Hiệu quả ứng dụng CNTT trong điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng methadone

08/11/2019

Sau hơn 4 năm triển khai, chương trình điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng methadone không chỉ góp phần cải thiện sức khỏe, nâng cao chất lượng cuộc sống của người tham gia điều trị, làm giảm lây truyền các bệnh lây qua đường tiêm chích, giảm đối tượng sử dụng lại heroin mà còn giúp giảm tình trạng phạm tội do người nghiện gây ra trên địa bàn. 

Có mặt tại Trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh vào một ngày đầu tháng 11, chúng tôi được anh N.V.T, phường Liên Bảo, thành phố Vĩnh Yên cho biết, anh có gần 7 năm nghiện ma túy nên tiền bạc làm ra cứ đội nón theo nàng tiên nâu, cuộc sống gia đình rất khó khăn. Nhận thức được hệ lụy của dùng ma túy, nhất là khi nhìn 2 đứa con đang tuổi ăn, tuổi lớn, anh T đã nhiều lần đi cai nghiện nhưng không thành công. Năm 2016, sau khi được tuyên truyền, tìm hiểu về chương trình điều trị methadone và được sự động viên của gia đình, anh đã đăng ký tham gia đi điều trị bằng methadone. Được sự sẻ chia, hướng dẫn tận tình của các bác sỹ Trung tâm, hằng ngày, cứ từ khoảng 8 giờ sáng, anh đến uống thuốc rồi về nhà giúp vợ bán hàng tạp hóa. Qua gần 3 năm thực hiện phác đồ điều trị, sức khỏe của anh ngày một tốt hơn. “Đến giờ, tôi không còn cảm giác thèm, vật vã vì ma túy. Tôi tăng được gần 10kg và đã dứt hẳn không sử dụng ma túy nữa. Từ ngày sức khỏe tốt hơn, tôi không có nhiều thời gian phụ giúp vợ mở rộng cửa hàng kinh doanh, chăm sóc 2 con nên không khí gia đình vui vẻ, hạnh phúc hơn.”- anh N.V.T cho biết.

Thực hiện Nghị định số 96 của Chính phủ quy định về điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng Methadone và Quyết định số 1008 của Thủ tướng Chính phủ về việc giao chỉ tiêu bệnh nhân, năm 2014, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 6572 về triển khai các nội dung này. Đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, phổ biến lợi ích và thành lập 5 cơ sở điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng methadone tại Trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh, Trung tâm y tế thành phố Phúc Yên và Trung tâm y tế các huyện Bình Xuyên, Vĩnh Tường, Lập Thạch.

Theo thống kê của Trung tâm kiểm soát bệnh tật, hiện toàn tỉnh có khoảng 664 người nghiện các chất dạng thuốc phiện đang điều trị thay thế methadone tại 5 cơ sở. Việc điều trị này đã mang lại hiệu quả tích cực đối với người nghiện ma túy. Đa phần các bệnh nhân tuân thủ quy trình điều trị; 70-80% người nghiện sau khi tham gia điều trị đã cải thiện về sức khỏe, tâm lý ổn định, một số bệnh nhân đã đi học nghề, có việc làm, giúp đỡ gia đình phát triển kinh tế. Đặc biệt, để nâng cao hiệu quả quản lý và điều trị methadone, từ tháng 12/2018, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh triển khai mô hình “Ứng dụng CNTT vào quản lý và điều trị methadone” với các giải pháp công nghệ thông minh gồm: Quản lý bệnh nhân và tiếp đón nhanh bằng mã vạch tích hơp trên thẻ NFC, công nghệ nhận diện khuôn mặt qua camera. Mỗi bệnh nhân sẽ được cấp mã nhận diện (ID) để quản lý toàn bộ quá trình điều trị.

Ông Nguyễn Văn Chiến, Trưởng Phòng khám đa khoa, Trung tâm kiểm soát bệnh tật cơ sở 2 cho biết: Trung bình mỗi ngày, cơ sở khám, cấp thuốc cho gần 300 lượt bệnh nhân và mỗi tháng tiếp nhận thêm khoảng 5 bệnh nhân mới. Với 3 bác sỹ thường trực, trước đây, việc quản lý bệnh nhân rất khó khăn và nhiều bệnh nhân không đến cơ sở uống thuốc đều đặn bởi theo quy định, bệnh nhân điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng methadone phải đến uống thuốc tại một cơ sở cố định. Trong trường hợp cần di chuyển đến nơi khác, bệnh nhân phải làm các thủ tục, giấy tờ xin chuyển địa điểm uống thuốc, sau đó, cán bộ cơ sở điều trị phải hoàn thiện hồ sơ, bệnh án để bệnh nhân cầm theo sang cơ sở khác uống nên mất rất nhiều thời gian. Bên cạnh đó, việc lưu trữ, tìm kiếm hồ sơ bệnh án gặp nhiều khó khăn; công tác báo cáo, thống kê, sổ sách tốn nhiều thời gian và số liệu dễ nhầm lần sai sót.

Theo ông Chiến, từ khi ứng dụng CNTT vào quản lý, điều trị methadone, việc quản lý, theo dõi, giám sát bệnh nhân được chặt chẽ hơn. Bệnh nhân chỉ cần xuất trình thẻ là có thể đăng ký thời gian, địa điểm uống thuốc tại tất cả các cơ sở điều trị methadone trên toàn quốc mà không cần phải nộp lại hồ sơ, giấy tờ, giúp giảm thời gian chờ đợi, đi lại của bệnh nhân; lượng bệnh nhân đến các cơ sở uống methadone đều đặn hơn. Đặc biệt, cơ quan quản lý các cấp có thể xem xét, đánh giá các chỉ số chính cũng như các bảng, biểu đồ, kết quả điều trị, tình hình kho dược thông qua máy tính hoặc thiết bị di động có kết nối mạng. Từ đó, hạn chế việc thống kê, báo cáo bằng giấy vừa tốn kinh phí, thời gian mà lại không chính xác, tiến tới mục tiêu quản lý thông tin không sử dụng giấy tờ từ năm 2019. Thông qua phần mềm này, Cục phòng chống HIV/AIDS, Bộ Y tế cũng nắm được hồ sơ bệnh án từng bệnh nhân, từ đó, có những đề xuất hỗ trợ trong quá trình điều trị nếu tỉnh cần.

Với những tiện ích mang lại, mô hình “Ứng dụng CNTT vào quản lý và điều trị methadone” trên địa bàn tỉnh là một bước đột phá nhằm giải quyết bài toán bất cập trong quản lý bệnh nhân nghiện các chất dạng thuốc phiện, điều trị thay thế bằng thuốc methadone và đáp ứng đúng các tiêu chí: “thông minh, thuận tiện, bảo mật, riêng tư, mọi nơi, mọi lúc”.

Thanh Nga

Các tin đã đưa ngày: