Chuyển biến tích cực trong công tác phòng chống bạo lực gia đình

21/11/2018

 

Nhờ triển khai hiệu quả các mô hình can thiệp, hỗ trợ bạo lực gia đình cùng với sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, ban, ngành, những năm qua, công tác phòng, chống bạo lực gia đình trên địa bàn tỉnh đã có những chuyển biến tích cực. Bạo lực gia đình ngày càng giảm, tỷ lệ gia đình văn hóa ngày càng tăng.

Theo ông Quảng Đức Hạnh, Trưởng phòng Xây dựng Nếp sống Văn hóa & Gia đình, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, có nhiều nguyên nhân dẫn đến bạo lực gia đình, nguyên nhân gốc rễ là sự bất bình đẳng giới, thiếu hiểu biết về pháp luật; các thành viên trong gia đình thiếu các kỹ năng ứng xử, cách giải quyết không phù hợp khi trong gia đình có sự mâu thuẫn, xung đột; các yếu tố khác như người chồng, người cha thường xuyên cờ bạc, rượu chè, mắc các tệ nạn xã hội; do ngoại tình, ghen tuông, tình trạng nghiện ma tuý, thiếu việc làm, kinh tế khó khăn. Ngoài ra, cộng đồng và các gia đình vẫn coi bạo lực gia đình là vấn đề riêng tư trong mỗi gia đình và người ngoài không nên can thiệp; sự vô cảm, thờ ơ, của cộng đồng, việc phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý hành vi bạo lực gia đình còn chưa kịp thời, chưa nghiêm minh, vì thế bạo lực gia đình vẫn tiếp tục xảy ra mà chưa bị ngăn chặn.

Các vụ bạo lực gia đình theo ông Hạnh thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như bạo lực thể xác, bạo lực tinh thần, bạo lực tình dục, bạo lực kinh tế... Nạn nhân của bạo lực gia đình là phái yếu trong gia đình như phụ nữ, trẻ em. Theo thu thập thống kê số liệu hằng năm của cơ quan quản lý nhà nước, từ năm 2008 đến năm 2018, toàn tỉnh phát hiện 3.423 vụ bạo lực gia đình, trong đó: 2.005 vụ bạo lực thể xác; 998 vụ bạo lực tinh thần; 344 vụ bạo lực kinh tế; 76 vụ bạo lực tình dục. Lực lượng công an đã thụ lý giải quyết 175 vụ việc liên quan, trong đó khởi tố 48 vụ bị can và xử lý vi phạm hành chính 127 vụ với 172 đối tượng; lập hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp xử lý hành chính, giáo dục tại xã, phường, thị trấn 122 trường hợp, lập hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc tại Trường giáo dưỡng đối với 46 trường hợp.

Ban Chỉ đạo công tác phòng chống bạo lực gia đình tỉnh giám sát tại các địa phương

10 năm qua, Tòa án nhân dân cấp tỉnh, huyện đã giải quyết xét xử 16.007 vụ án ly hôn. Các tranh chấp hôn nhân và gia đình chủ yếu dẫn đến ly hôn là do mâu thuẫn gia đình với 12.451 vụ, do đánh đập ngược đãi 348 vụ, còn lại một số nguyên nhân như ngoại tình, cờ bạc, rượu chè và một số nguyên nhân khác. Bên cạnh đó, ngành Tòa án đã thụ lý, giải quyết xét xử 30 vụ với 30 bị cáo về các hành vi phạm tội liên quan đến bạo lực gia đình, phần lớn phạm tội giết người, cố ý gây thương tích, hiếp dâm, trộm cắp tài sản. Một số vụ án nổi lên có tính chất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng như bị cáo Nguyễn Xuân Hậu (sinh năm 1973), trú tại thôn Láng, xã Kim Long, huyện Tam Dương bị mức án chung thân vì tội hiếp dâm con gái; Nguyễn Thị Lý (sinh năm 1982), xã Đạo Đức, huyện Bình Xuyên bị mức án chung thân với tội danh giết con đẻ; Nguyễn Tiến Thịnh (sinh năm 1980), phường Hùng Vương, Thành phố Phúc yên bị xử phạt 5 năm tù giam vì tội đe dọa giết vợ....

Để ngăn chặn tình trạng bạo lực gia đình, Sở Văn hóa thể thao và Du lịch đã chỉ đạo xây dựng thí điểm 30 mô hình can thiệp phòng chống bạo lực gia đình ở các thôn, tổ dân phố. Các mô hình được duy trì sinh hoạt theo định kỳ 3 tháng một lần. Các nội dung sinh hoạt phòng, chống bạo lực gia đình tập trung vào các nhóm vấn đề như truyền thống văn hoá tốt đẹp của dân tộc, giáo dục ứng xử tốt đẹp giữa các thành viên trong gia đình, kiến thức gia đình, kỹ năng giữ gìn hạnh phúc gia đình, giới thiệu các văn bản pháp luật, chính sách mới của đảng nhà nước đặc biệt là văn bản liên quan đến gia đình, phòng, chống bạo lực gia đình, bình đẳng giới, hôn nhân gia đình, trẻ em... Từ khi có mô hình can thiệp phòng, chống bạo lực gia đình các mâu thuẫn gia đình cơ bản được hòa giải ngay tại cơ sở, các vụ bạo lực gia đình nghiêm trọng được phát hiện, hạn chế đối tượng gây bạo lực tiếp xúc với nạn nhân, ngăn chặn hành vi bạo lực gia đình tiếp theo xảy ra.

 

Mô hình "Địa chỉ tin cậy" trong hòa giải tại xã Bắc Bình, huyện Lập Thạch

Bên cạnh đó, công tác hòa giải trong phòng, chống bạo lực gia đình được chú trọng thực hiện thông qua mô hình “Địa chỉ tin cậy”. Các tổ hòa giải phòng, chống bạo lực gia đình có 5 thành viên gồm: Công an viên, Trưởng thôn, chi hội Phụ nữ, Cựu Chiến binh, Hội Nông dân... Các “Địa chỉ tin cậy” cộng đồng thường được chọn đặt ở nhà của các trưởng thôn, chi hội trưởng các chi hội hoặc phòng làm việc của công an xã. Với tinh thần tham gia tự nguyện của các thành viên, các “Địa chỉ tin cậy” cộng đồng đã kịp thời đại diện, bênh vực cho nhiều trường hợp trẻ em, phụ nữ, đối tượng yếu thế bị bạo hành, xâm hại; tư vấn, giải quyết các mâu thuẫn, bất hòa trong hôn nhân gia đình; trợ giúp nạn nhân bị bạo hành có nơi tạm lánh và đề xuất can thiệp. Thông qua hoạt động của mô hình can thiệp phòng, chống bạo lực gia đình trên địa bàn, các thành viên đã tự tìm cách giúp đỡ nhau, dần dần “Địa chỉ tin cậy” cộng đồng đã trở thành chỗ dựa tinh thần, nơi gửi gắm tâm tư của nhiều chị em phụ nữ có cùng hoàn cảnh.

Mặc dù vậy, theo ông Quảng Đức Hạnh, công tác phòng, chống bạo lực gia đình trên địa bàn tỉnh còn những hạn chế, đó là nhận thức của một bộ phận cán bộ và quần chúng nhân dân về phòng chống bạo lực gia đình chưa đầy đủ nên rất khó khăn trong việc vận động. Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ làm công tác gia đình chưa được quan tâm đúng mức, chủ yếu là kiêm nhiệm, không có cán bộ chuyên trách; kinh phí dành cho công tác gia đình còn hạn chế. Việc phát hiện, ngăn chặn, hòa giải các vụ xung đột, mâu thuẫn trong gia đình tại cơ sở chưa được kịp thời; bản thân người bị hại thường che giấu, ngại nói ra.

Thời gian tới, để triển khai hiệu quả hơn công tác phòng chống bạo lực gia đình, theo ông Hạnh, cần nêu cao vai trò, trách nhiệm của các ngành các đoàn thể, cộng đồng, gia đình trong việc việc thực hiện phòng, chống bạo lực gia đình. Đa dạng hoá các hoạt động truyền thông, phổ biến đầy đủ các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước về công tác xây dựng gia đình trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá; nâng cao các kiến thức cơ bản về gia đình, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, Luật Hôn nhân gia đình, Luật Bình đẳng giới... Kiện toàn ổn định đội ngũ cán bộ làm công tác gia đình từ tỉnh đến cơ sở; duy trì, nhân rộng và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động mô hình các mô hình can thiệp phòng, chống bạo lực gia đình, trong đó chú trọng vào những địa phương có nguy cơ cao về bạo lực gia đình, tệ nạn xã hội; xây dựng mạng lưới cộng tác viên làm công tác gia đình.

Nhật Ánh

Các tin đã đưa ngày: