Khi phụ nữ cầm cân nảy mực

07/03/2019

Trong suy nghĩ của nhiều người, thẩm phán là công việc chỉ dành cho nam giới bởi sự vất vả, khắt khe đến khắc nghiệt, và đôi khi có cả hiểm nguy. Tuy vậy, bằng trí tuệ, bản lĩnh, lòng yêu nghề, những nữ thẩm phán không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, giữ cán cân công lý luôn công bằng mà khi trở về gia đình họ còn là người dâu thảo, vợ hiền.

 Phiên tòa xét xử tranh chấp đất đai giữa người chú Nguyễn Văn A và cháu ruột Nguyễn Văn B, xã Đồng Tĩnh (Tam Dương) khép lại trong niềm vui, phấn khởi của những người tham dự phiên tòa, không ngoại trừ 2 bên đương sự. Với lý lẽ đanh thép, lập luận chặt chẽ, phân tích rõ ràng của thẩm phán Phạm Thị Thúy Mai- người thụ lý và xét xử vụ án, những nút thắt dần được tháo gỡ. Cuối cùng, không chỉ giải quyết tranh chấp bằng sự tự nguyện thỏa thuận giữa nguyên đơn và bị đơn, tình cảm gia đình giữa chú cháu còn được nối lại bởi sự khéo léo, tinh tế của vị nữ thẩm phán. Ai nấy đều nể phục.

“Mỗi phiên tòa khép lại, khi 2 bên đương sự đều cảm thấy hài lòng với phán quyết của thẩm phán, đều nhận thấy sự nghiêm minh của pháp luật và những sai lầm của mình để nối lại tình cảm gia đình, hàng xóm là lúc tôi cảm thấy vui nhất” - chị Mai tâm sự. Đó chỉ là một trong hàng nghìn vụ án thẩm phán Phạm Thị Thúy Mai, Phó Chánh tòa phụ trách Tòa Dân sự, Tòa án nhân dân tỉnh đã thụ lý và xét xử trong hơn 14 năm làm thẩm phán.

Ngoài những niềm vui trong nghề, nữ thẩm phán cũng có không ít khó khăn, vất vả. Án dân sự không chỉ chiếm hơn 70% tổng số án thụ lý của  Tòa án nhân dân tỉnh hằng năm mà phần lớn các vụ việc được chuyển đến Tòa tỉnh đều có tính chất phức tạp, liên quan đến nhiều người. Bởi vậy, không chỉ áp lực về tiến độ, thời gian, các thẩm phán phải áp dụng đúng kiến thức pháp luật, vận dụng linh hoạt các tình tiết, chứng cứ của vụ việc để đưa ra những phán quyết vừa thấu tình, đạt lý vừa đúng pháp luật. Để đưa ra những phán quyết đúng người, đúng tội, công tâm, khách quan, trước khi xét xử, thẩm phán phải trực tiếp đi tìm hiểu, thu thập chứng cứ. Nhiều người dân chưa hiểu biết nên ra sức chống đối, đe dọa. Không ít lần bị kẻ xấu đe dọa nhưng với lòng yêu nghề, đam mê với nghề, chị vẫn vượt qua hiểm nguy, thu thập đầy đủ chứng cứ để xét xử công tâm nhất.

Đối với một thẩm phán, chuyện đi sớm về muộn là chuyện quá đỗi bình thường. Với khối lượng công việc lớn, để đảm bảo tiến độ, chất lượng và thời gian giải quyết án, chị thường phải mang công việc về nhà. Có nhiều đêm thức trắng vì chưa tìm ra phương án giải quyết vụ việc phức tạp, có những đêm con ốm, sốt cao, chị vừa chăm sóc con, vừa viết bản án ngày mai xét xử. Vất vả là vậy nhưng chị vẫn luôn hoàn thành tốt công việc. Có được thành công đó là nhờ sự sẻ chia rất lớn của gia đình, nhất là chồng chị.  Đó là động lực lớn để chị tiếp tục ước mơ của mình.

Không có tòa chuyên trách như Tòa án cấp tỉnh, các thẩm phán tại tòa án cấp huyện phải thụ lý, xét xử tất cả các loại án từ dân sự, hình sự, hôn nhân- gia đình, kinh doanh thương mại…Bởi vậy, sự vất vả, áp lực có phần nhiều hơn.

Tuy vậy, thẩm phán Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, Phó Chánh án Tòa án nhân dân thành phố Phúc Yên khiến nhiều đồng nghiệp phải nể phục bởi thành tích đáng nể của chị. Không chỉ có tỷ lệ án giải quyết cao, đạt tỷ lệ hơn 98% hằng năm, chị còn là một trong những thẩm phán có tỷ lệ án hòa giải thành cao nhất của Tòa án nhân dân thành phố Phúc Yên, với tỷ lệ 73% đối với án Dân sự, Hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại. Điều đáng nói là các vụ án đã giải quyết đều đảm bảo đúng người đúng tội, thấu tình đạt lý, không có vụ nào bị kháng nghị hay bị sửa do lỗi chủ quan của thẩm phán.

Chị Hạnh chia sẻ: “Muốn hòa giải thành trước tiên thẩm phán phải tạo được niềm tin cho đương sự, để họ giãi bày tâm tự, nguyện vọng, từ đó tìm ra mấu chốt của vấn đề, từng nút thắt của mâu thuẫn được tháo gỡ. Với sự công tâm, lý lẽ và kiến thức pháp luật cùng sự hiểu biết xã hội, nắm bắt diễn biến tâm lý, thẩm phán sẽ giải thích cặn kẽ cho từng đương sự hiểu về quyền lợi, nghĩa vụ của họ trong từng vụ án, khi họ nhận thấy đúng sai, tự thỏa thuận hoặc rút đơn kiện. Khó nhất là làm sao để cả đương sự và nguyên đơn đều tâm phục khẩu phục. Có những vụ án đã qua nhiều lần phúc thẩm, sơ thẩm nhưng chị vẫn hòa giải thành.”

Chị kể cho tôi một vụ việc mới hòa giải thành: Ông Bắc và ông Giải là 2 anh em ruột, trú tại phường Phúc Thắng, do tranh chấp tài sản thừa kế là đất và nhà ở. Vụ việc trở nên phức tạp khi vụ án còn chưa ngã ngũ thì ông Bắc và ông Giải đột ngột qua đời. Bà Điền (vợ ông Giải) và bà Yến (vợ ông Bắc) tiếp tục đâm đơn kiện. Sau nhiều phiên tòa phúc thẩm và sơ thẩm, thẩm phán Nguyễn Thị Mỹ Hạnh được giao thụ lý vụ án. Tìm hiểu hồ sơ vụ án, chị nhiều lần trực tiếp xuống phường, tổ dân phố, tìm gặp người dân, người thân của 2 bên đương sự, qua nhiều kênh thông tin để tìm hiểu ngọn nguồn sự việc. Sau đó, chị gặp từng bên để lắng nghe tâm tư, nguyện vọng. Khi đã hiểu ra sự việc, dưới sự chứng kiến của thẩm phán, 2 bên nguyên đơn và bị đơn cùng ngồi lại, khi đã hiểu ra sự việc, nút thắt được tháo gỡ, hai bên đã đi đến thỏa thuận và tự rút đơn, tình cảm gia đình được gắn kết, anh em hòa thuận như xưa. Chứng kiến cảnh tượng đó, chị trào dâng niềm hạnh phúc vô bờ.

Còn trong các phiên tòa xét xử, chị luôn tâm niệm đối với mỗi quyết định của thẩm phán đều ảnh hưởng đến sinh mệnh, tài sản, hạnh phúc của một con người hoặc một gia đình, bởi vậy phải xử làm sao để công bằng, công tâm, đúng người đúng tội nhưng vẫn đề cao tính nhân văn. Để tránh được những cám dỗ về vật chất, chị luôn ghi nhớ 8 chữ vàng mà Bác Hồ đã tặng cho cán bộ ngành tòa án “phụng công, thủ pháp, chí công, vô tư”và lấy đó là phương châm công tác của mình.

Chị Mai, chị Hạnh chỉ là hai trong số rất nhiều nữ thẩm phán của ngành tòa án bằng tình yêu nghề, cái tâm và cái tài, bản lĩnh và trí tuệ, dám đối mặt với hiểm nguy, vượt qua những cám dỗ về vật chất để đem công lý đến với mọi người. Không chỉ giỏi việc nước, đối với gia đình, các chị luôn làm tròn vai trò của người con dâu thảo, vợ hiền và nuôi dạy các con chăm ngoan, học giỏi.

Kim Ngân

Các tin đã đưa ngày: