Chủ động ứng phó với các tình huống xấu do thiên tai, bão lũ

11/05/2016

Trước những dự báo về diễn biến phức tạp và khó lường của thời tiết năm 2016, ngay từ đầu năm, các cơ quan chức năng của tỉnh đã chủ động triển khai công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn. Theo đó, công tác này ở các cấp đều đã được triển khai theo phương châm “4 tại chỗ” nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra. 

Những ngày đầu tháng 5, mặc cho cái nắng oi ả giữa trưa hè chiếu xuống lưng bỏng rát, cán bộ, công nhân lao động các đơn vị thi công tuyến đê hữu sông Phó Đáy, đoạn qua địa phận xã Đồng Ích, huyện Lập Thạch vẫn miệt mài làm việc, quyết tâm đẩy nhanh tiến độ thi công, kịp đón lũ tiểu mãn vào cuối tháng 5 và đảm bảo an toàn hệ thống đê điều trong suốt mùa mưa bão. Ông Nguyễn Kim Nam, Hạt trưởng Hạt quản lý đê Sông Lô, Lập Thạch cho biết: "Tuyến đê hữu sông Phó Đáy là tuyến đê cấp III, có chiều dài 16km, điểm đầu Km0 tại thị trấn Hoa Sơn, huyện Lập Thạch, điểm cuối nối với tuyến đê tả Lô tại Km27+900 tại xã Cao Phong, huyện Sông Lô. Xác định đây là một trong những tuyến đê xung yếu, trước mùa mưa bão 2016, UBND tỉnh đã phê duyệt dự án cải tạo, nâng cấp và mở rộng mặt đê hữu sông Phó Đáy, giao Chi cục Đê điều, Sở Nông nghiệp & Phát triển nông thôn làm chủ đầu tư. Đến nay, dự án đã hoàn thành hơn 90% khối lượng công việc với toàn bộ cao trình đỉnh đê đạt 19,08m - 19,93m, cao hơn đỉnh lũ lịch sử năm 1971 từ 1 - 1,5m; mặt đê có chiều rộng 9m đã bê tông hóa được 10/16km; các đoạn từ K7-K12 có nhiều đầm ao sát chân đê phía đồng, dòng chủ lưu sông áp sát chân đê, nền địa chất xấu đã được khoan phụt vữa, cải tạo, nâng cấp đê và xây dựng kè lát mái bờ sông. Hệ thống kè thuộc các xã: Liên Hòa, Đồng Ích, Đình Chu được lát trong khung đá xây; các cống trên tuyến được nâng cấp và bảo quản định kỳ, vận hành thường xuyên, đảm bảo chống lũ theo thiết kế; bê tông hóa được 1,2km hành lang bảo vệ đê. Hiện các hạng mục còn lại đang được các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ, dự kiến sẽ hoàn thành xong trong tháng 5/2016". 

Cống tiêu dưới đê đoạn qua xã Đồng Ích, huyện Lập Thạch đang được đơn vị thi công
đẩy nhanh tiến độ hoàn thành

Theo Ban chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn huyện Lập Thạch, ngay trong những tháng đầu năm 2016, cùng với kiện toàn Bna chỉ huy các cấp, huyện đã chủ động xây dựng kế hoạch chỉ đạo công tác cứu hộ, công tác chống úng, nạo vét kênh mương, đảm bảo tiêu thoát nước kịp thời khi có lũ lụt xảy ra. Trong đó xác định trọng điểm là bảo đảm an toàn tuyệt đối các tuyến đê, đặc biệt là tuyến đê sông Phó Đáy; đảm bảo tính mạng, tài sản cho người dân và giữ an toàn tuyệt đối các công trình hồ đập, hệ thống kênh mương, trạm bơm điện khi có lũ xảy ra, nhất là khu vực hồ Vân Trục, tràn xả lũ Đồng Ích, cống xả lũ Triệu Đề, đập Móng Cầu, hệ thống đê bối xã Sơn Đông, Triệu Đề, Thái Hòa, Bì La... Riêng 5 xã trọng điểm có tuyến đê Trung ương thuộc hệ thống sông Phó Đáy gồm: Triệu Đề, Đình Chu, Bàn Giản, Đồng Ích, Liên Hòa tập trung xây dựng phương án, kế hoạch phòng chống thật chu đáo, sẵn sàng tập trung mọi nguồn lực theo phương châm “4 tại chỗ”, đảm bảo ứng phó kịp thời khi có mưa bão xảy ra. 

Được triển khai từ tháng 1/2016, công trình sửa chữa, nâng cấp hồ chứa nước Xạ Hương do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn làm chủ đầu tư gồm 5 hạng mục lớn đang được thực hiện là: gia cố mái đập, bố trí thiết bị quan trắc thấm và lún cho hệ thống đập đất; xây dựng tràn xả lũ; nâng cấp cống lấy nước; lắp đặt hệ thống điện và sữa chữa, nâng cấp kênh N2. Sau hơn 4 tháng thi công, đến nay, tất cả các hạng mục đang được đơn vị thi công gấp rút hoàn thiện, đặc biệt là hạng mục tràn xả lũ. Với nhiệm vụ điều tiết mực nước trong hồ, đảm bảo an toàn cho hồ nhất là khi có lũ, mặc dù với khối lượng công việc nhiều, thi công trong thời gian ngắn song đến ngày 30/4, công trình tràn xả lũ đã cơ bản hoàn thành phần thủy công, đảm bảo an tàn cho đập khi mùa mưa lũ về. 

Có địa hình đa dạng với diện tích tự nhiên rộng hơn 12.000ha gồm cả đồi núi, đồng bằng, vùng trũng, đô thị, cùng các con sông, hồ đập chứa nước lớn, lâu nay thị xã Phúc Yên được coi là một trong những địa phương trọng điểm có nguy cơ cao xảy ra thiên tai. Đặc biệt, trên địa bàn thị xã hiện có tuyến đê sông Cà Lồ với chiều dài hơn 25km, hiện nay tuyến đê có 2 điểm yếu dễ gây sụt lún, sạt lở nên việc chủ động các phương án, chuẩn bị sẵn sàng cho việc ứng phó với thiên tai đã và đang được UBND thị xã quan tâm thực hiện. Theo đó, cùng với ban hành các chỉ thị, văn bản hướng dẫn nhân dân và các địa phương, đơn vị trực thuộc trong việc tăng cường và nâng cao nhận thức phòng chống giảm nhẹ thiên tai và tìm kiếm cứu nạn; lên các phương án tu bổ, củng cố hệ thống đê điều và đập tràn trước mùa mưa bão; chủ động chuẩn bị đầy đủ về nhân lực, vật tư, phương tiện theo phương châm 4 tại chỗ.... Ban chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn thị xã đã tăng cường công tác phối hợp cùng các lực lượng liên quan thường xuyên tổ chức tuần tra, nắm tình hình trên địa bàn để sẵn sàng đối phó với thiên tai cũng như chủ động trong công tác cứu hộ, cứu nạn, quyết tâm đảm bảo an toàn cho tuyến đê, đập hạn chế mức thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra”. 

Theo báo cáo của Ban chỉ huy Phòng chống thiên tại & Tìm kiếm cứu nạn tỉnh, năm 2015, ảnh hưởng của thiên tai khiến toàn tỉnh có 1 người chết; 2 nhà bị đổ sập, 8 nhà bị tốc mái; trên 100 ha lúa bị ảnh hưởng và 14 ha lúa bị mất trắng; 118 ha thủy sản bị ngập; 1.300 con gia cầm bị chết, ước thiệt hại khoảng 60 tỷ đồng. Bên cạnh đó, tình trạng cháy rừng, cháy nổ trên địa bàn tỉnh cũng đã giảm nhiều về số vụ và mức độ thiệt hại so với cùng kỳ năm 2014... Kết quả này có được là nhờ các cấp, ngành trong tỉnh đã triển khai kịp thời, có hiệu quả công tác phòng chống thiên tai, cháy nổ, tăng cường tuần tra, phát hiện và xử lý các sự cố về đê điều, hồ đạp theo đúng phương châm "Chủ động phòng tránh, ứng phó kịp thời, khắc phục nhanh chóng". Đặc biệt, trong công tác phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, với tổng chiều dài các tuyến đê gần 153km, trong đó có 91km đê từ cấp I - cấp III; 32,2km đê cấp IV và gần 30km bờ bao sông nội đồng, những năm qua, bằng nguồn vốn của các cấp, tỉnh đã đầu tư cải tạo, nâng cấp, mở rộng mặt đê, nền đê, thân đê, kè, cống; xử lý các điểm xung yếu; xây dựng hệ thống kè chống sạt lở bờ sông; bê tông hóa hàng lang bảo vệ đê và trồng tre chắn sóng… góp phần hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra, thúc đẩy kinh tế phát triển, an ninh - chính trị, trật tự an toàn xã hội luôn ổn định. 

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Văn Hợi, Trưởng Phòng Phòng chống lụt bão, Chi cục Đê điều và Phòng, chống lụt bão tỉnh, hiện tình trạng vi phạm Luật Đê điều trên các tuyến đê của tỉnh vẫn đang diễn biến khá phức tạp. Việc rào lấn mái đê, đổ đất áp trúc vào mái, cơ đê; xây dựng công trình, nhà ở trong hành lang bảo vệ đê; tập kết vật liệu, khai thác cát sỏi không đúng quy định; trồng cây lâu năm trên mái đê; xe quá khổ quá tải lưu thông trên đê... vẫn thường xuyên xảy ra, chưa được giải quyết dứt điểm, gây ảnh hưởng an toàn đê, kề. Nguyên nhân chủ yếu là do chính quyền cấp xã một số nơi còn chủ quan, lơ là trong công tác phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn. Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục về các loại hình thiên tai tới người dân còn hạn chế, chưa quyết liệt, đồng bộ dẫn tới ý thức của người dân còn chủ quan, lơ là, bất chấp tính mạng khi mưa lũ xuất hiện. 

Xuất phát từ tình hình thực tế địa phương và kinh nghiệm của những năm trước, ngay từ đầu mùa mưa, UBND tỉnh đã ban hành Chỉ thị số 07, chỉ đạo các địa phương, đơn vị chức năng tích cực, chủ động phòng tránh, ứng phó kịp thời và khắc phục hậu quả theo phương châm “4 tại chỗ” - chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, vật tư và phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ. Trên cơ sở đó, các cấp, các ngành bổ sung, hoàn chỉnh và triển khai các phương án phòng thiên tai từ cấp tỉnh đến cơ sở, đồng thời khẩn trương xây dựng kế hoạch, phương án phòng chống thiên tai, xác định rõ các điểm xung yếu, tổ chức sơ tán, di dời dân đến nơi an toàn khi xảy ra lụt, bão, thiên tai. 

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền được các cấp triển khai quyết liệt dưới nhiều hình thức nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm, tự giác trong cộng đồng. Đối với những điểm dân cư nằm trong vùng nguy hiểm cần phải di chuyển để đảm bảo an toàn về người và tài, các địa phương đã chủ động xây dựng phương án và cụ thể hóa việc tổ chức phòng tránh, sơ tán người và tài sản đến vị trí an toàn. Thường xuyên nắm bắt tình hình diễn biến thiên tai để chủ động cảnh báo, thông tin kịp thời đến các xã, phường, thị trấn, thôn, bản để người dân biết, chủ động ứng phó; bố trí người thường trực 24/24 giờ trong mùa mưa bão kể cả các ngày lễ, ngày nghỉ. Cùng với đó, các địa phương phối hợp với các chủ đầu tư rà soát các công trình đang triển khai thi công trên địa bàn, đẩy nhanh tiến độ thi công, có biện pháp đảm bảo an toàn cho công trình trong mùa mưa lũ; nghiêm cấm các đơn vị thi công, người dân xây dựng nhà cửa, cơ sở hạ tầng, san ủi đất đá gây cản trở dòng chảy. Thực hiện kế hoạch giải tỏa dứt điểm những vi phạm trong phạm vi hành lang bảo vệ công trình thủy lợi; đảm bảo khả năng tiêu thoát lũ thuận lợi và nhanh nhất… 

Trước những diễn biến bất thường, khó lường của thiên tai, sự chủ động phòng chống trong mọi tình huống chắc chắn sẽ mang lại hiệu quả tích cực, góp phần hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại về người và tài sản, đảm bảo ổn định sản xuất và đời sống cho nhân dân. Song để có được điều đó, bên cạnh sự vào cuộc của các cấp chính quyền rất cần có sự hành động cụ thể của mỗi người dân và các địa phương khi mùa mưa bão năm 2016 đã cận kề. 

Bích Phượng

 

Các tin đã đưa ngày: