Quê hương Kim Ngọc – nơi khởi nguồn của những đổi thay

03/10/2017

Chúng tôi về huyện Yên Lạc, quê hương của Bí thư Tỉnh ủy Kim Ngọc - “cha đẻ của khoán hộ” vào một ngày giữa tháng 9. Đi trên những con đường trải nhựa rộng rãi, sạch sẽ với những ngôi nhà cao tầng mọc san sát hai bên đường và nghe tiếng cười vui của bà con trong lúc ngồi nhặt lạc, phơi lúa mùa, chúng tôi thầm hiểu cuộc sống đủ đầy đang dần hiện hữu trong mỗi nóc nhà, ngõ xóm nơi đây. Hơn 50 năm qua, kể từ khi chính sách khoán hộ ra đời, nhất là sau 20 năm tái lập huyện, với sự đoàn kết, nỗ lực phấn đấu không ngừng, Yên Lạc không chỉ vươn lên trở thành địa phương đầu tiên của Vĩnh Phúc hoàn thành xây dựng nông thôn mới mà còn khởi nguồn cho sự đổi thay, tạo ra cung cách làm ăn mới từ sản xuất nông nghiệp. 

Điểm đầu tiên chúng tôi dừng chân khi về Yên Lạc là thôn Đại Nội, xã Bình Định – nơi chôn rau cắt rốn của Bí thư Tỉnh ủy Kim Ngọc. Dù đang thu hoạch lúa mùa, nhưng tranh thủ thời gian rảnh là bà con nhân dân trong thôn lại luyện tập các tiết mục văn nghệ để biểu diễn vào dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Bí thư Tỉnh ủy Kim Ngọc. 

Ông Kim Văn Trường, trưởng thôn Đại Nội cho biết: Toàn thôn có 647 hộ dân, với hơn 2.300 nhân khẩu. Để xây dựng quê hương Bí thư Tỉnh ủy Kim Ngọc ngày càng phát triển, những năm qua, cùng với thực hiện tốt các cuộc vận động, các phong trào thi đua yêu nước, bà con thôn Đại Nội luôn tích cực áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp nhằm nâng cao năng suất, chất lượng cây trồng, vật nuôi. Đồng thời, mở rộng kinh doanh dịch vụ, nhất là từ khi tuyến đường nối trung tâm huyện Yên Lạc với thành phố Vĩnh Yên chạy qua xã đi vào hoạt động. Nhờ đó, đời sống vật chất và tinh thần của bà con không ngừng được nâng lên. Hết năm 2016, tỷ lệ hộ nghèo ở Đại Nội giảm xuống dưới 5%, hộ khá, giàu chiếm trên 50%. Toàn thôn có gần 95% gia đình đạt tiêu chuẩn gia đình văn hóa; 5 năm liền Đại Nội được công nhận là làng văn hóa tiêu biểu của Yên Lạc. 

Không chỉ Đại Nội, phát huy tư duy đổi mới của Bí thư Tỉnh ủy Kim Ngọc và việc mạnh dạn thay đổi nếp nghĩ, cách làm khi chuyển đổi toàn bộ diện tích vùng chiêm trũng sang mô hình 1 vụ lúa vụ 1 cá và mở rộng quy mô chăn nuôi, giờ đây, đời sống của bà con 3 thôn còn lại của Bình Định là Yên Quán, Cốc Lâm và Công Thượng ngày càng phát triển.   

Theo ông Đào Xuân Hải, Bí thư Đảng ủy xã, Bình Định có sự đổi thay nhanh chóng, nhất là về được đích nông thôn mới từ năm 2015 là nhờ sự nỗ lực, chủ động đổi mới trong cung cách làm ăn của bà con. Trong 4 năm xây dựng nông thôn mới, ngoài nguồn vốn hỗ trợ của tỉnh, huyện, Bình Định đã đầu tư gần 120 tỷ đồng cho thực hiện các tiêu chí, trong đó, nhân dân đóng góp trên 50 tỷ đồng, 2.000 ngày công. Để nâng cao tiêu chí thu nhập, địa phương đã  tổ chức các lớp tập huấn, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật cho bà con nông dân. Đồng thời, tiến hành cải tạo, gia cố, nâng cấp tuyến kênh thủy lợi nội đồng để dẫn nước kịp thời phục vụ tưới tiêu, bảo vệ ruộng đồng. Từ đó, năng suất, chất lượng sản phẩm nông nghiệp được nâng cao, góp phần tăng thu nhập bình quân đầu người hết năm 2016 lên 32,3 triệu đồng/người/năm, cao hơn 12 triệu đồng/người/năm so với năm 2011. 

 
Yên Lạc - một trong những địa phương dẫn đầu tỉnh về đưa cơ giới hóa
vào phục vụ sản xuất nông nghiệp
 

Xã Liên Châu- xã đầu tiên ở Vĩnh Phúc cán đích nông thôn mới cũng đang trở thành điểm sáng trong đổi mới tư duy phát triển nông nghiệp khi địa phương này đã hình thành được các cánh đồng mẫu lớn và các mô hình sản xuất nông nghiệp đem lại hiệu quả kinh tế cao.   

Ông Nguyễn Đức Long, Bí thư Đảng ủy xã cho biết: Liên Châu là xã vùng bãi của Yên Lạc. Trong thời kỳ miền Bắc vừa tập trung chiến đấu với đế quốc Mỹ vừa chi viện cho chiến trường miền Nam, đời sống của bà con nơi đây rất khó khăn. Thậm chí xã còn được đánh giá là 1 trong những địa phương nghèo nhất của Yên Lạc, bởi các HTX và bà con xã viên ở đây lao động theo kiểu “đánh trống ghi tên”, làm ít, tán chuyện nhiều. Tuy nhiên, sau hơn 50 năm chính sách “khoán hộ” của Bí thư Tỉnh ủy Kim Ngọc ra đời, nhất là thực hiện Nghị quyết 03 của BCH Đảng bộ tỉnh khóa XIV về phát triển nông nghiệp, nông thôn, nâng cao đời sống nông dân giai đoạn 2016-2010, định hướng đến năm 2020, bà con nông dân Liên Châu đã mạnh dạn đổi mới tư duy sản xuất nông nghiệp, biến những cánh đồng đất pha cát thành những ruộng chuối tiêu hồng, ruộng đỗ tương sai trĩu quả, ruộng rau xanh mơn mởn được trồng theo tiêu chuẩn Vietgap mang lại hiệu quả kinh tế cao.   

Theo ông Long, để bảo vệ thành quả đạt được từ chương trình xây dựng nông thôn mới và tiếp tục nâng cao chất lượng cuộc sống của gần 2.400 hộ dân, 4 năm qua, Liên Châu đã đầu tư trên 260 tỷ đồng, trong đó, nhân dân và các doanh nghiệp đóng góp trên 165 tỷ đồng để nâng cấp đường giao thông nông thôn, trường mầm non, trường THCS, nghĩa trang liệt sỹ, trạm xử lý nước thải tập trung. Cùng với đó, quy hoạch, bổ sung 45 ha khu chăn nuôi tập trung tại vùng đất bãi ven sông Hồng; tổ chức 20 lớp tập huấn chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, nâng cao kiến thức cho bà con nông dân.  Đặc biệt, với việc tích cực dồn ghép ruộng đất, giờ đây, Liên Châu đã hình thành những cánh đồng mẫu lớn, tạo thuận lợi cho việc đưa cơ giới hóa vào sản xuất nông nghiệp. Đây cũng chính là nền tảng quan trọng để bà con nông dân tiếp tục vượt khó, xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Hết năm 2016, thu nhập bình quân đầu người ở Liên Châu đạt 30,2 triệu đồng/người/năm, tăng 3,5 triệu đồng/người/năm so với năm 2013. Toàn xã có 3/3 làng, 14/14 thôn đạt văn hóa, 95% hộ đạt tiêu chuẩn gia đình văn hóa. Tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 1,9%, giảm gần 1% so với năm 2013.  

Không chỉ Bình Định và Liên Châu, trong những năm qua, nhất là sau 20 năm tái lập huyện, phát huy tư duy đổi mới của cố Bí thư Tỉnh ủy Kim Ngọc trong nông nghiệp, nông thôn, nông dân, trải qua từng giai đoạn lịch sử, Đảng bộ huyện Yên Lạc luôn thấm nhuần, vận dụng tư duy đổi mới đó vào điều kiện, hoàn cảnh cụ thể để ban hành những chủ trương, chính sách và biện pháp tổ chức thực hiện nhằm phát triển nông nghiệp, nông thôn, nâng cao đời sống nông dân. 

Tận dụng những lợi thế sẵn có về điều kiện tự nhiên, Yên Lạc đã chỉ đạo các địa phương bám sát các chủ trương, chính sách của Trung ương, của tỉnh về tái cơ cấu ngành nông nghiệp để nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững sản xuất nông nghiệp dựa trên đổi mới tổ chức sản xuất. Đồng thời, đẩy mạnh liên kết giữa sản xuất và thị trường; tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật hiện đại vào trồng trọt, chăn nuôi; khuyến khích các tổ chức, cá nhân xây dựng vùng sản xuất hàng hóa chuyên canh, ứng dụng công nghiệp hóa, công nghệ tiên tiến vào sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.  

Thực hiện Nghị quyết 03 của BCH Đảng bộ tỉnh khóa XIV về phát triển nông nghiệp, nông thôn, nâng cao đời sống nông dân, giai đoạn 2006-2010, cùng với đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tổ chức hơn 500 lớp tập huấn chuyển giao các tiến bộ kỹ thuật, triển khai 63 mô hình trình diễn, Yên Lạc đã hình thành 41 mô hình sản xuất hàng hóa tập trung, 31 khu sản xuất chăn nuôi tập trung xa khu dân và thực hiện tốt chính sách hỗ trợ 100% giá giống cho bà con nông dân, trong đó, ngân sách tỉnh hỗ trợ 70%, ngân sách huyện hỗ trợ 20% và ngân sách xã 10%. 

Theo đánh giá của UBND huyện Yên Lạc, việc mạnh dạn thay đổi tư duy sản xuất và áp dụng tốt các tiến bộ khoa học kỹ thuật đã giúp cho sản xuất nông nghiệp Yên Lạc có sự bứt phá mạnh mẽ khi năng suất, sản lượng cây trồng vật nuôi hàng năm đều tăng. Tốc độ tăng trưởng ngành nông- lâm nghiệp, thủy sản giai đoạn 2010-2015 bình quân đạt 4,4%/năm. Tỷ trọng chăn nuôi tăng từ 35% lên 50,6%; trồng trọt giảm từ 60% xuống 47%; hệ số sử dụng đất để sản xuất đạt 2,4 lần/năm; giá trị thu được trên 1ha canh tác đạt 145 triệu đồng/năm, cao gấp nhiều lần giai đoạn 2006-2010. Đến nay, cơ giới hóa phục vụ sản xuất nông nghiệp được triển khai, áp dụng ở tất cả các khâu, từ làm đất, gieo cấy và vận chuyển đạt từ 83-96%. Trên địa bàn huyện có gần 1.200 gia đình chăn nuôi theo quy mô lớn, cho thu nhập bình quân 625 triệu đồng/hộ/năm. Các công trình thủy lợi phục vụ sản xuất nông nghiệp được cải tạo, nâng cấp, với 97% kênh mương loại III được xây dựng kiên cố.   

Ông Đỗ Văn Khải, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện cho biết: Xác định sản xuất nông nghiệp là thế mạnh của Yên Lạc nên trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng nông thôn mới, toàn huyện có 13/17 xã, thị trấn đã xây dựng quy hoạch sản xuất chăn nuôi tập trung và quy hoạch các vùng sản xuất hàng hóa tập trung. Tại nhiều địa phương đã hình thành các mô hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao như: mô hình trồng rau an toàn theo tiêu chuẩn Vietgap ở xã Liên Châu; HTX rau an toàn Visa ở xã Đại Tự; HTX rau an toàn Trung Nha, xã Hồng Phương. Ngoài ra, tại các xã vùng bãi: Yên Phương, Hồng Phương, Liên Châu…dần hình thành các vùng chuyên canh trồng chuối, bưởi, đu đủ mang lại hiệu quả kinh tế, giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho hàng nghìn hộ dân.   

Cũng theo ông Khải, cùng với trồng trọt, ngành chăn nuôi ở Yên Lạc khá phát triển. Đến nay, toàn huyện có hơn 1.390ha nuôi trồng thủy sản, với sản lượng khoảng 5.560 tấn; hơn 8.800 con trâu bò; hơn 71.500 con lợn và gần 792.000 con gia cầm. Năm 2016, mặc dù thời tiết diễn biến thất thường, nhất là giá thịt lợi xuống thấp kỷ lục vào những tháng cuối năm nhưng giá trị sản xuất nông – lâm nghiệp, thủy sản toàn huyện vẫn đạt trêm 1.480 tỷ đồng, tăng 2,6% so với năm 2015. Trong đó, trồng trọt giảm 6,7%; chăn nuôi tăng 8,6%; lâm nghiệp tăng 7,7% và thủy sản tăng 4,9%. Nhờ đổi mới tư duy, tích cực áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất, nhất là xây dựng được các mô hình liên kết từ sản xuất đến bao tiêu sản phẩm, nhiều dân nông ở Yên Lạc đã vươn lên trở thành những ông chủ giàu có.   

Ngành Nông nghiệp phát triển đạt nhiều thành tựu thúc đẩy các ngành công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại và dịch vụ từng bước phát triển, góp phần đưa cơ cấu kinh tế của Yên Lạc chuyển dịch đúng hướng. Hết năm 2016, tỷ trọng ngành nông - lâm nghiệp, thủy sản chiếm 18,4%; công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, xây dựng chiếm 55,6%; thương mại – dịch vụ chiếm 25,9%. Giá trị sản xuất bình quân đầu người đạt 49,8 triệu đồng/người/năm; tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 9,8% năm 2010 xuống còn 2,6% năm 2016.   

Phát huy tinh thần đổi mới của Bí thư Tỉnh ủy Kim Ngọc và hướng đến mục tiêu đến năm 2020 cơ bản trở thành huyện công nghiệp - dịch vụ-nông nghiệp, huyện tiên tiến của tỉnh có kinh tế phát triển bền vững và thu nhập bình quân đầu người từ giữa giai đoạn 2016 - 2020 đạt mức khá của tỉnh, hiện nay, huyện Yên Lạc đang tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp thúc đẩy sản xuất, kinh doanh phát triển; đẩy mạnh công tác giải phóng mặt bằng, thu hút các nhà đầu tư vào phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp. Riêng trong sản xuất nông nghiệp, địa phương đang chỉ đạo các ngành chức năng hoàn thiện quy hoạch chi tiết phát triển nông nghiệp huyện Yên Lạc đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 trình các cấp có thẩm quyền phê duyệt; chỉ đạo các xã hoàn thành việc đăng ký dồn thửa đổi ruộng theo Đề án tái cơ cấu ngành Nông nghiệp. Trên cơ sở đăng ký của các xã, Yên Lạc sẽ chọn từ 1 đến 2 xã làm điểm và nhân rộng mô hình ra toàn huyện từ tháng 6/2018. Đồng thời đẩy mạnh áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào trồng trọt, chăn nuôi; xây dựng các chuỗi liên kết trong sản xuất, bao tiêu sản phẩm và từng bước tổ chức lại quy mô sản xuất theo hướng xây dựng các các đồng mẫu lớn, các trang trại chăn nuôi tập trung xa khu dân cư.   

Thanh Nga

Các tin đã đưa ngày: