Đột phá sản xuất vụ đông

15/10/2014

Vĩnh Phúc từng được cả nước biết đến là cái nôi của cây ngô đông trồng trên nền đất ướt, tạo ra cơ cấu từ 2 vụ/năm lên 3 vụ/năm, góp phần đảm bảo an ninh lương thực không chỉ cho tỉnh và cả miền Bắc nước ta lúc bấy giờ. Đến nay, vẫn trên đồng đất ấy, lại có thêm nhiều đột phá trong sản xuất vụ đông, góp phần thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng phát triển bền vững.

Đặc trưng khí hậu nhiệt đới gió mùa có mùa đông lạnh đã tạo nên cho miền Bắc nói chung, tỉnh Vĩnh Phúc nói riêng một nền nông nghiệp đa dạng, phong phú về chủng loại, nhất là vụ đông với các loại cây trồng có nguồn gốc ôn đới. Trên địa bàn đã từng bước hình thành các vùng chuyên canh sản xuất hàng hóa cho thu nhập cao như: Bí đỏ đạt 64,2 triệu đồng/ha/vụ; ớt  110 triệu đồng/ha/vụ; dưa chuột, bí xanh 115 triệu đồng/ha/vụ; dưa hấu 127,5 triệu đồng/ha/vụ; cà chua 183 triệu đồng/ha/vụ; su su đạt 600 triệu đồng/ha/năm. Giá trị sản xuất trên đơn vị diện tích đất canh tác tăng từ 30 triệu đồng/ha năm 2006 lên 125 triệu đồng/ha năm 2013.

Tuy nhiên, những năm gần đây, cùng với sự phát triển của các khu công nghiệp, thu hút một lực lượng lao động lớn thì diện tích đất nông nghiệp phục vụ cho sản xuất ngày càng giảm. Bên cạnh đó, sản xuất vụ đông trên địa bàn tỉnh quy mô còn nhỏ lẻ, manh mún, sản phẩm hàng hoá chất lượng chưa cao. Đặc biệt, do giá cả vật tư đầu vào liên tục tăng cao, trong khi giá bán sản phẩm nông sản luôn ở mức thấp và không ổn định nên chưa khuyến khích nông dân đầu tư thâm canh. Sự gắn kết giữa sản xuất và tiêu thụ sản phẩm chưa chặt chẽ; công nghệ bảo quản, chế biến sau thu hoạch còn thô sơ, ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng nông sản, dẫn đến giá trị sản xuất thấp khiến nông dân không còn thiết tha với đồng ruộng. Vì vậy, diện tích cây trồng vụ Đông giảm dần qua các năm. Nếu như 2009, toàn tỉnh gieo trồng được 24.585ha cây vụ đông thì đến năm 2013 giảm còn 20.387ha.

Những năm qua, tỉnh Vĩnh Phúc đã có nhiều chính sách khuyến khích nông dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng hàng hóa. Theo Nghị quyết của HĐND tỉnh về hỗ trợ phát triển trồng trọt sản xuất hàng hóa giai đoạn 2012 - 2015, các giống cây trồng: Bí đỏ, bí xanh, dưa chuột, cà chua, ớt được hỗ trợ từ 4 triệu đến12,5 triệu đồng/ha/vụ. Hỗ trợ phân bón vi sinh, thuốc BVTV sinh học, thảo mộc cho cây su su với mức tối đa 15 triệu đồng/ha/năm. Chỉ tính riêng vụ đông 2013, tỉnh đã cấp vốn hỗ trợ xây dựng 170 vùng trồng trọt sản xuất hàng hóa với diện tích gần 1.374 ha; 2 loại cây trồng: ngô và đậu tương với diện tích 16.000 ha. Vụ Đông 2014, ngoài việc hỗ trợ gần 15 tỷ đồng cho sản xuất với 3 loại cây trồng là ngô, đậu tương và lạc, tỉnh còn hỗ trợ 3,1 tỷ đồng thực hiện thí điểm cho các tổ chức, cá nhân, hộ nông dân gom ruộng để sản xuất với diện tích 1.500ha (tương đương 2 triệu đồng/ha).

Ngay sau khi có quyết định hỗ trợ của tỉnh, Sở NN&PTNT đã phối hợp với UBND các huyện, thị, thành đẩy mạnh tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân về cơ chế, chính sách hỗ trợ thực hiện thí điểm cho các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, hộ nông dân gom ruộng sản xuất cây vụ đông năm 2014. Nắm bắt được chủ trương của tỉnh, nhiều tổ chức, cá nhân đã bắt tay vào việc vận động các hộ dân cho thuê đất. Đến nay, toàn tỉnh đã thu gom được gần 1.000ha đất để tổ chức sản xuất tập trung theo hướng hàng hóa.

Với diện tích hơn 2ha trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao, mỗi năm, trang trại của gia đình chị Lê Thị Thảo xã Vũ Di, Vĩnh Tường cho nguồn thu không hề nhỏ, giải quyết việc làm cho 10 lao động với mức thu nhập bình quân từ 2-2,5 triệu đồng/người/tháng. Giới thiệu với chúng về mô hình, chị Thảo cho biết: "Từ ngày Công ty TNHH may mặc Việt Thiên đi vào hoạt động, phần lớn lao động chính trong xã đi làm công nhân. Còn tôi do có trang trại cá nên không đi làm công nhân được. Cánh đồng Sóc Mom này đã cao lại xa làng, mỗi năm cũng chỉ thu được hơn tạ thóc, các hộ có ruộng có tư tưởng không muốn cấy. Tôi đã nảy ra ý định thuê lại ruộng của các hộ trả sản lượng theo năm. Năm đầu tiên, toàn bộ diện tích được gia đình trồng giống bí đỏ Đồng tiền vàng. Sau khi thu hoạch bí đỏ với kết quả khả quan, gia đình chuyển sang trồng cà chua ghép và dưa hấu ghép trên gốc bầu."

Hiện nay, hơn 1ha dưa hấu giống mới của gia đình đang ra hoa đậu quả; hơn 1ha cà chua ghép chuẩn bị cho thu hoạch. Theo chị Thảo, sản xuất quy mô lớn tập trung có nhiều thuận lợi như đồng bộ đưa cơ giới hóa vào sản xuất; quản lý chặt chẽ được thủy lợi, sâu bệnh nhất đầu ra sản phẩm. Hầu hết sản phẩm nông sản đều được thương lái đến thu mua tận ruộng.

Là một trong những hộ tiên phong thu gom ruộng đất của các hộ dân để sản xuất tập trung theo quy mô lớn, anh Nguyễn Ngọc Huân, xã Triệu Đề, Lập Thạch cho biết, vụ đông 2013, tận dụng diện tích bỏ hoang, anh thuê lại trên 15ha đất của bà con trong xã ở ven sông Phó Đáy để trồng bí xanh, bí đỏ;  trừ các khoản chi phí cũng cho thu lãi 200 triệu đồng. Vụ đông năm nay, nắm được chủ trương của tỉnh, gia đình anh đã vận động các hộ dân cho thuê lại 30ha đất ruộng để trồng cà rốt.

Với hiệu quả bước đầu, chủ trương hỗ trợ kinh phí thực hiện thí điểm cho các tổ chức, cá nhân, hộ nông dân gom ruộng sản xuất vụ đông của tỉnh đang khẳng định là bước đột phá trong sản xuất nông nghiệp, tạo tiền đề hình thành các vùng chuyên canh sản xuất hàng hóa quy mô lớn, góp phần đắc lực thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp. 

Mai Liên

Các tin đã đưa ngày: