Ổn định đầu ra cho nông sản: Không khó khi nâng cao được chất lượng sản phẩm

13/07/2018

Thời gian vừa qua, điệp khúc “Được mùa mất giá, được giá mất mùa” không khỏi khiến nhiều người xót xa về số phận của những loại nông sản có “cung” vượt quá “cầu”. Tuy nhiên, trên thực tế, có những mặt hàng nông sản luôn được thị trường chào đón và giá thành giữ ở mức ổn định bởi được sản xuất theo quy trình kỹ thuật, đảm bảo chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu của nhà thu mua. Vì thế câu hỏi: “Làm sao để nông sản ổn định đầu ra?” dường như đã tìm được câu trả lời.

Vấn đề tiêu thụ nông sản lâu nay vẫn luôn là nỗi trăn trở của nhiều người, từ nhà quản lý cho tới bà con nông dân. Mà khổ nhất vẫn là bà con khi bỏ công sức ra làm, thức khuya, dậy sớm, siêng năng để chăm sóc cây trồng, vật nuôi mà đến lúc bán ra bị rơi vào tình trạng ế ẩm, giá thấp đến đáy. Chỉ trong vòng một năm trở lại đây, cùng với thực trạng chung trên cả nước, chúng ta liên tục chứng kiến nhiều vụ “giải cứu” nông sản cho bà con: từ dưa hấu ở Quảng Ngãi, chuối tiêu ở Đồng Nai, Tây Ninh đến củ cải trắng ở Hà Nội rồi cả giải cứu thịt lợn cho người chăn nuôi trên cả nước. Mới đây, tại Vĩnh Phúc cũng liên tục chứng kiến bà con nông dân lao đao vì bí đỏ ở Yên Lập rớt giá, vải Tam Dương, Lập Thạch, dứa Đại Đình, Tam Đảo giá cũng chạm đáy thê thảm.

Nguyên nhân nào khiến tình trạng trên cứ liên tục xảy ra? Có lẽ ngoài những yếu tố khách quan, nguyên nhân chính có lẽ vẫn là do bà con nông dân vẫn chưa thoát ra khỏi tư tưởng trồng trọt, chăn nuôi manh mún, nhỏ lẻ; hễ nghe, hễ thấy cây gì, quả gì, con gì có giá là hăng hái trồng ngay, nuôi ngay mà chưa tìm hiểu kỹ nhiều vấn đề, đặc biệt là không tính đến thị trường tiêu thụ, không dự báo trước giá cá sẽ ra sao khi đua nhau trồng ồ ạt. Thêm nữa, bà con cũng chưa thật sự thay đổi tư duy, mạnh dạn nghĩ đến việc đưa sản phẩm của mình vượt ra khỏi ranh giới “ao làng” mà chỉ chăm chăm lo tiêu thụ tại chỗ. Đây cũng là tình trạng chung của nông dân các địa phương trong tỉnh, để rồi khi mỗi sản phẩm làm ra, bà con lại lo lắng về giá tiêu thụ và tiêu thụ bằng cách nào.

Theo ông Nguyễn Hoàng Dương, Phó giám đốc Trung tâm Khuyến nông khuyến ngư tỉnh Vĩnh Phúc, trở ngại lớn nhất hiện nay trong tìm đầu ra cho nông sản chính là diện tích cây trồng nhỏ lẻ và mẫu mã, chất lượng chưa đạt yêu cầu của thị trường, không cạnh tranh được với những sản phẩm từ nơi khác nên gặp khó khăn khi tiêu thụ, chỉ bán theo lối tự cung, tự cấp trong tỉnh thôi thì đương nhiên giá thành phải rẻ. Theo thống kê, diện tích trồng thanh long toàn tỉnh là 100 ha, trong đó cho thu hoạch chỉ mới 60ha, cây na cũng chỉ có hơn 70ha, diện tích trồng chuối tiêu hồng ở Liên Châu, Yên Lạc quy hoạch 150ha nhưng cũng mới chỉ trồng được vài chục ha…chừng ấy diện tích không phải là nhiều nếu muốn làm nông nghiệp lớn.

 Ông Dương cũng chia sẻ thêm: “Tìm đầu ra bền vững cho nông sản của bà con nông dân là vấn đề rất được tỉnh quan tâm, nhất là cây rau - một trong những loại cây chủ lực giúp tái cơ cấu ngành nông nghiệp của tỉnh”. Vì thế, để nông sản có đầu ra ổn định, thiết nghĩ bà con nông dân cần thay đổi tư duy, nâng cao chất lượng, mẫu mã sản phẩm.

Vĩnh Phúc là tỉnh có nhiều điều kiện, nhiều yếu tố thuận lợi để phát triển nông nghiệp, chủng loại nông nghiệp nhất là cây ngắn ngày như cây rau, củ, quả. Với mục tiêu phát triển bền vững để thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp Vĩnh Phúc, tỉnh đã xác định phát triển rau, quả trở thành mặt hàng quan trọng của tỉnh theo hướng bền vững, đảm bảo hiệu quả, chất lượng, an toàn và có giá trị cao. Theo đó, Sở Nông nghiệp & Phát triển nông thôn đã tham mưu HĐND, UBND tỉnh ban hành các cơ chế, chính sách để phát triển nông nghiệp, đặc biệt là cây rau và các loại củ, quả như: Phê duyệt quy hoạch vùng rau an toàn tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn từ nay đến năm 2020; hỗ trợ thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp; hỗ trợ áp dụng quy trình thực hành nông nghiệp tốt trong nông nghiệp, thủy sản và hỗ trợ nâng cao hiệu quả chăn nuôi nông hộ; hỗ trợ đối với từng loại rau quả trong sản xuất hàng hóa an toàn theo VietGAP…Từ đó, các mô hình sản xuất nông sản quy mô lớn, chuyên môn hóa như: trang trại, hợp tác xã, doanh nghiệp nông nghiệp lần lượt ra đời, góp phần thúc đẩy phát triển các ngành hàng nông sản sạch, vệ sinh an toàn thực phẩm theo chuỗi, giúp sản phẩm nông nghiệp sạch của bà con nông dân có đầu ra ổn định.

 

Trên địa bàn tỉnh hiện có 10 doanh nghiệp và hợp tác xã rau, củ, quả an toàn đang hoạt động. Đến thăm những hợp tác xã sản xuất rau, củ, quả an toàn, chứng kiến sự bận rộn của những xã viên trong thu hoạch, đóng gói để vận chuyển rau đi tiêu thụ, thấy đáng mừng rằng những nông sản an toàn, bảo vệ sức khỏe mà bà con nông dân làm ra không bị chi phối bởi quy luật “được mùa mất giá, được giá mất mùa” nữa. Các hợp tác xã đã và đang tự chủ được đầu ra cho nông sản, thậm chí “cung” không đủ “cầu” nhờ nâng cao chất lượng, mẫu mã sản phẩm.


Chị Nguyễn Thị Loan, xã viên hợp tác xã rau an toàn Visa đang đóng gói rau đã được sơ chế

Hợp tác xã rau an toàn Visa, xã Đại Tự, huyện Yên Lạc là một đơn vị như thế. Chia sẻ với chúng tôi, ông Nguyễn Hữu Công, Phó Chủ nhiệm hợp tác xã cho biết: Hợp tác xã rau an toàn Visa được thành lập từ tháng 4/2017, đến nay đã có 80 thành viên. Sản phẩm chính của Hợp tác xã là rau ăn lá, rau gia vị và các loại củ, quả theo tiêu chuẩn VietGAP với diện tích gieo trồng khoảng 30 ha, riêng tại xã Đại Tự là 5ha. Hợp tác xã liên kết sản xuất và bao tiêu sản phẩm cho nông dân, tuy nhiên, để làm ra sản phẩm đạt tiêu chuẩn đòi hỏi khá nhiều công sức và kỹ thuật cao từ khâu làm đất gieo trồng đến chăm sóc và thu hoạch. Sản phẩm không sử dụng thuốc trừ sâu mà chỉ dùng phân hữu cơ và thuốc sinh học cho cây trồng nên an toàn với sức khỏe người dùng. Trong thời gian chăm sóc cây trồng, các xã viên phải ghi nhật ký theo dõi từng ngày để có điều chỉnh hợp lý. Nguồn nước tưới cho rau của hợp tác được bơm từ giếng khoan lên, sau đó được đưa vào bể chứa lắng để kiểm tra xử lý rồi mới tưới cho cây. Vất vả, cẩn thận là thế, nhưng những nông sản của hợp tác xã luôn được thị trường chào đón, quan tâm bởi sạch, đảm bảo theo tiêu chuẩn cả về độ dài của thân, lá rau khi cắt, cân nặng, kích thước của quả.

Không giấu niềm vui mừng, ông Đỗ Đức Huân, thành viên hợp tác xã cho biết thêm: “Hiện nay, mỗi ngày chúng tôi xuất từ 3 đến 5 tấn rau, củ, quả các loại, trong đó khách hàng lớn nhất là công ty TNHH Vineco thuộc tập đoàn Vingroup, ngoài ra còn cung cấp nông sản cho hơn 10 chuỗi cửa hàng thuộc tập đoàn Vietharvest, hệ thống siêu thị Lotte và thời gian tới sẽ là cung cấp thực phẩm sạch cho những chuyến bay”. Nhờ có đầu ra ổn định, doanh thu của hợp tác xã khá cao: 5 tỷ đồng/tháng, do vậy thu nhập của xã viên cũng tăng lên hằng năm.

Rời hợp tác xã rau an toàn Visa, chúng tôi lên Lập Thạch - vùng đất của thanh long ruột đỏ. Những quả thanh long chín đỏ trên trụ đang hiện lên khắp các quả đồi của xã Vân Trục, xã Xuân Hòa và xã Ngọc Mỹ như thổi vào vùng đất cằn một sức sống mới mãnh liệt hơn. Ông Trần Nam Trung, Chủ nhiệm hợp tác xã giống cây trồng, vật nuôi Bình Minh cho biết: Hợp tác xã có diện tích trồng cây ăn quả 7ha, trong đó 5ha thanh long đỏ và 2ha chanh. Với sản lượng 60 đến 70 tấn/năm, thanh long cho thu nhập gần 1 tỷ đồng/năm. Giờ thanh long đang vào vụ chín rộ, đơn đặt hàng nhiều, hợp tác xã cũng đang cho người gấp rút thu gom ở các hộ dân để hằng ngày chuyển đi tiêu thụ tại Vĩnh Yên và Hà Nội. Do được hỗ trợ đầu tư về cây giống, hệ thống phun nước tưới cùng quy trình kỹ thuật chăm sóc khắt khe nên quả thanh long được trồng trên đất Lập Thạch cho hiệu quả cao, đẹp màu, quả to đều và chất lượng tốt nên đầu ra cho loại quả này hiện khá ổn định. “Quả thanh long của Hợp tác xã chúng tôi hiện cung cấp chính cho hệ thống siêu thị BigC Việt Nam, siêu thị Coop mart và nhiều cửa hàng hoa quả sạch của tỉnh Vĩnh Phúc và thành phố Hà Nội. Có thể khẳng định đầu ra của nông sản tốt, thậm chí có thời điểm chúng tôi còn cung cấp không đủ đơn hàng theo yêu cầu”. Để có chỗ đứng vững chắc tại các hệ thống phân phối, hợp tác xã đã chú trọng đầu tư, hướng dẫn bà con nông dân về quy trình kỹ thuật chăm sóc theo tiêu chuẩn VietGAP để thực sự thu về những quả có chất lượng, to đẹp, ngọt mát và trên hết là an toàn với sức khỏe người dùng.


Ông Trần Nam Trung, Chủ nhiệm hợp tác xã giống cây trồng,
vật nuôi Bình Minh kiểm tra thanh long trước khi thu hoạch

Không chỉ có hợp tác xã rau an toàn Visa, hợp tác xã giống cây trồng, vật nuôi BÌnh Minh đã thành công trong việc liên kết tạo ra những sản phẩm an toàn cung cấp cho người tiêu dùng, trên địa bàn tỉnh hiện nay đã hình thành nhiều vùng chuyên canh với những thương hiệu đang dần khẳng định chỗ đứng trên thị trường như: Dưa chuột An Hòa theo tiêu chuẩn VietGAP, hiện giao hàng cho công ty TNHH VinEco với số lượng 500 – 1.000 quả/ngày, đồng thời, ký hợp đồng đưa sản phẩm dưa chuột bao tử xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản và Hàn Quốc.

Theo báo cáo của Trung tâm khuyến nông khuyến ngư tỉnh, năm 2017, chỉ tính riêng số lượng rau an toàn cung cấp ra thị trường trong và ngoài tỉnh đã đạt từ 7.000 – 10.000kg/ngày, giá bán trung bình 13.000đ/kg thì thu nhập của các doanh nghiệp, bà con nông dân sản xuất được từ 91 triệu đồng đến 130 triệu đồng/ngày. Thị trường tiêu thụ dưới dạng hợp đồng ổn định, góp phần tăng thu nhập cho người sản xuất, giải quyết việc làm ổn định cho người lao động. Đây cũng là động lực quan trọng để mở rộng diện tích trồng rau nói riêng, các loại nông sản sạch khác nói chung trên địa bàn tỉnh. Quan trọng hơn hết, để có đầu ra ổn định cho nông sản, ngành Nông nghiệp ngoài việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức về một xã hội thực phẩm sạch cho người dân trong giai đoạn hiện nay, còn cần có sự hỗ trợ về cơ chế, chính sách, khoa học kỹ thuật và quy trình sản xuất, hỗ trợ vốn để xây dựng hệ thống nhà sơ chế, kho lạnh cho bà con cất trữ nông sản sau thu hoạch, tránh tình trạng bán tháo do sợ hỏng nông sản của bà con nông dân.

Tuyết Nhung

Các tin đã đưa ngày: