Phương án ứng phó với hạn hán, thiếu nước phục vụ sản xuất vụ Đông Xuân 2020 - 2021

30/12/2020

Đông - Xuân là vụ quan trọng nhất trong sản xuất nông nghiệp của cả nước. Đây là vụ chủ lực, không những về diện tích mà còn về năng suất, là tiền đề vững chắc cho cả năm. Tuy nhiên, thời điểm này, thời tiết lại diễn biến phức tạp, dự báo kéo dài đến cuối năm. Theo dự báo của Đài khí tượng - Thủy văn tỉnh, lượng mưa trong các tháng từ tháng 12/2020 đến tháng 03/2021 từ 10-60 mm. Cá biệt, trong tháng 12 chỉ từ 10-20 mm. Lượng nước hạ du các sông thuộc Bắc bộ thiếu hụt so với trung bình nhiều năm, hạ lưu sông Lô thiếu hụt từ 10-30%; trong tháng 11, 12 /2020 mực nước trên các sông suối Bắc bộ có xu thế biến đổi chậm và giảm dần.

Trong các tháng tiếp theo, từ tháng 1 đến tháng 4/2021, mực nước trên các sông biến đổi chậm và khả năng sẽ xuất hiện mực nước thấp nhất năm vào tháng 2, tháng 3 năm 2021. Trên sông Lô tại Việt Trì, mực nước thấp nhất mùa cạn năm 2020-2021 ở mức 2,90m, thời gian xuất hiện tháng 02/2021. Mùa Đông - Xuân năm 2020-2021, dòng chảy sông Phó Đáy trong các tháng mùa cạn, năm 2020 - 2021 diễn ra tương tự mùa cạn năm 2019 - 2020, mực nước thấp nhất sông Phó Đáy tại trạm Quảng Cư ở mức xấp xỉ trung bình nhiều năm.

Nhằm chủ động đối phó với tình huống hạn hán, thiếu nước xảy ra, sẵn sàng phương án ứng phó, chuẩn bị nhân, vật lực để kịp thời triển khai các giải pháp giảm thiểu thấp nhất thiệt hại về sản xuất, đảm bảo an sinh, kinh tế, mới đây UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 201/KH-UBND về phương án ứng phó với hạn hán, thiếu nước phục vụ sản xuất vụ Đông Xuân 2020-2021.

Giải pháp quản lý vận hành công trình

Xây dựng kế hoạch cấp nước và thực hiện cấp nước khoa học với phương châm xa tưới trước, gần tưới sau; khu cao tưới trước, khu trũng tưới sau để tăng hiệu quả tưới, tiết kiệm nguồn nước; tăng cường công tác quản lý, điều tiết nguồn nước kịp thời theo kế hoạch. Việc phân phối nước phải có sự phối hợp đồng bộ giữa các đơn vị quản lý khai thác công trình thủy lợi với các tổ chức, cá nhân, hộ dùng nước và bám sát lịch thời vụ gieo trồng, nhu cầu dùng nước của cây trồng; thường xuyên theo dõi mực nước trên các sông, hồ để chủ động điều tiết nước hợp lý, tiết kiệm; bơm trữ vào các khu vực ao, hồ, vùng trũng để dự trữ; quản lý chặt chẽ cống lấy nước đầu mối và các công trình tưới, đặc biệt là các cống tưới gần đầu mối, không để rò rỉ lãng phí nước.

Khẩn trương hoàn thành các công trình, hạng mục công trình thủy lợi phục vụ tưới để kịp thời đưa vào phục vụ sản xuất; tổ chức nạo vét, phát dọn kênh mương, khơi thông cống rãnh, dòng chảy, khắc phục ngay những chỗ hư hỏng, rò rỉ để chống thất thoát nước; nạo vét theo kế hoạch các cửa khẩu, kênh dẫn, kênh chính các trạm bơm, hồ đập để dẫn nước phục vụ bơm tưới như: Các trạm bơm ven sông Lô, Phó Đáy, sông Hồng; các trạm bơm dọc sông Phan, Cà Lồ, sông Cầu Bòn, sông Tranh, Bá Hanh; các luồng dẫn nước vào kênh hút các trạm bơm trong đồng lấy nước từ các kênh tiêu, hồ, đầm...

Đắp đập tạm trên các sông nội địa, suối, kênh tiêu để giữ nước phục vụ chống hạn; đào ao, hố chống hạn; nạo vét cửa khẩu các hồ chứa như: Khu vực thuộc huyện Tam Đảo (Đạo Trù, Đại Đình.); huyện Bình Xuyên (các xã Trung Mỹ, Bá Hiến, Hương Sơn, Hướng Đạo, Hoàng Hoa, Kim Long...); huyện Tam Dương (xã Duy Phiên, Đạo Tú, Đồng Tĩnh.); huyện Vĩnh Tường (vùng bãi xã Yên Lập, Kim Xá.); thành phố Phúc Yên (các đập xã Ngọc Thanh, Cao Minh, Tiền Châu.); chuẩn bị sẵn sàng phương án lắp đặt các trạm bơm dã chiến điện, dầu trên các tuyến kênh, kênh tiêu, ao, đầm, hồ tại các vị trí thuận lợi để tận dụng cấp nước tưới.

Giải pháp chuyển đổi cơ cấu cây trồng

Những diện tích lúa nước thường xuyên bị thiếu nước qua các năm. Nên khuyến cáo, vận động bà con nông dân chuyển đổi cây trồng khác như: Cây ngô, rau, đậu các loại... nhằm tiết kiệm được nước nhưng mang lại hiệu quả kinh tế cao trong sản xuất.

Giải pháp thông tin tuyên truyền

Các địa phương, đơn vị, tổ chức tuyên truyền vận động nhân dân hiểu rõ tầm quan trọng của việc sử dụng nước tiết kiệm; phổ biến các phương pháp tưới tiết kiệm, khoa học nhằm tiết kiệm nước; tuyên truyền để nhân dân hiểu việc biến đổi khí hậu như hiện nay hạn hán có thể xảy ra; trên cơ sở đó, cần chuyến đổi cơ cấu cây trồng phù hợp, để giảm thiệt hại về vật chất cho nhân dân khi hạn xảy ra; vận động nhân dân tích cực tham gia làm thủy lợi, nạo vét phát dọn kênh mương, sử dụng nước tiết kiệm, hợp lý, tận dụng tối đa nguồn nước hiện có. Thực hiện tưới tiết kiệm, tưới vừa đủ cho nhu cầu cây trồng, giữ bờ bao, bờ thửa để lợi dụng khả năng trữ nước ở mặt ruộng, tránh tưới liên tục, tràn lan từ thửa này sang thửa khác. Đồng thời, nghiêm cấm người dân không tự ý làm bờ cản trên kênh, tháo nước tràn lan gây thất thoát, thiếu nước khu vực cuối kênh;

UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, UBND các huyện, thành phố, các Công ty TNHH MTV thủy lợi và các đơn vị liên quan tổ chức triển khai thực hiện Kế hoạch. Đồng thời, giao Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, phối hợp với UBND các huyện, thành phố; các Công ty TNHH MTV thủy lợi, các tổ chức quản lý nguồn nước kiểm tra những vùng, khu vực có khả năng hạn hán, thiếu nước làm cơ sở để các Công ty TNHH MTV thủy lợi và các tổ chức tổ chức quản lý nguồn nước thực hiện.

Nga Hải

Các tin đã đưa ngày: