các trang trại nông nghiệp thường sản xuất độc canh những cây trồng trong khả năng "làm được" của mình chứ ít sản xuất theo nhu cầu về mặt hàng, chủng loại nông sản của thị trường.

     Cùng với năng lực quản lý, điều hành còn yếu, hiện nay bình quân mỗi trang trại trong tỉnh chỉ có tổng mức đầu tư là 85,2 triệu đồng (thực tế thì nhiều trang trại có mức đầu tư rất thấp) và hầu hết là vốn tự có. Điều này cho thấy nhiều chủ trang trại vẫn còn xa lạ với hệ thống tín dụng, làm ăn theo kiểu "năng nhặt chặt bị" chứ chưa tương xứng với xu thế phát triển kinh tế hiện nay. Về cơ cấu đất, 22,6% đất trang trại là đất nông nghiệp, đất lâm nghiệp chiếm 50%, diện tích nuôi trồng thuỷ sản chiếm 27,4%; bình quân mỗi trang trại sử dụng 8,65 ha đất. Về cơ cấu giá trị sản xuất thì trồng trọt chiếm 17,4%; chăn nuôi chiếm 14,1%; nuôi trồng thuỷ sản chiếm 26,1%; lâm nghiệp chiếm 9,4%; kinh doanh tổng hợp chiếm 33%. Với những tồn tại đó, nhiều trang trại sản xuất kinh doanh kém hiệu quả, thiếu sự ổn định. Vì vậy, để kinh tế trang trại đủ lực phát triển nhanh, mạnh và bền vững thì Vĩnh Phúc cần tạo được những nhân tố mang tính nội sinh, đóng vai trò kiên quyết. Tình trạng hình thành trang trại trên cơ sở tích tụ đất đai theo kiểu "của để dành" để rồi sản xuất kinh doanh theo lối làm ăn nhỏ, bao chiếm đất là chính… rất cần được chấn chỉnh. Trang trại phải vận động theo quy luật kinh tế hàng hoá, chủ trang trại phải có phương án sản xuất kinh doanh cụ thể cho từng loại cây trồng, vật nuôi… theo từng giai đoạn cụ thể, sản xuất chuyên canh nhưng cần tránh độc can. Để  giải quyết những vấn đề đó không thể thiếu sự hiện diện của Nhà nước và các ngành chuyên môn với vai trò quy hoạch, quản lý, điều tiết, định hướng về mọi mặt; nhất là về cơ cấu cây, con và tiêu thụ nông sản qua hợp đồng.

     Một vấn đề quan trọng nữa cần làm để phát triển kinh tế trang trại ở tỉnh ta là việc quy hoạch, xây dựng các công trình thuỷ lợi và nhà máy chế biến gắn với vùng nguyên liệu. Thực tế những đợt nắng hạn vừa qua cho thấy, hệ thống thuỷ lợi vừa thiếu lại vừa xuống cấp nghiêm trọng nên không đủ nước tưới, gây nhiều thiệt hại cho nông dân. Trang trại phát triển mạnh đồng nghĩa với việc vùng nguyên liệu mở rộng, khối lượng nông sản sản xuất ra tăng nhanh, chất lượng nông sản ngày càng cao… nên vấn đề chế biến sau thu hoạch càng phải chú trọng. Thế nhưng hệ thống chế biến nông sản ở tỉnh còn quá ít. Hiện nay, toàn tỉnh mới có 3.914 cơ sở chế biến nông sản, trong đó cơ sở chế biến của Nhà nước mới có 1 nhà máy, 37 công ty TNHH, 18 doanh nghiệp tư nhân, 4 công ty cổ phần, còn lại là các cơ sở nhỏ lẻ khác. Vì thế, Vĩnh Phúc cần phải quy hoạch và có chính sách khuyến khích các thành phần kinh tế đầu tư xây dựng một hệ thống chế biến nông sản tương xứng với tiềm lực sản xuất, phù hợp với quy mô, cơ cấu từng chủng loại cây, con và từng vùng địa lý kinh tế cụ thể.

Tin, ảnh Nguyễn Hoàn - Ngọc Thắng

Các tin đã đưa ngày: