Bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của người dân tộc thiểu số ở huyện Sông Lô

08/11/2019

Huyện Sông Lô có nhiều dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm gần 4%. Mỗi dân tộc nơi đây đều có những nét văn hóa truyền thống, phong tục tập quán rất riêng, tạo nên bản sắc vùng miền độc đáo. Trước xu thế hội nhập hiện nay, vấn đề bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa tốt đẹp trong đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện là nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết, góp phần làm phong phú thêm nền văn hóa cộng đồng.

Theo ông Đỗ Mạnh Hà, Trưởng phòng Văn hóa – Thông tin huyện Sông Lô, cùng với những giá trị văn hoá vật thể, nhiều loại hình văn hóa dân gian đặc sắc của các dân tộc trong huyện tiếp tục được bảo tồn như: Cỗ lá, xôi ngũ sắc, rượu hoẵng, cơm lam… và các nghi lễ mừng cơm mới, các làn điệu dân ca, hát ru, hát ví, hát giao duyên, tết nhảy, cầu mưa của đồng bào Dao. Đặc biệt, nhiều năm gần đây, một số lễ hội của dân tộc Dao, Cao Lan được khôi phục với những hoạt động văn hóa hướng về cội nguồn, phát huy được giá trị vốn có, nguyên gốc. Việc bảo tồn và phát triển các giá trị truyền thống văn hóa đã được các địa phương coi trọng, từng bước đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa ngày càng cao của các tầng lớp nhân dân, làm tăng sức mạnh khối đại đoàn kết dân tộc, góp phần tích cực vào việc thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế - xã hội của huyện trong tiến trình hội nhập và phát triển.

Vợ chồng ông Phùng Thế Vị, thôn Thành Công, xã Lãng Công
cùng học hát giao duyên trong cuốn sách cổ của người Dao

Ông Phùng Thế Vị, nghệ nhân người Dao thôn Thành Công, xã Lãng Công chia sẻ, một số giá trị văn hóa truyền thống của người Dao và Cao Lan đã thay đổi khá nhiều bởi các yếu tố văn hóa du nhập. Ngày nay, nhà của các dân tộc Dao, Cao Lan đã có sự thay đổi so với truyền thống, đa phần là nhà xây, một số gia đình khá giả đã xây được nhà tầng, chỉ có một số nhỏ vẫn giữ được mẫu nhà truyền thống, nhưng cũng cách tân khá nhiều cho phù hợp với cuộc sống hiện đại. Việc xây nhà, chọn đất và hướng nhà đã có nhiều thay đổi. Một số nghi lễ như lễ vào nhà mới, một số tập quán, tín ngưỡng liên quan đến cư trú trong nhà đã có sự thay đổi cho phù hợp với điều kiện hiện nay. Người Dao, Cao Lan ở Sông Lô có tiếng nói và chữ viết riêng, tuy nhiên, chỉ được sử dụng trong đời sống sinh hoạt hằng ngày tại gia đình và cộng đồng. Việc dạy, học tiếng nói và chữ viết riêng của dân tộc chủ yếu dưới hình thức truyền miệng, chứ không tổ chức thành trường lớp. Về trang phục truyền thống, ngày nay, người Dao chủ yếu ăn mặc giống người Kinh và chỉ mặc trang phục truyền thống vào các dịp lễ Tết.

Trên thực tế, công tác bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc  thiểu số còn đối mặt với không ít khó khăn, thách thức do đời sống vật chất, tinh thần của người dân trong huyện còn khó khăn, sự xâm nhập của nền văn hóa từ bên ngoài ảnh hưởng tới đời sống văn hóa, tinh thần của người dân. Việc đầu tư cho công tác bảo tồn các di sản văn hóa còn hạn chế nhất định, chưa thúc đẩy được các hoạt động sưu tầm, khai thác. Việc tuyên truyền, giáo dục và vận động quần chúng tham gia giữ gìn văn hóa dân tộc chưa được tiến hành thường xuyên, sâu rộng. Đội ngũ cán bộ quản lý và làm công tác văn hoá vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn thiếu, nhất là đội ngũ cán bộ trẻ có năng lực là người dân tộc, các nghệ nhân lâu đời ngày càng giảm dần, số còn lại rất ít..

Ông Đỗ Mạnh Hà cho biết thêm, thời gian tới, để giữ gìn, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của người dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện, huyện Sông Lô tiếp tục đẩy mạnh đầu tư và phát triển kinh tế-xã hội và thực hiện tốt các chủ chương chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số. Nâng cao công tác tuyên truyền, nhận thức cộng đồng về giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số, giữ gìn bảo tồn văn hóa truyền thống của đồng bào; huy động nguồn tài chính từ ngân sách nhà nước kết hợp với công tác xã hội hóa trong trùng tu, tôn tạo các di tích, đặc biệt, sẽ chú trọng đến vai trò của cộng đồng trong việc bảo vệ, phát huy giá trị di tích trên địa bàn. Tăng cường sự quản lý của nhà nước đối với việc sưu tầm, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc. Khuyến khích và tạo điều kiện cho tổ chức, cá nhân đầu tư kinh phí mua sắm, phục chế các loại hình văn hóa vật thể, trang phục dân tộc. Đầu tư, hỗ trợ kinh phí  mở các lớp tập huấn khôi phục các loại hình văn hóa phi vật thể đang có nguy cơ mai một. Thành lập thêm các câu lạc bộ dân ca, dân vũ dân tộc thiểu số từ huyện đến cơ sở. Có cơ chế hỗ trợ, tôn vinh đối với các nghệ nhân và những người am hiểu văn hóa truyền thống, có công trong việc bảo vệ, truyền dạy, phát huy giá trị các di sản văn hóa truyền thống của dân tộc.

Hiếu Ánh

Các tin đã đưa ngày: