1. Giai đoạn 1930 – 1945:
Sau khi thiết lập thị xã làm lỵ sở của tỉnh Phúc Yên vào năm 1904, thực dân Pháp từng bước thiết lập bộ máy cai trị hà khắc tại đây. Các cơ quan cai trị của nhà nước thực dân địa phương do Công sứ (Résident) đứng đầu nắm cả quyền hành pháp lẫn tư pháp. Bên cạnh đó, bộ máy cai trị phong kiến vẫn tồn tại do tuần phủ đứng đầu.
Cũng như các thị xã, thị trấn tỉnh lỵ khác ở Đông Dương, thực dân Pháp không tổ chức bộ máy chính quyền cấp thị ở Phúc Yên. Mọi vấn đề về chính trị, hành chính, trị an... đều nằm dưới sự đều hành trực tiếp của toà sứ. Thị xã có 1 đại đội lính khố xanh sẵn sàng trấn áp các cuộc đấu tranh của nhân dân; sở cẩm có 1 tiểu đội cảnh sát làm nhiệm vụ trị an, 1 trung đội lính cơ, lính lục thuộc dinh tuần phủ làm nhiêm vụ tuần tra, hỗ trợ nhà đoan (sở thuế thuế) đốc thuế, bắt rượi lậu...
Về chính trị, chính quyền thuộc địa tại thị xã thi hành chính sách cai trị hà khắc, người dân không có quyền tự do, dân chủ; mọi biểu hiện chống đối đều bị trấn áp. Chính quyền thuộc địa còn thường xuyên bắt phu, bắt lính phục vụ cho khai thác, thống trị và chiến tranh đế quốc.
Về kinh tế, nhằm vơ vét, bòn rút và thu lợi nhuận tối đa, chính quyền thuộc địa áp dụng chính sách kinh tế nặng về bóc lột với chế độ thuế khoá, lệ phí phi lý, nặng nề. Thị xã không có cơ sở công nghiệp. Chế độ thuế khoá khắc nghiệt cùng với lãi suất cắt cổ của các địa chủ kiêm công thương nghiệp, chủ hiệu... đẩy người dân thị xã và nhân dân các làng, xã vào cảnh bần cùng.
Về văn hoá, chính quyền thuộc địa thi hành chính sách ngu dân, đầu độc về văn hoá, xã hội ở thị xã. Việc mở mang giáo dục hết sức chậm chạp, hầu hết nhân dân mù chữ. Thị xã chỉ có 1 trường tiểu học cho con em tầng lớp trên; 1 nhà thương gồm 50 giường bệnh được xây dựng song chủ yếu phục vụ bộ máy chính quyền và tầng lớp hữu sản. Trong khi đó, các đại lý rượi, đại lý thuốc phiện, nhà chứa... lại mọc lên nhanh chóng làm băng hoại các giá trị văn hoá, các phong tục truyền thống tốt đẹp của nhân dân. Chính quyền thuộc địa còn gây kỳ thị, chia rẽ giữa các tôn giáo.
Về xã hội, là lỵ sở của tỉnh Phúc Yên, bị tác động trực tiếp và nhanh chóng của các chính sách cai trị và bóc lột của thực dân Pháp, cùng với sự xuất hiện của các thiết chế chính trị, văn hoá, xã hội, giai tầng xã hội ở thị xã có nhiều biến đổi. Người dân thị xã quen dần với các sinh hoạt của đời sống đô thị. Bên cạnh các giai cấp của như địa chủ, nông dân, nhiều bộ phận dân cư và tầng lớp xã hội mới cũng hiện diện, như quan lại, binh lính, viên chức, chủ hiệu buôn, địa chủ kiêm công thương nghiệp, thợ thủ công, những người buôn bán nhỏ...