Nhân rộng các mô hình sản xuất rau an toàn: Chuyện không dễ

16/02/2017

Trong khi nhu cầu người tiêu dùng được sử dụng rau an toàn, bảo đảm chất lượng ngày càng tăng, việc tỉnh quan tâm quy hoạch các vùng rau an toàn và có nhiều chính sách ưu đãi đối với các hộ dân tham gia được coi là tín hiệu tích cực, góp phần thúc đẩy quá trình sản xuất nông nghiệp sạch và bền vững. Tuy nhiên, qua tìm hiểu thực tiễn triển khai tại một số mô hình sản xuất rau an toàn trên địa bàn tỉnh cho thấy, để các mô hình được nhân ra diện rộng còn rất nhiều khó khăn cần giải quyết.

Mạnh dạn bỏ tiền tỷ trồng rau sạch

“Đã làm rau sạch phải là người có tâm”. Suy nghĩ này đã khiến chàng kỹ sư nông nghiệp Nguyễn Đức Minh mạnh dạn đổ tới 2 tỷ đồng vào trang trại trồng rau an toàn trên cánh đồng Mả Kéo, phường Hội Hợp, thành phố Vĩnh Yên. Hiện tại, trang trại vẫn đang trong giai đoạn trồng thử nghiệm, nhưng với cách làm mới mẻ, không chạy theo lợi nhuận mà tạo niềm tin từ chính những người sử dụng sản phẩm, mô hình của anh hứa hẹn sẽ mở ra hướng đi mới cho nghề sản xuất rau an toàn trên địa bàn.

Dẫn chúng tôi đi thăm cơ ngơi rộng hơn 3 ha được thuê lại từ các hộ nông dân, anh Minh bảo: “Sau khi tốt nghiệp Đại học Nông nghiệp Hà Nội, may mắn có thời gian công tác tại Sở Nông nghiệp Vĩnh Phúc, sớm nhận ra những hạn chế của người nông dân trong quá trình sản xuất nông nghiệp khó có thể bắt kịp nhu cầu ngày càng cao của thị trường, tôi đã nuôi ước mơ xây dựng một mô hình sản xuất rau an toàn…”. 

 

Sắp tới, anh Minh tiếp tục đầu tư thêm 2 khu nhà lưới có diện tích 7.000m2
để trồng khoảng 35 loại rau khác nhau
 

Tháng 8/2016, Trang trại sản xuất rau an toàn của Nguyễn Đức Minh chính thức đi vào hoạt động với một khu nhà kính rộng 3.000m2 trồng các loại rau cải ăn lá. Toàn bộ diện tích phía ngoài nhà lưới trồng các loại cà chua, su hào, bắp cải… được trồng theo đúng quy trình trồng rau an toàn, có đánh số luống sản xuất với hồ sơ ghi chép các giống cây nhập về, ngày làm đất, gieo hạt, bón phân, phun thuốc bảo vệ thực vật, ngày thu hoạch cụ thể. Không dừng lại ở sản xuất, nhằm xây dựng thương hiệu, đưa sản phẩm của mình tới tận tay người tiêu dùng, khi những lứa rau đầu tiên cho thu hoạch, được cấp Giấy chứng nhận VietGAP, anh Minh quyết định mở cửa hàng nông sản an toàn mang tên VGreen 88, chuyên cung cấp các loại rau xanh, bí đỏ, đậu côve, cà chua, xu hào, súp lơ, các loại rau gia vị…Các sản phẩm được bán ra đều truy được nguồn gốc và được Chi cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản Vĩnh Phúc cấp Giấy Chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm trong sơ chế, kinh doanh nông sản.

Hiện trang trại của anh Minh đang tạo việc làm thường xuyên cho 6 lao động với mức lương 3 – 5 triệu đồng/người/tháng và tạo việc làm cho 15 lao đồng thời vụ với thu nhập 120.00đ/người/ngày.

Đến thôn Nhật Chiêu, xã Liên Châu, huyện Yên Lạc, tìm hiểu về mô hình trồng rau sạch của anh Phạm Đăng Kiên, chàng trai trẻ đã từng đi du học ở Australia, nghe anh kể về những vất vả ngày đầu khởi nghiệp cùng ước mơ, dự định đang ấp ủ, chúng tôi càng thêm khâm phục ý chí của chàng trai trẻ này.

Trong những tháng ngày du học trên đất nước bạn, chứng kiến người dân nơi đây được thoải mái hưởng thụ những sản phẩm rau, quả an toàn mà không có bất cứ lo ngại gì về vấn đề an toàn thực phẩm, anh Kiên đã tìm hiểu và nung nấu ước mơ có một trang trại rau sạch của riêng mình… Năm 2015, trở về nước, thay vì xin vào làm việc trong các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, anh mạnh dạn bỏ ra gần 3 tỷ đồng thuê hơn 4ha diện tích tại thôn Nhật Chiêu cùng gia đình xây dựng trang trại nông nghiệp sạch và thành lập Công ty TNHH sản xuất và phân phối nông sản sạch – OTP. Với mong muốn mang đến cho người tiêu dùng những sản phẩm rau sạch với đầy đủ dinh dưỡng, anh Kiên cho nhập 100% hạt giống từ nước ngoài về rồi sử dụng hệ thống cơ giới hóa trong làm đất, tưới tiêu tự động, vải phủ cách ly sâu bệnh, không dùng hóa chất, thuốc trừ sâu mà dùng phương pháp bắt sâu bệnh thủ công. Đồng thời, quy hoạch theo ô, luống có đánh số thứ tự để tiện trong khâu kiểm tra ngày gieo trồng, quy trình chăm sóc của từng loại rau. Toàn bộ khu vực sơ chế với hệ thống điều hòa, phun sương được anh xây dựng ngay tại trang trại để đảm bảo rau sạch và tươi ngon đến tay người tiêu dùng trong thời gian sớm nhất. Với cách làm này, sau khi gửi mẫu đi phân tích, sản phẩm được sản xuất ra tại trang trại của anh đã được cấp Giấy chứng nhận VietGap.

Đến nay, trên diện tích gần 4,5 ha, trung bình mỗi ngày trang trại của anh Kiên cung cấp cho thị trường trong, ngoài tỉnh từ 7 – 8 tạ rau các loại; tạo việc làm cho 17 lao động địa phương với mức thu nhập 4 triệu đồng/người/tháng.

Chia sẻ về những dự định trong tương lai, anh Kiên mong muốn sẽ tiếp cận được với nhiều nguồn vốn vay ưu đãi về nông nghiệp để có điều kiện phát triển trang trại rau sạch, mang đến nhiều sản phẩm rau hữu cơ đảm bảo chất lượng và giá thành phù hợp đến tay người tiêu dùng.

Cần tập trung gỡ khó

Trên đây chỉ là 2 trong số hàng trăm mô hình sản xuất rau an toàn đã và đang được triển khai trên địa bàn tỉnh. Sau nhiều năm nỗ lực, vận dụng các cơ chế, chính sách, tìm hướng đi cho ngành hàng rau, đến nay, toàn tỉnh đã hình thành nhiều vùng chuyên canh rau với những thương hiệu đang dần khẳng định chỗ đứng trên thị trường như: Rau an toàn Sông Phan, rau an toàn Sao Mai, su su an toàn Tam Đảo. Ngoài ra, còn nhiều sản phẩm rau, củ, quả khác như: Bí đỏ Vĩnh Tường, dưa chuột An Hòa, mướp Kim Long… được thị trường trong và ngoài tỉnh ưa chuộng. Đến nay, toàn tỉnh có trên 120 cơ sở sản xuất rau an toàn, với diện tích canh tác gần 900 ha được Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cấp Giấy chứng nhận đủ điểu kiện sản xuất rau an toàn; trên 40 cơ sở sản xuất rau an toàn VietGAP, với diện tích trên 500 ha. Sản lượng rau an toàn và rau được cấp Giấy chứng nhận VietGAP ước đạt khoảng 40.000 tấn/năm, bằng 25% tổng sản lượng rau sản xuất trên địa bàn toàn tỉnh.

Nhằm hỗ trợ người dân trong việc tìm đầu ra cho sản phẩm rau an toàn, năm 2016, Sở Nông nghiệp & Phát triển nông thôn tỉnh cùng Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội đã ký kết văn bản hỗ trợ tiêu thụ cho một số cơ sở sản xuất rau an toàn tại các vùng chuyên canh rau theo VietGAP của Vĩnh Phúc. Theo đó, một số sản phẩm rau, củ an toàn của tỉnh sẽ được giới thiệu, quảng bá đến các doanh nghiệp, người tiêu dùng thủ đô và vùng phụ cận trên sàn giao dịch rau, quả Hà Nội.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, trên thực tế, người nông dân sản xuất rau an toàn ở Vĩnh Phúc vẫn đang phải đối mặt với không ít khó khăn, vướng mắc do diện tích sản xuất rau còn manh mún, phân tán, nhỏ lẻ, rất khó khăn cho việc sản xuất, quản lý, chỉ đạo và giám sát chất lượng rau an toàn theo quy định; cơ sở vật chất kỹ thuật, trang thiết bị cho sản xuất, giám sát chất lượng sản phẩm, cán bộ kỹ thuật, quản lý rau an toàn còn thiếu, nhất là ở cấp cơ sở. Mặt khác, người tiêu dùng còn chưa thực sự tin tưởng vào chất lượng rau an toàn nên giá bán không được cao, trong khi chi phí sản xuất rau an toàn cao hơn gấp nhiều lần so với rau thông thường.

Đơn cử mô hình rau an toàn ở Hội Hợp của anh Minh, khi được hỏi về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình sản xuất, anh Minh thẳng thắn cho biết: “Khó khăn lớn nhất của chúng tôi là vấn đề đất đai. Hiện tại, trang trại mới thuê được hơn 3ha đất của người dân với giá 120 kg thóc/năm, song người cho thuê chỉ đồng ý ký hợp đồng trong thời hạn 5 năm. Trong khi đó, để xây dựng trang trại theo đúng quy trình phải đầu tư hệ thống nhà kính, xây dựng hệ thống tưới tiêu, nhà sơ chế…lên đến vài tỷ đồng, chắc chắn một vài năm đầu sẽ chưa thể gỡ lại vốn. Điều lo lắng nhất là sau 5 năm, nếu người dân không chịu ký hợp đồng nữa thì chúng tôi sẽ trắng tay”.

Trong Đề án Tái cơ cấu ngành Nông nghiệp tỉnh đã xác định sẽ phát triển rau quả trở thành ngành hàng quan trọng của tỉnh theo hướng bền vững, đảm bảo hiệu quả, chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm có giá trị tăng cao. Theo đó, Vĩnh Phúc đã và đang tập trung nhiều giải pháp như: Quy hoạch và hỗ trợ phát triển vùng chuyên canh rau quả; chuyển một số diện tích đất lúa kém hiệu quả sang trồng rau quả, nhất là ở vùng đồng bằng ven các khu đô thị nơi có điều kiện thuận lợi về giao thông, đất đai và thổ nhưỡng; hỗ trợ các địa phương thực hiện dồn thửa, đổi ruộng để tăng quy mô sản xuất rau, phục vụ quy hoạch vùng chuyên canh rau. Đồng thời, hỗ trợ hình thành các hợp tác xã kiểu mới, tổ hợp tác, trang trại, chủ hộ sản xuất, doanh nghiệp chuyên sản xuất, chuyên tiêu thụ rau an toàn; xây dựng các mô hình thí điểm khép kín từ sản xuất đến sơ chế, chế biến kinh doanh rau an toàn có thương hiệu nhận diện và truy xuất sản phẩm; đẩy mạnh công tác xúc tiến thương mại như: xây dựng thương hiệu, đăng ký nhãn hiệu hàng hóa, tham gia vào các Hội chợ trong và ngoài tỉnh…

Với sự vào cuộc của các cấp, ngành, địa phương, doanh nghiệp và từ chính những người nông dân, tin rằng, ngành nông nghiệp của tỉnh sẽ phát triển theo hướng bền vững, quy mô hơn và chất lượng hơn. Qua đó, giúp nông dân làm giàu và tạo ra nhiều sản phẩm chất lượng cao phục vụ người tiêu dùng, hướng đến một nền phát triển nông nghiệp hiện đại, bền vững. Trước tiên, là đạt mục tiêu đến năm 2020, toàn tỉnh sẽ hình thành vùng chuyên canh rau quả tập trung theo tiêu chuẩn VietGAP, với diện tích 3.100 ha.

Bích Phượng

Các tin đã đưa ngày: