Nâng bậc chỉ số PAPI: Nhiều thách thức

14/11/2017

Duy trì được thứ hạng trong top 10 bảng chỉ số nâng cao năng lực cạnh tranh cấp tỉnh và có sự bứt phá, lội dòng ngoạn mục về cải cách hành chính nhưng 2 năm trở lại đây, Vĩnh Phúc lại chưa thành công trong việc nâng bậc chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công (PAPI) khi chỉ số này từ vị trí 16 năm 2014 tụt xuống vị trí 30 năm 2015 và xếp thứ 41/63 tỉnh, thành năm 2016. Điều này cho thấy nỗ lực cải cách, thực thi chính sách và cung ứng dịch vụ công dường như chưa đáp ứng được yêu cầu, nguyện vọng của người dân – đối tượng trực tiếp hưởng lợi từ các chương trình cải cách mà chính quyền mang lại.

Vì sao PAPI tụt bậc? 

Chỉ số PAPI được khảo sát, đo lường trên phạm vi toàn quốc từ năm 2011. Đây là kênh thông tin mới góp phần phản ánh có căn cứ khoa học ý kiến đánh giá của người dân về những việc các cấp chính quyền đã làm được và chưa làm được trong thực thi chính sách và cung ứng dịch vụ công. Hằng năm, chỉ số này được Trung tâm Nghiên cứu phát triển & hỗ trợ cộng đồng và Trung tâm Công tác lý luận, Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam phối hợp với một số tổ chức tiến hành khảo sát lấy ý kiến ngẫu nhiên của người dân 63 tỉnh, thành trong cả nước. Nội dung đánh giá gồm 6 chỉ số thành phần: Tham gia của người dân tại cấp cơ sở; công khai minh bạch; trách nhiệm giải trình với người dân; kiểm soát tham nhũng khu vực công; thủ tục hành chính công; cung ứng dịch vụ công. Tổng số điểm tối đa để đánh giá chỉ số PAPI là 60 điểm và kết quả được xếp theo 4 nhóm gồm: Điểm cao, trung bình cao, trung bình thấp và nhóm điểm thấp nhất.  

Tại Vĩnh Phúc, năm 2016, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh đã phối hợp với Trung tâm Bồi dưỡng cán bộ và nghiên cứu khoa học, Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam tiến hành khảo sát sự trải nghiệm và đánh giá của người dân về hiệu quả quản trị và hành chính công tại thị trấn Yên Lạc, xã Hồng Châu, huyện Yên Lạc; thị trấn Vĩnh Tường, xã Kim Xá, huyện Vĩnh Tường; phường Hội Hợp, phường Tích Sơn, thành phố Vĩnh Yên. Tại mỗi địa phương, đoàn khảo sát chọn ngẫu nhiên 2 thôn hoặc 2 tổ dân phố để khảo sát. Ngoài phát phiếu điều tra, đoàn khảo sát đã phỏng vấn ngẫu nhiên người dân về cảm nhận, trải nghiệm trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính công. Kết quả khảo sát được Trung tâm Bồi dưỡng cán bộ và nghiên cứu khoa học, Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam tổng hợp, phân tích độc lập, khách quan. 

 
Công khai minh bạch TTHC và đẩy mạnh cải cách hành chính –
một trong những giải pháp quan trọng để Vĩnh Phúc nâng cao cả 3 chỉ số PCI, PAR Index và PAPI

Theo kết quả công bố hằng năm do Chương trình Phát triển Liên Hợp quốc phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu Phát triển và Hỗ trợ Cộng đồng tổ chức, trong 6 năm qua, chỉ có năm 2014 là Vĩnh Phúc được lọt vào nhóm I (nhóm có điểm cao), với 37.55 điểm, xếp thứ 16/63 tỉnh, thành trong cả nước, tăng 2 bậc so với năm 2013, tăng 9 bậc so với năm 2011 và 8 bậc so với năm 2012. Còn các năm tiếp theo, Vĩnh Phúc không những không duy trì, cải thiện được thứ hạng mà còn tụt hạng sâu, từ vị trí thứ 16 năm 2014 xuống vị trí 30 năm 2015 rồi xuống vị trí 41/63 tỉnh, thành năm 2016. Điều đáng nói, trong 6 chỉ số thành phần cấu thành nên PAPI, năm 2016, Vĩnh Phúc chỉ cải thiện được thứ hạng của 2 chỉ số so với năm 2015 là thủ tục hành chính công (từ vị trí 43 lên vị trí 26) và chỉ số tham gia của người dân cấp cơ sở (từ vị trí 38 lên vị trí 18). 4 chỉ số còn lại gồm: Công khai minh bạch, trách nhiệm giải trình với người dân, kiểm soát tham nhũng trong khu vực công và ứng dụng dịch vụ công đều tụt bậc. Trong đó, chỉ số trách nhiệm giải trình với người dân đạt điểm thấp nhất (4.17 điểm/ thang điểm 10), xếp thứ 62/63 tỉnh, thành, tụt 58 bậc so với năm 2014 và 13 bậc so với năm 2015. Tiếp đến là chỉ số kiểm soát tham nhũng trong khu vực công được 5.83 điểm, xếp vị trí 33, tụt 12 bậc so với năm 2015; chỉ số ứng dụng dịch vụ công được 6.99 điểm, xếp vị trí 31, tụt 10 bậc.  

Từ các chỉ số thành phần cấu thành nên PAPI qua các năm cho thấy, còn nhiều tồn tại, hạn chế trong thực thi nhiệm vụ của bộ máy chính quyền, đặc biệt là người đứng đầu ở cơ sở. Theo báo cáo đánh giá kết quả sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác cải cách hành chính các cơ quan đơn vị tỉnh Vĩnh Phúc từ năm 2011 đến tháng 7/2017 thì hiệu quả cải cách hành chính ở tỉnh ta chưa cao là do một số cơ quan, đơn vị, địa phương chưa chủ động, chưa ban hành nghị quyết, chương trình hành động hoặc chưa có các giải pháp mang tính đột phá đẩy mạnh công tác cải cách hành chính theo lĩnh vực, ngành phụ trách. Tổ chức bộ máy một số cơ quan, đơn vị, địa phương chưa thực sự tinh gọn, hoạt động chưa hiệu quả. Một số cán bộ, công chức chưa tích cực, chủ động nghiên cứu, tham mưu, đề xuất trong thực thi công vụ dẫn đến một số vụ việc chậm giải quyết. Tinh thần, thái độ phục vụ của cán bộ, công chức trong giải quyết công việc cho người dân chưa cao, vẫn còn hiện tượng thờ ơ, gây phiền hà.  

Đặc biệt, nếu so sánh với chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) và chỉ số cải cách hành chính (PAR Index) thì chỉ số PAPI còn thấp, chưa tương xứng. Cụ thể, năm 2016, chỉ số PCI của Vĩnh Phúc xếp vị trí thứ 9, chỉ số PAR Index vươn lên xếp thứ 8 và nằm trong top 10 thì chỉ số PAPI lại xếp vị trí 41, tụt 11 bậc so với năm 2015 và nằm trong nhóm đạt điểm trung bình thấp. Như vậy, tại cùng một thời điểm, cùng trên địa bàn tỉnh nhưng các chỉ số PCI, PAR Index và PAPI có khoảng chênh nhau về vị trí xếp hạng khá lớn. 

Ông Hoàng Văn Huân, Trưởng phòng Cải cách hành chính, Sở Nội vụ cho biết: Thời gian qua, Vĩnh Phúc luôn quan tâm và đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, chỉ số cải cách hành chính và chỉ số hiệu quả quản trị hành chính công. Đến nay, UBND tỉnh đã giao Sở Kế hoạch và Đầu tư làm đầu mối tổng hợp, theo dõi, chủ trì, tham mưu việc ban hành các văn bản chỉ đạo thực hiện chỉ số PCI; Sở Nội vụ chủ trì, tham mưu ban hành các văn bản chỉ đạo thực hiện chỉ số PAR Index và phối hợp với Sở Kế hoạch và Đầu tư tham mưu UBND tỉnh ban hành văn bản chỉ đạo chỉ số PCI. Riêng đối với chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công PAPI, do chưa có chỉ đạo của Trung ương nên UBND tỉnh chưa giao nhiệm vụ cụ thể cho một cơ quan, đơn vị nào làm đầu mối trong công tác tham mưu, theo dõi, tổng hợp, khảo sát về chỉ số này. Đây là một trong những nguyên nhân chính khiến chỉ PAPI của Vĩnh Phúc đạt điểm thấp và xếp ở thứ hạng chưa cao trong những năm qua. 

Cần tạo đột phá 

Giống như PCI, PAPI là một chỉ số rất quan trọng, với mục tiêu đánh giá chính quyền cấp tỉnh dựa trên tính hiệu quả của công tác quản lý, điều hành nhằm thúc đẩy năng lực cạnh tranh giữa các tỉnh, thành trong cả nước. Đây cũng là những thông tin tham khảo hữu ích về những việc mà các cấp chính quyền địa phương đã làm được hoặc chưa thành công, từ đó có những phương hướng, biện pháp để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng cung ứng dịch vụ công. Do vậy, để cải thiện mức độ công khai, minh bạch ở những nội dung PAPI đo lường theo hướng bền vững, Vĩnh Phúc cần tạo ra sự đột phá, có các chương trình, đề án, lộ trình thực hiện cụ thể để từng bước khắc phục những chỉ số, tiêu chí thấp điểm, duy trì, nâng bậc các tiêu chí đạt điểm cao.  

Ông Lê Minh Tiến, Phó trưởng Ban phụ trách Ban Dân chủ pháp luật, MTTQ tỉnh cho biết: PCI được đánh giá bằng sự trải nghiệm của cộng đồng doanh nghiệp, PAPI đánh giá bằng sự cảm nhận, trải nghiệm của công chúng nhưng 2 chỉ số có điểm chung là cùng phản ánh hiệu quả quản trị hành chính của chính quyền địa phương. Do vậy, cả 2 chỉ số này đều hết sức quan trọng và cần được quan tâm như nhau. Trước mắt, để khắc phục những tồn tại, hạn chế, nhất là để tăng điểm các chỉ số thành phần PAPI, Vĩnh Phúc cần tăng cường công tác cải cách hành chính, tập trung vào các nội dung như: Tham gia của người dân tại cấp cơ sở; công khai, minh bạch trách nhiệm giải trình với người dân; kiểm soát tham nhũng khu vực công; thủ tục hành chính công; cung ứng dịch vụ công; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của nhân dân về Hiến pháp, pháp luật; thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở, nhất là công khai, minh bạch, lấy ý kiến góp ý nhân dân về các chủ trương, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Bên cạnh đó, chính quyền các cấp cần tăng cường hoạt động tiếp xúc, đối thoại với nhân dân để lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của nhân dân và có phương thức chia sẻ thông tin phù hợp với đặc điểm của từng nhóm dân cư.  

Còn theo ông Hoàng Văn Huân, Trưởng phòng Cải cách hành chính, Sở Nội vụ thì để cải thiện và nâng bậc chỉ số PAPI, tỉnh cần sớm xây dựng các chương trình, Đề án, có các văn bản chỉ đạo riêng và giao cơ quan chủ trì tham mưu giúp UBND tỉnh về công tác này. Cùng với đó, tập trung thực hiện có hiệu quả Nghị quyết Trung ương VI, Nghị quyết 39 của Bộ Chính trị và Đề án số 01 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về việc sắp xếp tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức các cơ quan, đơn vị tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2016-2020. Hằng năm, lấy kết quả thực hiện chỉ số PAPI làm cơ sở đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, năng lực lãnh đạo, điều hành của thủ trưởng cơ quan, đơn vị; làm cơ sở bình xét thi đua, khen thưởng đối với tổ chức, cá nhân, người đứng đầu cơ quan, đơn vị. Bên cạnh đó, tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quán triệt đến cán bộ, công chức, viên chức về tầm quan trọng của chỉ số PAPI đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Tăng cường công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tại cộng đồng dân cư bằng nhiều hình thức thích hợp, đảm bảo người dân hiểu biết và thực hiện được các quy định pháp luật liên quan đến đời sống thường ngày và ý thức được quyền lợi, trách nhiệm của mình trong việc tham gia vào công tác chính trị tại cơ sở gắn với việc đẩy mạnh thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở theo hướng đi vào thực chất, đảm bảo đúng các lĩnh vực “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”.

Để khắc phục những tồn tại, vướng mắc trong công tác cải cách hành chính, nhất là việc công khai minh bạch trong cung cấp thông tin, trách nhiệm thực thi nhiệm vụ giải trình với người dân, tháng 9/2017, Thường trực HĐND tỉnh đã tổ chức giám sát tại một số sở, ngành, địa phương về tình hình thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông trong cải cách thủ tục hành chính. Còn tại phiên họp thường kỳ UBND tỉnh mới đây, khi đề cập đến các nhiệm vụ cần tập trung thực hiện các tháng còn lại của năm 2017, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Trì cho biết, Vĩnh Phúc đang nỗ lực chuyển dần từ chính quyền quản lý sang chính quyền vừa quản lý vừa phục vụ, vì vậy, nâng cao các chỉ số PCI, chỉ số PAR Index và PAPI không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn là nhiệm vụ lâu dài. 

Đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu trong thời gian tới các sở, ban, ngành, địa phương cần tiếp tục triển khai, thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp thúc đẩy sản xuất, kinh doanh phát triển; sớm hoàn thành và đưa Trung tâm Hành chính công cấp tỉnh và cấp huyện đi vào hoạt động trước ngày 30/11/2017. Tiếp tục thực hiện có hiệu quả Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn nhằm tạo điều kiện cho người dân nâng cao hiểu biết về quyền dân chủ, tích cực giám sát, đóng góp tự nguyện xây dựng công trình công cộng. Bên cạnh đó, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực thi công vụ đối với cán bộ, công chức, viên chức trong giải quyết thủ tục hành chính; cập nhật, công khai bộ thủ tục hành chính mới công bố, sửa đổi, bổ sung trên Cổng Thông tin – Giao tiếp điện tử, website của các cơ quan, đơn vị, địa phương. Chủ động triển khai dịch vụ công trực tuyến mức độ 3 và 4. Đồng thời, triển khai thực hiện tốt Đề án 01 của BTV Tỉnh ủy về tổ chức sắp xếp bộ máy, tinh giản biên chế, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức, viên chức các cơ quan, đơn vị tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2016-2020.  

Thanh Nga

Các tin đã đưa ngày: