Dù đã có chính sách hỗ trợ, doanh nghiệp không mặn mà đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn

02/12/2019

Mặc dù tỉnh đã có cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn song doanh nghiệp vẫn chưa mặn mà, lợi thế trong sản xuất nông nghiệp của tỉnh vẫn chưa được khai thác xứng với tiềm năng. Để tạo động lực mạnh mẽ thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp bền vững, tỉnh cần có nhiều đột phá. 

Trong những năm vừa qua, thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, Vĩnh Phúc đã tích cực triển khai các nhiệm vụ, giải pháp nhằm khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp nông thôn trên địa bàn tỉnh. Giai đoạn 2015-2018, trên địa bàn tỉnh có 16/726 dự án DDI đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp và kết cấu hạ tầng nông thôn được UBND tỉnh quyết định chủ trương đầu tư. Trong đó, Tập đoàn Vingroup với quy trình sản xuất hiện đại, công nghệ tiên tiến đã tạo được hiệu ứng lan tỏa, thu hút thêm doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh làm vệ tinh tham gia chuỗi giá trị cung ứng sản phẩm nông nghiệp.

Trên cơ sở quy hoạch ngành, lĩnh vực nông nghiệp được UBND tỉnh phê duyệt, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 202/2015/NQ-HĐND ngày 22/12/2015 về chính sách hỗ trợ đặc thù khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn giai đoạn 2016-2020. Trong đó, hỗ trợ một phần kinh phí, tạo động lực cho các doanh nghiệp có dự án đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp nông thôn như dự án đầu tư cơ sở chăn nuôi gia súc, đầu tư vùng sản xuất rau an toàn theo quy trình VietGAP, đầu tư cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung, các dự án đầu tư trồng cây dược liệu, cơ sở chế biến nông sản....

Triển khai Nghị quyết của HĐND tỉnh, đến nay, UBND tỉnh đã cấp quyết định hỗ trợ cho 3 dự án đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp của Công ty cổ phần nông lâm nghiệp và môi trường Vĩnh Hưng thực hiện đầu tư tại xứ đồng Mả Khéo, phường Hội Hợp, thành phố Vĩnh Yên; Công ty TNHH Thương Mại và Dịch vụ nông nghiệp Trung Kiên thực hiện đầu tư tại xứ đồng Bùng, thị trấn Hợp Hòa, huyện Tam Dương; Công ty TNHH Hoàng Đạt thực hiện đầu tư dự án đầu tư xây dựng, nhà máy chế biến hàng nông sản, thực phẩm tại cụm kinh tế - xã hội Tân Tiến, huyện Vĩnh Tường.

 

Nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao trên địa bàn tỉnh
tham gia chuỗi giá trị cung ứng sản phẩm nông nghiệp với Tập đoàn Vingroup

Những chính sách hỗ trợ này bước đầu tạo điều kiện thúc đẩy, tác động và khuyến khích doanh nghiệp thực hiện dự án đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn song số lượng còn rất khiêm tốn (chiếm 1,3% tổng số doanh nghiệp) so với tiềm năng, lợi thế phát triển của tỉnh.

Các doanh nghiệp chưa mặn mà đầu tư vào sản xuất nông nghiệp do nhiều nguyên nhân. Hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp chủ yếu vẫn ở dạng hộ sản xuất với quy mô nhỏ lẻ, manh mún, chính sách đất đai còn phức tạp nên việc tích tụ đất đai quy mô lớn để sản xuất hàng hoá gặp nhiều khó khăn. Luật Đất đai 2013 mới chỉ quy định việc giao đất nông nghiệp cho đối tượng hộ gia đình, còn đối với tổ chức kinh tế thì mới chỉ có hình thức thuê hằng năm hoặc lâu năm. Bên cạnh đó, đất nông nghiệp có quy định về thời hạn sử dụng (tối đa 50 năm) và hạn mức diện tích sử dụng; người dân có tâm lý giữ đất hoặc cho thuê với giá cao, trong khi đó, điều kiện hỗ trợ là phải đáp ứng quy mô diện tích đất sản xuất tập trung dẫn đến nhiều cản trở đối với việc tích tụ đất nông nghiệp, gây khó khăn cho doanh nghiệp khi cần diện tích đất lớn để đầu tư dự án nông nghiệp.

Mặt khác, theo quy định tại Nghị quyết số 202/2015/NQ-HĐND ngày 22/12/2015 của HĐND tỉnh, dự án được hưởng chính sách hỗ trợ đặc thù phải nằm trong quy hoạch được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt hoặc chấp thuận cho phép đầu tư của UBND tỉnh nếu chưa có quy hoạch được duyệt, dẫn đến một số nhà đầu tư đã tìm hiểu cơ hội đầu tư và thuộc diện được hưởng hỗ trợ, nhưng không thể triển khai được dự án đầu tư do địa điểm thực hiện dự án của doanh nghiệp không nằm trong các quy hoạch của tỉnh như quy hoạch phát triển chăn nuôi, quy hoạch cơ sở giết mổ gia súc gia cầm tập trung, quy hoạch phát triển rau an toàn… Điều kiện để dự án được hưởng hỗ trợ là nhà nước hỗ trợ sau đầu tư, doanh nghiệp phải triển khai dự án và được nghiệm thu nhà nước giải ngân hỗ trợ. Tuy nhiên, doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc đa phần là các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, hạn chế về vốn đầu tư nên khó đáp ứng các điều kiện hỗ trợ… Ngoài ra, các thủ tục hành chính liên quan đến dự án đầu tư về đất đai (đối với dự án mới đề nghị giao hoặc thuê đất) theo Luật Đất đai, thủ tục về cấp phép xây dựng theo Luật Xây dựng, thủ tục về lập báo cáo đánh giá tác động môi trường theo Luật Bảo vệ Môi trường gây nhiều khó khăn cho các cơ quan, cán bộ tiếp nhận, xử lý hồ sơ, làm mất nhiều thời gian, nguồn lực của doanh nghiệp, dẫn đến các dự án triển khai chậm… 

Trên thực tế, nông nghiệp của tỉnh còn nhiều tiềm năng và cơ hội phát triển. Theo số liệu của ngành nông nghiệp, nhờ áp dụng tiến bộ mới về giống và kỹ thuật thâm canh nên năng suất các loại cây trồng không ngừng tăng, bình quân giai đoạn 2016-2018 năng suất lúa tăng 1,5%/năm; ngô tăng 1,58%/năm; rau các loại tăng 1,44%/năm; sản lượng lương thực có hạt đạt trung bình 38 vạn tấn/năm. Cùng với đó các tiến bộ kỹ thuật trong chăn nuôi được áp dụng rộng rãi đã góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm; đã có nhiều trang trại chăn nuôi theo quy mô lớn, công nghiệp. Quy mô tổng đàn gia súc, gia cầm tiếp tục tăng, trong đó đàn bò tăng bình quân 2,87%/năm; đàn lợn tăng bình quân 5,58%/năm; đàn gia cầm tăng bình quân 7,82%/năm.

Cần nhiều cơ chế chính sách đột phá để ngành nông nghiệp của tỉnh phát triển

Để tạo đột phá cho ngành nông nghiệp của tỉnh phát triển mạnh mẽ, thu hút được nhiều doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, đại diện lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, thời gian tới, tỉnh chú trọng phát triển sản xuất nông nghiệp toàn diện, hiệu quả, bền vững. Phát huy lợi thế từng vùng, hình thành các vùng sản xuất hàng hoá tập trung, đẩy mạnh ứng dụng các thành tựu khoa học-công nghệ tiên tiến và gắn với thị trường; đầu tư, xây dựng hệ thống hạ tầng kinh tế-xã hội cho nông nghiệp, nông thôn theo hướng hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển. Ưu tiên đầu tư ngân sách nhà nước cho các lĩnh vực, chương trình, công trình trọng điểm, một số vấn đề trọng tâm, có tính bức xúc nhất tác động đến đông đảo nông dân; xã hội hóa các chương trình, dự án, đề án đầu tư cho khu vực nông nghiệp, nông thôn, nông dân. Ngành sẽ chủ động tham mưu UBND tỉnh xây dựng Nghị quyết mới về chính sách đặc thù khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2020-2025 trình HĐND tỉnh ban hành thay thế Nghị quyết số 202. Trong đó, dự kiến bãi bỏ một số quy định để phù hợp theo các quy định của pháp luật, như quy định về quy hoạch dự án; đối tượng hỗ trợ đầu tư; điều chỉnh thời gian thực hiện dự án; bổ sung thêm nội dung hỗ trợ lãi suất; tăng mức hỗ trợ và giảm điều kiện hỗ trợ cho doanh nghiệp…

Hiếu Ánh

Các tin đã đưa ngày: