Cô, trò, môn Lịch sử và niềm đam mê đọc sách

21/04/2017

Chúng tôi "đột nhập" thư viện trường THPT chuyên Vĩnh Phúc một ngày gần cuối tháng 4. Có lẽ là thời điểm cuối năm học, thầy và trò đều đang dốc sức ôn luyện cho các kì thi nên thư viện khá vắng vẻ. Ở góc trong cùng, có 4 học sinh đang miệt mài đọc. Hỏi ra mới biết, đó là 4 thành viên đội tuyển Lịch sử từng giành 1 giải nhất và 3 giải nhì trong kì thi học sinh giỏi quốc gia năm 2017. Bùi Đức Hữu, Dương Nguyễn Minh Hiếu, Kim Thị Hồng Nhung và Bùi Hồng Ngọc đều học lớp 11A7 do cô giáo Phùng Thị Ngọc Bích chủ nhiệm.

Cô Bích vốn là học sinh chuyên Văn trường THPT chuyên Vĩnh Phúc. Lớp 11A7 là lứa học sinh thứ 5 cô làm chủ nhiệm và dành tất cả tâm huyết thắp lửa đam mê lịch sử cho các em. Những học trò từng được học môn lịch sử với cô Bích hẳn không quên cảm giác háo hức, sôi nổi với những câu chuyện lịch sử và cách dẫn dắt bài học hấp dẫn của cô giáo trẻ. Cô Bích cho biết: “Vốn kiến thức rộng, bám sát thực tế để thu hút học sinh vào bài học chính là kết quả của sự kiên trì tự học và thói quen đọc sách hằng ngày từ khi tôi còn nhỏ”.

Kim Thị Hồng Nhung, Bùi Hồng Ngọc, Bùi Đức Hữu và Dương Nguyễn Minh Hiếu -
những học trò xuất sắc của cô Bích đã giành 1 giải nhất và 3 giải nhì trong mùa giải quốc gia năm nay

Trong số các bài luận của học trò, cô Bích tâm đắc với những bài phân tích đầy "chất Sử" của Dương Nguyễn Minh Hiếu bởi ngoài yếu tố đúng, đủ, Hiếu có sự liên tưởng, kết nối một cách logic các sự kiện với những phân tích sâu, lập luận chặt chẽ và cả dấu ấn cá nhân thông qua những nhận xét hay bộc lộ cảm xúc. Đây cũng là cậu học trò mê sách nhất đội tuyển. Hiếu kể, từ những năm đầu của bậc tiểu học em đã thích đọc sách. Khi đang học lớp 2, tình cờ có lần Hiếu "chộp" được cuốn sách giáo khoa Lịch sử lớp 10 của anh trai và cứ thế đọc ngốn ngấu. "Cuốn sách mở ra một thế giới mới, đem đến cho em sự hào hứng, cuốn hút không ngừng. Từng dòng chữ ngấm vào tâm trí em một cách tự nhiên, nuôi dưỡng nguồn cảm hứng đặc biệt mà sau này em mới gọi được tên là niềm đam mê lịch sử."- Hiếu nhớ lại. Hai năm sau, một người anh họ tặng Hiếu cuốn "Lịch sử Việt Nam". Đây cũng là cuốn sách chuyên sâu về lịch sử đầu tiên em được đọc, nó đã khiến em say mê đọc suốt cả một mùa hè.

Còn với Bùi Đức Hữu - người giành giải cao nhất kì thi học sinh giỏi quốc gia môn lịch sử năm 2017, ham đọc sách cũng là một trong những "bí quyết" để học giỏi môn lịch sử. Bố mẹ đều là những người lao động phổ thông, khi còn nhỏ, Hữu thường ở nhà một mình và làm bạn với những trang sách. Hữu cho biết, em yêu và trân trọng những cuốn sách mình đã đọc. Chúng không chỉ đem đến thông tin cần thiết mà còn là chất xúc tác rèn luyện sự kiên nhẫn, giúp em cảm thụ, suy ngẫm và có những góc nhìn mới về cuộc sống.

Theo quan sát của cô giáo Phùng Thị Ngọc Bích, đa phần những học sinh trong đội tuyển thi quốc gia môn lịch sử, nhất là các em từng đoạt giải đều có chung niềm đam mê đọc sách. Khi làm bài luận, cách viết của các em này cũng có sự trau chuốt, chặt chẽ và kiến thức phong phú hơn.

Với đặc thù của môn Lịch sử là kiến thức rộng, nghiên cứu sâu, việc đọc sách phải trở thành thói quen hằng ngày. Tuy nhiên, trong bối cảnh văn hóa đọc đang dần mai một và văn hóa nghe, nhìn chiếm ưu thế, không có nhiều học sinh, thậm chí cả thầy, cô ham thích việc đọc sách. Thêm vào đó, chương trình học căng thẳng, những giờ học thêm, những kỳ thi nối tiếp với rất nhiều áp lực… đã chiếm gần hết thời gian trong ngày của các em. Để đưa học sinh đến với sách, cô Bích đã có cách làm riêng của mình.  

Ban đầu, cô trực tiếp làm thẻ thư viện, yêu cầu học sinh lên thư viện tìm đọc những cuốn sách cần thiết phục vụ việc ôn luyện của đội tuyển, sau đó viết lên những gì thu thập được và cảm nhận về cuốn sách đã đọc. Ở trên lớp, cô thường xuyên đưa ra các câu hỏi luyện tập có liên hệ thực tế, buộc các em phải tư duy và tìm hiểu. Trong từng bài giảng, cô gợi mở vấn đề để học sinh tự suy nghĩ, thảo luận nhóm và thuyết trình. Cô không ngừng tranh thủ những dịp thích hợp nhất để giới thiệu những cuốn sách hay, bổ ích cho học trò. Từ chỗ bị "ép" lên thư viện, các em đã nhận ra tầm quan trọng của sách với việc học tập và dần dần làm quen với việc khai thác tư liệu qua sách báo.

Cô khuyến khích học sinh đọc sách và các tài liệu chuyên khảo, sách lịch sử, văn hóa, khoa học, văn học, tôn giáo, báo chí nước ngoài, sách của người nước ngoài viết về Việt Nam; sách sử chính thống và phản diện. Những cuốn sách này, qua sự sưu tầm và "bộ lọc" của cô giáo, được giới thiệu và được các em học sinh trong đội tuyển đón nhận. Kiến thức phong phú tích lũy được từ sách được cô đưa vào các bài giảng một cách sinh động, tạo nên những tiết học không nhàm chán và kích thích các em hứng thú với sách, tìm đọc sách. Những tiết học về lịch sử của cô Bích không đơn thuần là số liệu với các sự kiện khô khan mà luôn đan cài kiến thức của các bộ môn nghệ thuật: Văn học, hội họa, âm nhạc...Ở bài học lịch sử về xã hội Pháp trong khoảng hơn 20 năm đầu thế kỷ XIX, các em sẽ cảm nhận rõ hơn qua những câu chuyện được trích từ tiểu thuyết "Những người khốn khổ" của Victor Hugo; xã hội Trung Quốc thời cận đại được hình dung qua các tác phẩm nổi tiếng của Lỗ Tấn; sự phân hóa giai cấp từ chính sách khai thác thuộc địa của Pháp hiện ra cụ thể, rõ ràng hơn qua những số phận người nông dân trong tác phẩm "Chị Dậu"...

Cứ thế, từ yêu cầu bắt buộc đến tự nguyện lên thư viện, từ miễn cưỡng đến ham thích đọc sách, cô Bích đã giúp các học trò của mình gặt hái thành công từ sự kiên trì tích lũy kiến thức. "Đọc một quyển sách, đi muôn vạn đường” - đó là điều cô giáo dạy Sử của trường THPT chuyên Vĩnh Phúc Phùng Thị Ngọc Bích thường nhắn nhủ với các học trò của mình trong mỗi giờ lên lớp. 

Hằng Thuận

 

Các tin đã đưa ngày: