Đình Hội Thịnh

30/09/2012

Hin nay nước ta mà ch yếu là min Bc vn còn lưu gi nhiu ngôi đình c có giá tr. Trong đó có đình Hi Thnh ti xã Hp Thnh, huyn Tam Dương, tnh Vĩnh Phúc. Đây là công trình có giá tr v ngh thut và lch s. Tháng 02/2011 đình Hi Thnh được UBND tnh Vĩnh Phúc công nhn là Di tích Lch s văn hóa cp tnh. Tên đình được gi theo tên làng Hi Thnh xưa - mt làng ln ca tng Hi H, tin thân ca xã Hp Thnh ngày nay. T trung tâm thành ph Vĩnh Yên (tnh l tnh Vĩnh Phúc) theo Quc l 2A (Hà Ni - Hà Giang) hướng lên Vit Trì, đi khong 7 km, đến đim ngã tư Hp Thnh, r phi đi thêm khong 1km là ti đình Hi Thnh – đình nm phía trước bên phi tr s U ban nhân dân xã Hp Thnh.



Đình Hi Thnh được xây dng t khong na cui thế k th XVII, không rõ năm khi dng. Ngôi đình cũ cách v trí ngôi đình hin nay khong 3m v phía sau, thuc trung tâm Hi H xưa, nay thuc xã Hp Thnh, huyn Tam Dương. Theo li truyn ca nhân dân, quy mô ngôi đình xưa rt ln. Cùng vi s thăng trm ca lch s, đặc bit là trong thi k kháng chiến chng Pháp, chng M đình b gic đốt phá nên hư hi nng và dn dn hoang tàn, rêu phong. Đến năm 1997, nhân dân địa phương đã vn động quyên góp công sc phc dng li tòa hu cung trên nn cũ. Năm 1999, được s ng h ca chính quyn địa phương và s đồng tâm góp sc ca nhân dân thp phương, tòa đại bái được phc dng khang trang như hin nay. Năm 2008 MTTQ xã phi hp vi Ban qun lý đình và Hi người cao tui xã vn động các gia đình, cá nhân cung đức được 200 triu đồng xây 4 Thiên Tr và hiến tng nhiu câu đối có giá tr.



Đình Hi Thnh hin nay được dng trên mt gò đất cao, bng phng, nhô ra bên mép h nuôi trng thy sn, quay lưng v phía đường trước UBND xã Hp Thnh, đình có quy mô khang trang, ta lc trên din tích 1394m2 nhìn v hướng Tây Nam. Trước cng là 4 Thiên Tr và lăng m ca ông Phùng Văn Minh cùng thy ca ngài là thy Phùng Quý Công. Sân đình khá rng, lát gch đỏ. Quanh sân trng nhiu các loi cây cnh để to thêm v đẹp xanh tươi và làm bóng mát cho ngôi đình, ni bt là cây đa c th bên trái đình. Bước lên tam cp là vào ti không gian th cúng thiêng liêng ca đình. Đình gm có hai tòa: đại đình (đại bái) và hu cung ni lin nhau to cho đình Hp Thnh có mt bng kiu ch Đinh. Đại đình gm năm gian, hai trái có kích thước 16,8m x 6,8m, gian chính rng gn 4m, đây là nơi tế t, cúng l. Đại đình có kết cu bn hàng chân ct vi 24 ct ln làm bng xi măng ct thép sơn gi g. Tuy nhiên toàn b phn kết cu đỡ mái (dàn mái) vi h thng hoành xà,  k, by… và các đầu ct đều được làm bng g và được chm khc, trang trí m thut theo kiu truyn thng. Ca đình được m ra ba gian gia, mi gian bn cánh ca g được làm theo kiu thượng song h bn. Hai bên gian ngoài ca đình xây tường hi bít đốc, có tr l gió trang trí bng hình ch Th. Hu cung đình gm hai gian dc có kích thước 8,8m x 9,5m, hai bên có hai hành lang nh để làm li đi li, tiến l. Hu cung được nâng sàn lên cao 2m và được bưng kín các vách bng g phiến để làm khám th, phía trước có ca bc bàn, phía trong là nơi để mt s đồ th và long ngai bài v ca Thành hoàng. Mái đình lp ngói mũi hài, thoi rng v phía dưới ri cong vút sang hai bên to thành bn đầu đao có hình đầu rng un cong trong tư thế chu vào, bm tóc ta ra, đầu gut là hình các con lân. Trên nóc đình đắp hình “lưỡng long triu dương” (hai rng chu mt tri). Có th nói rng, đình có kết cu kiến trúc mang dáng v truyn thng, chc khe, bn vng, v trí thoáng đẹp, khung cnh hài hoà. Giá tr kiến trúc ca ngôi đình còn th hin s phi hp uyn chuyn, hp lý gia kiến trúc và tng th cnh quan không gian xung quanh, khiến cho ngôi đình có v đẹp va trang nghiêm va gn gũi, gn bó vi cng đồng dân cư nơi đây.

Ngoài là nơi sinh hot văn hóa có tính cht tín ngưỡng tâm linh ca nhân dân địa phương qua nhiu thế k, đình Hi Thnh cũng đã tng chng kiến và che ch cho nhng người hot động cách mng, tng là nơi cha kho vũ khí, thuc men, là nơi cu cha bnh binh, sơ tán ca các cơ quan Đảng, chính quyn tnh trong các cuc chiến tranh ca đất nước.

Tri qua thi gian và các cuc chiến tranh, đình đã b phá hoi, hư hng nhiu. Tuy đình đã được phc dng theo dáng dp ca đình cũ, nhưng các hin vt cũ còn gi li được rt ít, ch yếu là các gia đình, cá nhân cung tiến t năm 1996 tr li đây bao gm các loi đồ th cúng, b kiu, chp kích, đội nga, nhng bc nghi môn, hoành phi, câu đối,…

Theo phong tc t trước để li, đến nay thì đình Hi Thnh vn duy trì đầy đủ 7 l tic hàng năm, trong đó có 3 ngày l chính là mùng 3 và mùng 10 tháng giêng, mùng 10 tháng 9 âm lch, vào 3 dp này nhân dân địa phương và các vùng lân cn đến làm l cu mong có được s may mn, an lành./.

Các tin đã đưa ngày: