Mở rộng cơ hội tiếp cận các thông tin và dịch vụ dự phòng lây nhiễm HIV

11/12/2020

Nhanh, thuận tiện; người làm xét nghiệm chỉ cần cho mẫu thử lấy từ dịch miệng vào dung dịch và chờ trong khoảng 20 phút sẽ ra kết quả có hay không kháng thể HIV – đây là phương pháp xét nghiệm HIV mới được Quỹ toàn cầu phòng chống HIV/AIDS hỗ trợ triển khai trên địa bàn Vĩnh Phúc năm 2020.

Tính đến 30/11/2020, luỹ tích số người nhiễm HIV trên địa bàn tỉnh là 4.587 trường hợp; 2.330 người trong số này đã chuyển sang giai đoạn AIDS và 1.042 người đã tử vong.

Cử nhân Phí Thương Huyền, Khoa Xét nghiệm – Chẩn đoán hình ảnh và thăm dò chức năng, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh cho biết: Xét nghiệm HIV rất quan trọng vì đây là cửa ngõ để chẩn đoán, tham gia điều trị HIV, đồng thời cũng là phương pháp duy nhất để tham gia phòng, chống HIV cho những người xét nghiệm HIV âm tính nhưng nguy cơ lây truyền cao. 


Cán bộ y tế Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh lấy mẫu xét nghiệm HIV

Hiện toàn quốc có trên 1.100 cơ sở y tế triển khai tư vấn và xét nghiệm HIV, hơn 100 phòng xét nghiệm khẳng định ở 63 tỉnh, thành phố, hằng năm, triển khai khoảng hơn 2 triệu mẫu xét nghiệm HIV. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh phí cắt giảm, các mô hình tư vấn xét nghiệm truyền thống ngày càng khó khăn, tỷ lệ xét nghiệm HIV dương tính thấp, cần có những mô hình mới, phương pháp mới để có thể phát hiện được nhiều người nhiễm HIV hơn và ngươig dân dễ dàng tiếp cận với các dịch vụ xét nghiệm HIV hơn.

Được sự hỗ trợ của Quỹ toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS, năm 2020, Vĩnh Phúc triển khai mô hình xét nghiệm HIV nhanh bằng phương pháp lấy dịch miệng tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, các nhóm đồng đẳng trong cộng đồng. Với độ nhạy và độ đặc hiệu lên tới 99,6%, bước đầu phương pháp này đã cho thấy các lợi ích và kết quả rõ rệt như: Người có nhu cầu xét nghiệm dễ dàng hơn trong tiếp cận dịch vụ, giảm kỳ thị phân biệt đối xử; số người biết tình trạng nhiễm HIV nhiều hơn; dịch vụ thân thiện hơn; kết nối những người có kết quả sàng lọc ban đầu dương tính với các phòng xét nghiệm khẳng định và cơ sở điều trị ARV nhanh hơn và do đó, tỷ lệ mất dấu không còn hoặc rất thấp. Những người không nhiễm HIV cũng có cơ hội tiếp cận các thông tin và dịch vụ dự phòng lây nhiễm HIV tốt hơn.

Cũng theo cử nhân Huyền, khi thực hiện kỹ thuật lấy dịch miệng, nguy cơ lây nhiễm HIV đối với người thực hiện kỹ thuật cũng giảm hơn rất nhiều so với phương pháp lấy máu truyền thống. Bởi trong dịch miệng chỉ có kháng thể của HIV, không có khả năng lây nhiễm HIV, còn trong máu thì có chứa vi rút HIV và có khả năng lây nhiễm cao. 

Theo số liệu thống kê, từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã thực hiện hơn 1.500 test xét nghiệm HIV bằng dịch miệng cho nhóm có nguy cơ cao, trong đó, có 13 test có phản ứng tại cộng đồng. Đối với 13 test có phản ứng này, Trung tâm Phòng chống bệnh tật tỉnh tiếp tục lấy máu để làm xét nghiệm khẳng định HIV/AIDS, kết quả, 13 mẫu đều dương tính với HIV.

Với hiệu quả thiết thực của phương pháp test nhanh HIV từ dịch miệng mang lại, thời gian tới, Vĩnh Phúc tiếp tục đề xuất sự hỗ trợ từ Quỹ toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS để có thể triển khai mô hình trong cộng đồng, giúp giải tỏa tâm lý lo sợ về sự kỳ thị cũng như khó khăn trong quá trình tiếp cận với dịch vụ y tế cho những người có nguy cơ cao với HIV. Qua đó, góp phần thực hiện mục tiêu 90% số người nhiễm HIV biết được tình trạng của mình vào năm 2020 và tiến tới mục tiêu chấm dứt bệnh HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh vào năm 2030.

Lê Duyên

Các tin đã đưa ngày: