Kinh tế tập thể mà nòng cốt là hợp tác xã (HTX) có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội ở nông thôn; góp phần xóa đói giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân. Tuy nhiên, hiện nay hệ thống các HTX trên địa bàn tỉnh còn gặp không ít khó khăn cần được tháo gỡ kịp thời nhằm góp phần thực hiện có hiệu quả chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới.
Những kết quả đáng ghi nhận
Sau 10 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể, số tổ hợp tác và HTX trên địa bàn tỉnh tăng nhanh. Đến hết 31/12/2011, toàn tỉnh có 201 tổ hợp tác, 1 liên hiệp HTX chăn nuôi và 574 HTX. Các cấp uỷ đảng, chính quyền và nhân dân đã nhận thức đúng đắn, sâu sắc hơn về kinh tế tập thể; phong trào HTX được củng cố và phát triển thêm một bước; nhiều mô hình mới ra đời phù hợp với tiềm năng, lợi thế của địa phương; có nhiều HTX, nhất là HTX phi nông nghiệp làm ăn có hiệu quả, là cơ sở để hình thành doanh nghiệp. Hoạt động của các HTX từng bước phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội của địa phương, bước đầu gắn kết và lồng ghép với quá trình triển khai thực hiện các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh. Một số HTX được sắp xếp lại quy mô, lĩnh vực hoạt động phù hợp với yêu cầu thực tế, hoạt động ngày càng hiệu quả, hạn chế tình trạng thua lỗ; công tác tổ chức quản lý từng bước được củng cố; nhiều HTX cùng với chính quyền địa phương tham gia xây dựng cơ sở hạ tầng, góp phần quan trọng vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn.
Kinh tế tập thể của tỉnh đã góp phần khôi phục, phát triển các ngành nghề thủ công truyền thống, giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người lao động khu vực nông thôn, thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động; cung cấp sản phẩm cho xã hội, bảo đảm lương thực, thực phẩm cho người tiêu dùng, đóng góp vào sự chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, khai thác tốt tiềm năng trong dân cư. Các HTX nông nghiệp không chỉ trực tiếp đáp ứng những nhu cầu kinh tế, đời sống, xã hội của các xã viên, mà còn đề cao giá trị văn hoá, tham gia giải quyết nhiều vấn đề xã hội ở địa phương như: tạo việc làm và thu nhập cho các đối tượng (phụ nữ, người lao động nghèo ít vốn...), giúp nhiều hộ thoát khỏi đói nghèo, ổn định đời sống…
Nâng cao hiệu quả, góp phần xây dựng nông thôn mới
Theo tìm hiểu của phóng viên, bên cạnh những kết quả đạt được, hiện nay, hệ thống các HTX trên địa bàn tỉnh còn gặp không ít khó khăn cần được tháo gỡ kịp thời. Đa số các HTX nông nghiệp hoạt động ở quy mô nhỏ, chỉ đơn thuần thực hiện một vài khâu dịch vụ, chưa tiếp cận được các nguồn vốn tín dụng, các chính sách ưu đãi của Nhà nước. Năng lực, trình độ quản lý của cán bộ HTX còn hạn chế, thiếu kinh nghiệm; cơ sở vật chất thiếu và yếu. Trong quá trình sản xuất, nhiều Ban chủ nhiệm HTX chưa đưa ra được các quyết sách quan trọng nhằm huy động các nguồn lực tập trung vào phát triển HTX; sự phân công trong sản xuất còn chưa khoa học, chưa thực sự phù hợp với năng lực sản xuất của từng xã viên. Triển khai cụ thể hoá các văn bản của Nhà nước về phát triển kinh tế tập thể còn chậm và chưa đồng bộ, chưa đáp ứng được yêu cầu củng cố, đổi mới và phát triển của các HTX.
Mục tiêu của tỉnh đến năm 2020 sẽ tăng số lượng HTX bình quân 6%/năm, số lượng xã viên HTX tăng khoảng 4%, khuyến khích HTX mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh và thành lập liên hiệp HTX. Khu vực kinh tế tập thể đóng góp vào GDP của tỉnh bình quân 3%, tốc độ tăng trưởng bình quân trên 10%/năm. Mỗi năm xây dựng ít nhất 3-5 mô hình HTX vững mạnh toàn diện và điển hình tiên tiến, 1 liên hiệp HTX hoạt động có hiệu quả.
Các biện pháp sẽ triển khai để đạt mục tiêu gồm: Bồi dưỡng, nâng cao kiến thức cho xã viên; khuyến khích các HTX liên doanh, liên kết theo mô hình Liên hiệp HTX theo vùng, miền, hoạt động theo hướng chuyên canh và đa lĩnh vực. Triển khai có hiệu quả cơ chế chính sách hỗ trợ và đầu tư xây dựng cơ bản hạ tầng, tạo cơ sở vững chắc cho khu vực kinh tế tập thể phát triển bền vững những năm tiếp theo. Xây dựng chính sách thu hút và thù lao cho cán bộ HTX để tăng cán bộ có trình độ cao làm việc cho khu vực kinh tế tập thể.
Mai Liên